(HBĐT) - Đất là người bạn tri kỷ luôn đồng hành suốt bao mùa vụ với người dân miền núi. Để đất nghỉ ngơi qua dịp Tết, tháng giêng đánh thức đất dậy trong mùa gieo hạt mới, gửi vào trong đất bao hỵ vọng của thời vụ làm đổi thay cuộc sống từng ngày.

 

Đất ở miền núi không mấy khi đất được bón phân, tưới tắm vì địa hình chênh vênh, hiểm trở. Nhưng bù lại có lớp mùn từ lá cây mục và tro than của các loài cây dại. Bởi thế, cứ ra Tết, dù quả còn vẫn muốn bay, rượu vẫn đầy trong vò, thịt lợn còn lủng lẳng gác bếp vẫn phải lên nương không để đất ngủ quên.

 

Năm nào, bố tôi cũng là người đi trước, ông ngắm nhìn đám cỏ mọc xanh um, ông lựa hướng gió, ngắm thế đất rồi nhanh tay phát cây, cuốc sợi tạo thành đường cản lửa. Đấy cũng là ranh giới giữa nương và rừng, là giới hạn gieo trồng. Mấy anh em tôi gom lá khô hùa cho ngọn lửa cháy đượm.

 

Mấy bữa sau, gặp mưa xuân, tro than đã hòa vào đất đai dấp dính. Những chú chim ướt cánh chỉ dám nấp trong tầng lá khoe tiếng hót, vậy mà người làm nương lại phải lặn lội leo những bậc đá trơn trượt lên tới đây cho kỳ được. Với cây gậy đã được vót nhọn, nhựa còn hăng, bố tôi đi trước chọc lỗ để chúng tôi đi sau gieo hạt. Có lần tôi hỏi, sao không đào bằng cuốc vừa nhanh, hạt ngô lại nhanh đội đất, bố chỉ tay về phía có tiếng gà rừng, đúng là chỉ có ẩn mình dưới lỗ sâu, hạt mầm mới đủ sức vươn lên chắc khỏe. Những nơi đá và đất chen lấn, bố tôi thuộc làu, chọc đủ lỗ mà cây không bị mau.

 

Những bắp ngô trổ ra ở đây ăn rất ngọt và dẻo như được tận hưởng một phép màu của đá. Người gieo hạt chẳng cần nhìn vào ếp, cứ thế nhón đủ số hạt, các ngón tay như chiếc phễu nhỏ thả hạt rơi đúng miệng lỗ nhỏ, bàn chân nhịp nhàng vùi lấp che dấu vết hạt mầm. Đợi tuần sau lên thăm lại sẽ tháy những thùy lá bé nhỏ vươn lên từ đất, chẳng mấy chúng lại thành màu ngô xanh biếc cả một khoảng rừng. Nhà ai chọn giống không tốt, đất không xốp, ngô lên chậm lại thấp thỏm lo âu. Người đi thăm nương cuối tháng giêng chỉ cần đứng trên mỏm đá có thể nhìn bao quát cả nương của mình.

 

Ở vùng đất quê tôi, người ta không được gieo cấy quanh năm bởi có khi phải nhường đất cho sương muối, lúc đó phải nương nhờ vào rau rừng, măng, nấm… nên mùa gieo hạt vừa vui như hội sau ngày Tết. Vui vì được thỏa sức trồng, cấy trên đất đai mênh mông dưới bầu trời, đi gieo hạt còn kết hợp đặt bẫy chim, hái rau dại…, những niềm vui luôn giấu kín trong lòng. Mùa gieo hạt tháng giêng, ai cũng lặng lẽ không hé một lời dù trong lòng đầy ắp những hy vọng. Có thể, đó là sự lặng lẽ thường thấy ở người miền núi nhưng biết đâu còn là một ý thức tâm linh để mong vụ mùa được mưa thuận, gió hòa, ngô đầy ắp góc sàn. Mùa gieo hạt qua nhanh nhưng luôn đọng mãi trong ký ức chúng tôi.

