(HBĐT) - Không từ bỏ âm mưu đánh chiến Hoà Bình, thực dân Pháp lại tập trung lực lượng đánh chiến Hoà Bình lần thứ hai bằng 2 cuộc hành quân "Tuy - Líp” và "Lô - Tuýt” nhằm nối lại hành lang Đông - Tây, lập lại "Tam giác sắt”: Hà Nội - Sơn Tây - Hòa Bình. Từ ngày 9 - 14/11/1951, địch đánh chiếm được các mục tiêu, xây dựng 20 cụm cứ điểm dọc đường 21 từ Xuân Mai đến Chợ Bến và từ Ba Thá vào Miếu Môn, hình thành 2 tuyến phòng thủ đường 21, đường 6 và nối lại hành lang Đông - Tây.


Do yêu cầu nhiệm vụ cách mạng và đặc điểm cụ thể của tỉnh Hòa Bình, ngày 15/2/1951, thực hiện Quyết định số 1128/TCH của Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái, Tỉnh đội Hoà Bình giải thể, chuyển sàng thành lập Trung đoàn 12, vừa đảm nhiệm chức năng tham mưu cho Tỉnh ủy, ủy ban Hành chính tỉnh về công tác quân sự, vừa trực tiếp chỉ huy LLVT tỉnh tác chiến, chiến đấu. Ban Chỉ huy Tỉnh đội được điều chỉnh trở thành cơ quan Trung đoàn do đồng chí Võ An Khang giữ chức Trung đoàn trưởng, đồng chí Nguyễn Đình Khanh - Chính trị viên, đồng chí Đinh Công Niết - Trung đoàn phó, đồng chí Lê Văn Long - Tham mưu trưởng. Trung đoàn 12 gồm có Tiểu đoàn 616 tập trung 5 đại đội địa phương của các huyện: C121 (Lương Sơn), C112 (Lạc Sơn), C116 (Mai Đà), C16 (Kỳ Sơn); Đại đội 39 trợ chiến và Đại đội 100 cảnh vệ, là những đơn vị cơ động chiến đấu. Các xã đội, bộ đội địa phương, dân quân du kích trên địa bàn chịu sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Ban Tỉnh uỷ, cấp uỷ của các địa phương và sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Chỉ huy Trung đoàn 12.

Ngày 24/11/1951, BCH T.ư Đảng ra chỉ thị: "Nhiệm vụ phá cuộc tấn công Hòa Bình của địch”. Trước khi bước vào chiến dịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho CB, CS chủ lực và dân quân du kích: ..."Trước kia ta phải lừa địch ra mà đánh. Nay địch tự ra cho ta đánh. Đó là cơ hội rất tốt cho ta”... Chiến dịch Hòa Bình được thực hiện đánh địch trên cả 2 mặt trận chính diện và sau lưng địch (1) . Tổng Quân ủy và Bộ tổng Tư lệnh trực tiếp chỉ đạo chiến dịch, Đại tướng - Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy. Chiến dịch Hoà Bình được thực hiện bằng 2 đợt tiến công của quân và dân ta.

Đợt 1: Ngày 10/12/1951, tại mặt trận chính, LLVT và nhân dân Hòa Bình đã phối hợp với 3 Đại đoàn quân chủ lực 308, 304 và 312 tiến công 2 cụm quân chủ yếu của địch đóng ở Phân khu TX Hòa Bình và Phân khu sông Đà. Đại đội 16 (Kỳ Sơn), Đại đội 116 (Mai Đà) và du kích các xã Yên Mông, Hòa Bình tiến công Phân khu sông Đà, bí mật bố trí trận địa phục kích liên hoàn trên sông Đà từ xóm Mỵ (Yên Mông) đến Lạc Song (Phú Thọ), dài 6km, tiêu diệt 6 ca nô và 1 tàu chiến (LCT) cùng hàng trăm tên địch, góp phần cùng với các Đại đoàn 308, 312 và Đại đội pháo binh 786 cơ bản đập nát phòng tuyến trên sông Đà của địch.

