(HBĐT) - Hòa Bình miền đất thân thương – cửa ngõ của núi rừng Tây Bắc. Nơi đây cảnh đẹp nên thơ, hùng vĩ. Đặc biệt là nét văn hóa dân gian độc đáo của bà con các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

 

Nghệ sĩ ưu tú Bùi Chí Thanh đạo diễn nhiều chương trình nghệ thuật chiêng Mường của tỉnh.

 

Đến với Hòa Bình là đến với đời sống văn hóa của miền sơn cước. Chúng ta được biết đến một cụ ông tuổi trên 80 với tên gọi thân quen ông “Cồng chiêng” thật là hấp dẫn và lý thú. Chúng tôi là những người yêu nghệ thuật, đến thăm gia đình ông. Căn nhà được xây rộng rãi, thoáng mát trên quả đồi ven quốc lộ 6 – phường Chăm Mát (TP Hòa Bình). Đến nhà, ông tiếp đón chúng tôi rất cởi mở, nụ cười rạng rỡ, đôn hậu luôn hiện hữu trên gương mặt thanh tao, đôi mắt sáng long lanh dưới mái tóc trắng như mây bay. Tôi hỏi thăm sức khỏe của ông và gia đình. Qua lời thăm hỏi tôi đi vào vấn đề: “ông ơi! Nay ông đã ở cái tuổi bát tuần sao còn hăng say với nghệ thuật đến thế? cái tên ông Cồng Chiêng là thế nào hả ông”?

 

Ông nhìn tôi cười thân mật và nói với giọng ôn tồn, ấm áp: “Tôi luôn gắn bó, hướng dẫn bà con đánh chiêng, cái tên cồng chiêng là do bà con đặt cho tôi để gọi cho dễ nhớ thôi”.

 

Qua tìm hiểu được biết, tên thật của ông là Bùi Chí Thanh, trước đây là giáo viên giảng dạy trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Tây Bắc. ông đã về hưu hơn 20 năm nhưng chưa bao giờ ngừng nghỉ nghiên cứu nghệ thuật. ông đi khắp nơi, tới các thôn, bản xa xôi: Sơn La, Điện Biên, Tây Nguyên, Đắk L?k, Mai Châu, Lạc Sơn, Kim Bôi và các xã của thành phố Hòa Bình. Để tìm hiểu về bản sắc văn hóa các dân tộc. ông ăn, ngủ, sinh hoạt cùng bà con, có khi vắng nhà cả tuần hay nửa tháng. Đặc biệt, ông nghiên cứu kỹ về bản sắc văn hóa Thái, Mường, Dao. Mặc dù tuổi cao, sức khỏe hạn chế nhưng ông không quản khó khăn, miễn làm sao hiểu được đời sống văn hóa của bà con vùng cao. Cả đời ông sống và gắn bó với bà con, với núi rừng.

 

Ông gặp gỡ các già làng, các cháu phụ trách văn hóa xã để tìm hiểu nét văn hóa độc đáo riêng của mỗi dân tộc. Mỗi khi đêm về, dưới ánh lửa bập bùng, ông múa xòe cùng bà con, thật gần gũi và gắn bó. Từ trẻ thơ đến các già làng đều quý mến ông như người thân trong gia đình vậy. Khi trở về với gia đình, vợ, con kính trọng và ủng hộ ông hết lòng. Bà Đinh Thị Thủy là giáo viên dạy mỹ thuật ở trường cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Tây Bắc, nay về hưu, bà là người vợ đẹp, dịu hiền, nhiệt tình giúp đỡ ông về mọi mặt và là động lực giúp ông vượt qua mọi khó khăn để ông chuyên tâm vào nghiên cứu, sáng tác. Những ngày hè oi ả cũng như bao đêm đông  giá lạnh, ông thức thâu đêm để làm việc, ông nghiên cứu kỹ về bản sắc văn hóa của dân tộc Mường - Thái. Mỗi tiếng chiêng vang lên chất chứa tình cảm của ông cùng với bà con, hòa quyện trong tiếng suối, tiếng rừng. Hình ảnh của ông đã gắn bó với nhân dân các dân tộc vùng cao. Cái tên ông “Cồng chiêng” cứ theo ông từ đó.

