(HBĐT) - Vượt gần 100 km đường đèo, dốc từ thành phố Hòa Bình, chúng tôi có mặt tại thung lũng được bao bọc bởi núi đá, sông nước với vẻ đẹp hoang sơ mà trữ tình đến say lòng người - đó là xã Đồng Nghê, “chấm” cuối cùng trên bản đồ huyện vùng cao Đà Bắc. Có thể thong rong một chiếc xe máy, xe đạp, bạn vừa đi, vừa tận hưởng cảnh sắc tuyệt đẹp nơi đây mới thấy được những ưu đãi của thiên nhiên dành cho xã Đồng Nghê.

 

Hang Nhuôi, xóm Co Lai, xã Đồng Nghê (Đà Bắc) được quy hoạch trong đề án phát triển du lịch của huyện.

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng  

Tháng 12/2016, chúng tôi có chuyến công tác đến xã Đồng Nghê cùng ĐV-TN tình nguyện Sở VH - TT&DL và nhóm tình nguyện “Chung nhịp trái tim” Hà Nội với chương trình “Xuân về bản”. Ngoài chương trình tình nguyện ý nghĩa, thiết thực, các bạn “nam thanh, nữ tú” được trải nghiệm cuộc sống cộng đồng với bà con bản Mường tại xóm Nước Mọc trong các hoạt động sinh hoạt, vui chơi, ẩm thực và hòa mình với cảnh sắc thiên nhiên nơi đây.

Xóm nước Mọc, xã Đồng nghê (Đà Bắc) đã được quy hoạch vào đề án phát triển du lịch huyện Đà Bắc đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Ảnh: một góc xóm Nước Mọc, xã Đồng Nghê.

Khi thưởng thức mâm cỗ lá với những đặc sản núi rừng, các đồng chí lãnh đạo xã trăn trở: “Liệu du lịch cộng đồng ở xã Đồng Nghê có thể phát triển được hay không ? ”. Sau chuyến đi, ai nấy đều tỏ ra vô cùng thích thú và có phần luyến tiếc với cảnh sắc thiên nhiên cùng con người thân thiện, mến khách.  

Trở lại xã Đồng Nghê vào một ngày rét buốt sau Tết Nguyên đán Đinh Dậu 2017, một lần nữa được hòa mình với cuộc sống cộng đồng của 140 hộ và 550 nhân khẩu xóm Nước Mọc. Chúng tôi vui hơn vì nỗi niềm trăn trở của lãnh đạo xã đã có câu trả lời khi nghe đồng chí Bùi Văn Phúc, Phó Chủ tịch UBND xã nói rằng, xóm Nước Mọc đã được UBND huyện Đà Bắc quy hoạch vào Đề án phát triển du lịch huyện đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 để phát triển du lịch cộng đồng.  

Với 100% người dân tộc Mường, xóm hiện có 98% nhà sàn được xây dựng theo kiến trúc nhà sàn đặc trưng của người Mường. Du khách đặt chân đến đây sẽ cảm nhận được sự mộc mạc, chân chất và dễ mến của những con người hàng ngày làm “bạn” với thiên nhiên. Chứng kiến những người mẹ trong trang phục dân tộc Mường địu con trên lưng, những đứa trẻ đã quen với giá rét khắc nghiệt nơi vùng cao với nụ cười hồn nhiên trên gương mặt lấm lem màu vàng của đất. Đến với không gian nơi đây cũng như các điểm du lịch cộng đồng khác trong và ngoài huyện, du khách sẽ được hòa mình vào cuộc sống sinh hoạt, cùng người dân ăn, ngủ nghỉ, vui chơi và trải nghiệm thực tế.  