 

 

                                                                                Bùi Việt Phương

Các tin khác

Không có hình ảnh
Không có hình ảnh
Không có hình ảnh

Viết cho mùa rực nắng

(HBĐT) - Tháng 5, nắng chói chang đã ngự trị khắp nơi. Bầu trời cao xanh ngắt, ánh sáng trên tán phượng thêm đỏ rực rỡ. Loài hoa gần gũi, thân yêu với tuổi học trò. Hoa chứng kiến giờ phút luyến lưu của bao thế hệ học trò lúc chia tay. Có cuộc chia ly từ khi tóc xanh đến khi có cơ hội gặp nhau tóc đã điểm màu sương.

Chuyện đời thường: Nghe lời mẹ chồng

(HBĐT) - Bà cụ Thiện đang trò chuyện với mấy người thân trong nhà thì chị bán hàng rong buổi sáng cứ thập thò, vẫy cụ ra ngoài cửa. Cụ Thiện bước ra ngoài với thái độ hơi bực, khó chịu: - Lúc nãy mua hàng của chị, tôi đã trả tiền đầy đủ rồi lại còn chuyện gì nữa đây? Chị bán hàng rong sẽ sàng:

Mùa kỷ niệm

(HBĐT) - Tắm xong cơn mưa đầu hè, áo đứa nào cũng lướt thướt, cười ngặt nghẽo vì những trò đùa, rồi đứa nào đứa ấy mất hút vào từng lối mòn, ngôi nhà vắng. Cơn mưa, cơn sốt níu chân tôi với chiếc giường. Một sớm thức dậy nghe bố bảo: “Trường nghỉ học rồi, hôm con ốm là buổi học cuối năm”. Tôi chạy lên đồi, cỏ xanh đã mọc tràn lối đi. Tôi lên sân trường, bao nhiêu hang dế mèn đã xới tung những vạch vôi trắng. Những mái lá lặng thinh trong nắng. 3 tháng nghỉ hè mênh mông, tôi thả hồn vào tiếng ve, thi thoảng nhớ quá lại lên thăm trường gianh tre trên đồi, lục lọi từng ngăn bàn, tìm một thứ gì là dấu ấn của ngày còn đến lớp như: thước kẻ gãy, ngòi bút, mẩu phấn…

Sức hấp dẫn văn hóa người Dao bản Phủ

(HBĐT) - Tàu sắt trọng tải 25 tấn chở chúng tôi cập bến bản Phủ, xã Toàn Sơn (Đà Bắc). Bà con người Dao ào ra bến đón chúng tôi, đông nhất là trẻ nhỏ. Các cháu bồng bế, dắt díu nhau cứ sàn sàn như trứng gà, trứng vịt. Cụ Triệu Văn Đờn, 75 tuổi mái đầu bạc phơ nhưng còn rất khỏe. Nắm tay tôi, cụ bảo: “Vào nhà đi”.

Nỗi niềm mùa vụ

(HBĐT) - Nền văn minh lúa nước, mùa vụ, canh tác… là những thuật ngữ trong sách vở giúp tôi hiểu về nông thôn. Thuở bé, giữa nếp nhà giữa miền non cao, đèo dốc, trong gió rừng mát rượi, nghe lời ru của bà, tôi vẫn mơ mơ hồ hồ về quê hương đồng bằng có gốc gác cha ông. Thế là phải đến khi thành một chàng trai, tôi mới khăn gói về đồng bằng, cảm nhận mộc mạc mà sâu lắng của ngàn đời tổ tiên cấy hái, kháng cự và dung hòa với nắng, mưa, trời, đất. Hơi đất ấm phả vào gan bàn chân giúp bước những bước đi tự tin hơn.

Chị em họ

(HBĐT) - Tôi xóa tên Hạnh khỏi danh bạ điện thoại. Em đã có người yêu, em gọi là bạn trai, người em chọn, em cảm thấy được che chở. Thế là 091234… dễ nhớ rồi cũng cần phải quên. Hình ảnh thùng rác hiện lên rồi biến mất. Mọi thứ không muốn nghĩ đến đều bay vào biểu tượng đó mà tôi không biết nó nằm ở đâu trong các thư mục.