 

Sự động viên của người vợ hiền tiếp cho ông hơi ấm trên những trang thơ,  cuốn truyện và những tập san viết về nghệ thuật. Thông thạo và hiểu rõ bản sắc văn hóa vùng miền của từng dân tộc đã giúp ông dàn dựng hàng nghìn chiếc cồng chiêng. Kỷ niệm 130 năm ngày thành lập tỉnh và 25 năm tái lập tỉnh và Lễ hội Chiêng Mường lần thứ 2, năm 2016, ông đã góp sức dàn dựng dàn chiêng lên tới 1.600 chiếc và hơn 1.000 nghệ nhân trong tỉnh tham gia. Màn diễu hành chiêng đường phố kéo dài hàng cây số, thật hoành tráng và đẹp mắt. Mỗi tiếng chiêng vang vọng, lắng sâu trong mỗi người dân Hòa Bình, trong hồn quê, non nước. Sự đam mê, dày công nghiên cứu đã giúp ông đúc kết được nhiều thành quả, đem lại cho nền nghệ thuật tỉnh nhà và nền văn hóa nghệ thuật nước ta. ông đã góp một phần nhỏ trong việc phát huy và bảo tồn văn hóa chiêng tỉnh Hòa Bình. Hàng trăm bài thơ, sách và nhiều công trình nghiên cứu. Đặc biệt là 3 bộ sách quý tiêu biểu ông viết về:

 

- Nghệ thuật múa dân gian Tây Bắc; Nghệ thuật múa Mường; Tết nhảy của người Dao quần chẹt Hòa Bình.

 

Ông đã vinh dự đón nhận giải thưởng Nhà nước năm 2008 và nhiều huy chương trong ngành văn hóa - một đóng góp trong việc bảo vệ và giữ gìn bản sắc văn hóa  dân tộc.

 

 

                                                 Nguyễn Phương Đông

                                          (Phường Thái Bình - TP Hòa Bình)

 

 

Các tin khác


Gặp chiến sỹ dân quân được Thủ tướng tặng bằng khen

(HBĐT) - Với việc hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong Lễ mít tinh, diễu binh, diễu hành kỷ niệm 70 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam vào ngày 2/9/2015 tại Thủ đô Hà Nội (nhiệm vụ A70), cô gái người Mường Bùi Thị Kim Chi đã vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen.

Bỏ nghề sửa ô tô vì “bén duyên” với thanh long ruột đỏ

(HBĐT) - Mới bén duyên với cây thanh long mới được hơn 3 năm, ông Đào Hồng Phú, khu Đồng Tâm, thị trấn Thanh Hà (Lạc Thủy) đã gặt hái được nhiều thành công, thu về lợi nhuận tốt, ông quyết định bỏ nghề sửa chữa ô tô đã gắn bó với mình hơn 10 năm để theo đuổi niềm đam mê trồng cây ăn quả.

Chủ tịch Hội Nông dân làm giàu từ mô hình nuôi dê

(HBĐT) - Mai Châu là huyện vùng cao của tỉnh, những năm qua, nhiều nông dân của huyện đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng thương mại, từng bước vươn lên giảm nghèo và làm giàu. Từ phong trào "Nông dân sản xuất - kinh doanh giỏi” đã xuất hiện nhiều gương tiêu biểu. ôõng Khà Văn Hùng, xóm Nà Sài, xã Chiềng Châu, Chủ tịch xã Hội Nông dân xã là một điển hình.

Người thương binh có tấm lòng nhân ái

(HBĐT) - "Tôi luôn tâm niệm trong tim mình, đã là lính Cụ Hồ thì thời chiến cũng như thời bình thấy ai khó khăn, thiếu thốn hơn mình đều cần giang rộng vòng tay giúp đỡ”. Đó là những lời tâm sự của ông Mai Xuân Sinh, 74 tuổi, trú tại xóm Lâm Sơn, xã Lâm Sơn (Lương Sơn) khi nói về động lực thôi thúc ông làm từ thiện trong nhiều năm qua.

Noi gương cha liệt sỹ, nữ công an ghi dấu trong các chuyên án ma túy

(HBĐT) - Từng là trinh sát ma túy, nữ thượng úy Nguyễn Thu Thủy (ảnh), cán bộ Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH (PC64) Công an tỉnh cảm nhận khó khăn, nguy hiểm mà lực lượng phòng, chống ma túy trải qua. Trong trận chiến "một mất, một còn” với tội phạm ma túy, người cha đáng kính của chị - thiếu tá, liệt sỹ Nguyễn Trọng Bảo đã anh dũng hy sinh để đồng đội khống chế tội phạm.

Chàng trai 16 lần hiến máu tình nguyện

(HBĐT) - Hiến máu tình nguyện là nghĩa cử cao đẹp, thể hiện tinh thần sẻ chia, giúp đỡ nhau trong cộng đồng được đông đảo đoàn viên, thanh niên và người dân tích cực hưởng ứng. Qua phong trào hiến máu tình nguyện, trong tỉnh đã xuất hiện nhiều tấm gương điển hình. Một trong những tấm gương tiêu biểu đó là Nguyễn Văn Huỳnh, đoàn viên thanh niên xã Hòa Sơn (Lương Sơn).