Điều kiện khí hậu mát mẻ, nguồn thực phẩm sạch và phong phú kết hợp với sự “chuyên nghiệp” của những “đầu bếp không chuyên” tạo nên những món ăn đặc trưng trên mâm cỗ lá - thương hiệu của người Mường như rau đồ, cá suối, cá sông Đà, cơm lam, cơm đồ, thịt lợn bản địa,… Những hương vị đặc trưng trong ẩm thực của người Mường chắc chắn sẽ là “sợi dây” níu chân du khách khiến những ai đã từng thưởng thức sẽ phải nhớ mãi.  

Cùng bà con tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian như múa xòe, hát đối, đi cà kheo, ném còn, đánh cù… đặc biệt vào các dịp lễ, tết, ngày hội, thậm chí ngay cả trong những bữa ăn, trong không khí đầm ấm và vị thơm nồng của men rượu, du khách cũng được nghe những câu hát đối với ca từ mang đậm hơi thở cuộc sống, sự lãng mạn của tình yêu. Hiện, xóm có 2 đội văn nghệ luôn sẵn sàng phục vụ khách du lịch. Ngoài ra, với nhiều cảnh đẹp hùng vĩ trên sông nước và hang động nguyên sơ cũng là những trải nghiệm thú vị cho du khách đến đây khám phá.

Với việc được quy hoạch phát triển du lịch cộng đồng, chính quyền xã Đồng Nghê cũng như huyện Đà Bắc đã có chủ trương khôi phục làng nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Mường tại chính xóm Nước Mọc. Đồng chí Bùi Văn Phúc, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: “Cách đây 3 – 4 năm, xóm Nước Mọc vẫn duy trì nghề dệt ở 100% hộ gia đình. Hình ảnh thiếu nữ bên khung cửi với đôi bàn tay khéo léo thêu dệt nên trang phục đặc trưng của người Mường với những hoa văn, họa tiết tinh tế đã quá quen thuộc với người dân nơi đây và những ai đã từng đặt chân đến đây vài năm trước. Các thiếu nữ khoảng 16 tuổi trở lên đều có thể làm việc này thông thạo. Thế nhưng do những thay đổi của cuộc sống trở nên thị trường hóa, nghề dệt ở đây đã mai một dần. Tuy nhiên, chúng tôi quyết tâm huy động mọi nguồn lực hỗ trợ và tuyên truyền, vận động bà con hiểu được giá trị to lớn của bản sắc văn hóa dân tộc để có thể khôi phục, phát huy tạo nên sức hút góp phần thúc đẩy du lịch cộng đồng ở xã Đồng Nghê sớm thành hiện thực”.

 

Thám hiểm hang động – “tua” trải nghiệm lý thú 

Rời bản Nước Mọc, chúng tôi bắt đầu hành trình khám phá thiên nhiên. Vừa đi cán bộ xã Đồng Nghê vừa giới thiệu các điểm du lịch dọc hai bên đường, đầu tiên là hang Dơi, thuộc xóm Nước Mọc rồi đến hang Nhuội và mó nước có hiện tượng lạ ở xóm Co Lai. Theo đề án phát triển du lịch huyện Đà Bắc, hang Dơi và hang Nhuội đã có tên trên bản đồ du lịch huyện.  

Thành lập “một đoàn thám hiểm” gồm 5 người thẳng tiến đến hang Nhuội. Với kinh nghiệm của những “nhà thám hiểm không chuyên”, chúng tôi sắm sửa vài chiếc đèn pin và tranh thủ sạc đầy những chiếc điện thoại để tận dụng tối đa ánh sáng. Lần lượt bước vào hang, cả đoàn ngạc nhiên, thích thú với các lớp thạch nhũ đủ hình dáng. “Đúng là sự kỳ diệu của thiên nhiên”, đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã phải thốt lên. Chúng tôi càng đi càng ngỡ ngàng trước vẻ đẹp mà người ta nói “nước chảy đá mòn” với nhiều phiến đá có hình dáng kỳ lạ được tạo nên từ cả trăm, cả nghìn năm nay. Tiếp đó, chúng tôi lên xe máy đến điểm tiếp theo - hang Dơi.  

Mất 30 phút, cả đoàn leo hơn 100 m đồi núi dốc mới đến được miệng hang ở lưng chừng sườn núi mà không có dụng cụ bảo hộ nào. Hang Dơi nằm gần ngã 3 đường rẽ đi huyện Phù Yên (Sơn La).  Miệng hang dài chừng 3 m, chiều rộng chỉ hơn 1 m. Nhiệt độ trong hang tăng dần khiến cả đoàn phải lớp áo khoác. Ai nấy đều sững sờ, choáng ngợp trước khoảng không rộng lớn ở “sảnh chính” hang. Đặc biệt, nền hang đều là đất ẩm nhưng không nhão mà giống đất sét. Có lẽ do hơi nước và độ ẩm cao trong hang, đến chiếc máy ảnh tôi để trong túi cũng thấm sương long lanh, nhòe cả mắt kính. Xung quanh là những khối đá và thạch nhũ lóng lánh với đủ các hình dáng kỳ lạ được trải dày một lớp đất mịn. Cách miệng hang chừng 200 m là một ngã ba với 3 hang nhánh. Soi đèn vào mỗi miệng hang chỉ thấy khoảng không còn rộng hơn “sảnh chính” với nhiều khối kiến trúc và tầng tầng lớp lớp thạch nhũ lóng lánh.  

Trời về chiều muộn, trở ra ngoài hang, chúng tôi vẫn chưa “đã” với chuyến thám hiểm dở dang. Đến quán nước nghỉ chân, trò chuyện với những “tay đi rừng, đi hang chuyên nghiệp”, họ bảo rằng: “Tiếc cho các anh quá, vào đến đấy rồi mà không đi tiếp, chúng tôi đã có lần đi từ sáng đến tận trưa mới hết hang rồi quay lại. Càng vào sâu càng đẹp, đẹp hơn ngoài “sảnh chính” nhiều, long lanh màu thạch nhũ, chúng tôi phải mang theo nhiều cuộn chỉ màu để làm dấu đi đường khỏi bị lạc đấy”.  

Ngoài hang Nhuội, hang Dơi được quy hoạch vào đề án, xã Đồng Nghê còn có hang Lằn và hang Đánh cũng là những điểm đáng để du khách đến đây khám phá. 

 Cơ hội và thách thức

 

Đồng chí Nguyễn Văn Hiến, Trưởng phòng VH - TT huyện Đà Bắc cho biết: “Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ phối hợp với BQL dự án AFAP xây dựng kế hoạch phát triển du lịch cộng đồng theo từng vùng, từng giai đoạn. Dự kiến phát triển ở xóm Nước Mọc, xã Đồng Nghê từ năm 2018 – 2020 và được đánh giá là khả thi, có nhiều tiềm năng phát triển”. Hơn nữa, với tỷ lệ hộ nghèo của xã chiếm 64%, thu nhập mới đạt 11 triệu đồng/người/năm, nếu phát triển du lịch thành công, đây sẽ là cơ hội giúp cuộc sống của người dân xã Đồng Nghê bước sang trang mới.

 

Tuy nhiên, trước cơ hội rộng mở, xã cũng gặp không ít khó khăn trên con đường tạo dựng thương hiệu. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: “Do trình độ dân trí chưa cao nên người dân chưa nhận thức hết được tiềm năng to lớn của xã để làm du lịch. Bà con chưa mạnh dạn đầu tư, còn nhiều bỡ ngỡ và chưa có kinh nghiệm nên việc vận động người dân cùng chung tay thực hiện không phải điều dễ dàng. Xã có địa hình hiểm trở, cách xa trung tâm huyện 80 km, dịch vụ nghèo nàn, chưa đáp ứng nhu cầu phục vụ du khách; vấn đề quảng bá thương hiệu còn phụ thuộc, chưa được nhiều khách thập phương biết đến. Quan trọng nhất là đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, việc huy động nguồn lực từ nhân dân còn hạn chế, chưa có nguồn vốn hỗ trợ từ cấp trên. Chính vì vậy, chúng tôi mong muốn được cấp trên hỗ trợ, cấp vốn và kêu gọi các nhà đầu tư về thực địa, xem xét tiềm năng để có hướng đầu tư phù hợp, giúp xã Đồng Nghê khai thác tốt nhất tiềm năng sẵn có về du lịch, cải thiện đời sống nhân dân”.

 

 

                                                                 Thanh Sơn

 

 

Các tin khác


Người đẹp Ấn Độ đăng quang Hoa hậu Thế giới 2017

Tối 18-11, chung kết cuộc thi Hoa hậu Thế giới lần thứ 67 (Miss World 2017) đã diễn ra tại thành phố Tam Á (Hải Nam, Trung Quốc) với sự tham gia của 118 thí sinh đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Lưu giữ các giá trị văn hóa bản làng khu vực hồ Hòa Bình

(HBĐT) - Bên cạnh những lợi thế đặc thù của hồ Hòa Bình có phong cảnh thiên nhiên hữu tình không đâu có được, trên khu vực hồ có nhiều bản, làng các dân tộc sinh sống còn lưu giữ được những giá trị văn hóa đặc sắc, tạo nên sự cuốn hút, đem lại trải nghiệm đầy thú vị cho du khách trong và ngoài tỉnh.

Người truyền lửa tình yêu văn học Nga

(HBĐT) - Nhắc đến những người có đóng góp trong việc bắc nhịp cầu văn học Việt - Nga, không thể không nhắc đến nhà văn, dịch giả Hoàng Thúy Toàn, người đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp dịch thuật văn học Nga. éã ở độ tuổi gần 80, nhà dịch giả vẫn nặng lòng với công việc, cần mẫn, say mê lao động với mong muốn giữ cho ngọn lửa tình yêu đối với văn học Nga luôn cháy mãi trong lòng những người bạn Việt Nam.

Định hướng, giải pháp xây dựng sản phẩm du lịch đường thủy trên địa bàn 8 tỉnh Tây Bắc

(HBĐT) - Sáng 17/11, Sở VH-TT&DL đã tổ chức hội nghị về định hướng, giải pháp xây dựng sản phẩm du lịch đường thủy trên địa bàn 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng năm 2017 với sự tham gia của địa diện Vụ Lữ hành, Tổng Cục du lịch; Sở VHTT&DL, các cơ quan liên quan, các công ty du lịch lữ hành: Sơn La, Điện Biên, Lai Châu và Hòa Bình. Dự hội nghị có đồng chí Bùi Văn Cửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh và lãnh đạo một số sở, ban, ngành của tỉnh.

Khai trương trưng bày chuyên đề “Di sản văn hóa Hòa Bình và cổ vật tiêu biểu huyện Kỳ Sơn”

(HBĐT) - Ngày 17/11, tại Nhà văn hóa huyện Kỳ Sơn, UBND huyện Kỳ Sơn phối hợp với Bảo tàng Hòa Bình tổ chức khai trương trưng bày chuyên đề "Di sản văn hóa Hòa Bình và cổ vật tiêu biểu huyện Kỳ Sơn”. Đến sự có các đồng chí lãnh đạo đại diện Sở VH,TT&DL; Huyện ủy, UBND huyện Kỳ Sơn và đông đảo nhân dân, lực lượng vũ trang, học sinh trên địa bàn huyện.

Tuyên truyền giá trị di tích “Địa điểm chiến thắng Cầu Mè"

(HBĐT) - Ngày 17/11, tại di tích lịch sử cách mạng "Địa điểm chiến thắng Cầu Mè”, xã Mông Hóa. Ban quản lý di tích tỉnh, phòng Văn hóa và thông tin huyện Kỳ Sơn tổ chức buổi tuyên truyền, giới thiệu giá trị, nội dung của di tích lịch sử cách mạng "Địa điểm chiến thắng Cầu Mè” cho các em học sinh trường THPT Kỳ Sơn.