Tiểu đoàn 616 của tỉnh phối hợp du kích xóm Chăm (xã Quỳnh Lâm) tiến công Phân khu thị xã, trận phục kích dốc Cun, phá hủy 1 xe, tiêu diệt hàng chục tên địch, bẻ gãy cuộc tấn công của địch vào đường 12A; du kích xã Mông Hóa phối hợp với Trung đoàn chủ lực 36 (Sư đoàn 308), phục kích địch tại cầu Mè, phá hủy 34 xe địch, tiêu diệt nhiều địch; Tiểu đoàn 616 địa phương, Đại đội 16 (Kỳ Sơn) và du kích xóm Dụ (Mông Hóa) phối hợp với Tiểu đoàn 375 (Trung đoàn 66 - Đại đoàn 308) chặn địch ở dốc Kẽm, diệt 2 trung đội địch, phá hỏng 11 xe vận tải, giải thoát trên 100 đồng bào bị bắt đi phu; ngày 13/12/1951, bộ đội tỉnh phối hợp với Tiểu đoàn 353 (Trung đoàn 9 - Đại đoàn 304) đánh trận Giang Mỗ (xã Bình Thanh, huyện Kỳ Sơn) tiêu diệt và bắt sống hơn 1 đại đội âu - Phi, phá hủy 5 xe cơ giới, 1 xe tăng. Trong trận này nổi lên tấm gương dũng cảm chiến đấu của anh hùng Cù Chính Lan.

Ngày 10/12/1951, Hồ Chủ tịch gửi thư khen các chiến sĩ trong chiến dịch Hòa Bình: "Bác rất vui lòng nhận được báo cáo thắng trận của các chú... Bác thân ái gửi lời khen các chú... Bác sẽ có giải thưởng cho chú nào và đơn vị nào lập công nhiều nhất”.

Đợt 2: Từ ngày 27- 31/12/1951, thực hiện phương châm tác chiến của chiến dịch là: đánh điểm diệt viện, thực hiện liên tục chiến đấu, kiên quyết tích cực kiềm chế và diệt pháo địch. Các đơn vị bộ đội địa phương phối hợp với du kích và các đơn vị chủ lực Đại đoàn 304 tổ chức một số trận đánh cứ điểm trên đường 6 góp phần giữ vững được tuyến hành lang vận chuyển qua sông Đà, uy hiếp các trận địa của địch trên tuyến QL6.

Đợt 3: Từ ngày 7/1- 25/2/1952, ta tập trung lực lượng vây đánh địch ở TX Hòa Bình và trên đường số 6A. Đêm 7/1/1952, du kích Quỳnh Lâm dẫn đường cho Trung đoàn 102 (Đại đoàn 308) tiến công đồn Pheo, Trung đoàn 36 (Đại đoàn 308) tập kích TX Hòa Bình, diệt các vị trí ngoại vi, ta hạ 6 đồn, tiêu diệt cụm pháo gồm 4 khẩu 105 ly, bắt sống 20 tên địch, trong đó có tên quan 3 chỉ huy.

Trước những đòn tiến công mạnh mẽ của ta trên các hướng của chiến dịch, đường vận chuyển trên sông Đà và đường 6 bị ngừng trệ, quân địch ở Hòa Bình bị cô lập. Ngày 8/1/1952, địch phải rút toàn bộ lực lượng chốt ven sông Đà về tăng cường phòng thủ cho khu vực thị xã. Những ngày tiếp theo, các đơn vị bộ đội địa phương phối hợp và độc lập tác chiến diệt và bắt sống 100 tên đi càn trú đóng tại điểm cao 585; bẻ gãy cuộc càn quét lên Chợ Bờ; cắt hàng nghìn mét dây điện thoại địch ở đường 21; vận động hơn 50 binh lính địch mang vũ khí ra đầu hàng. Thế trận chiến tranh nhân dân lên cao, đẩy thực dân Pháp vào thế bị động, lúng túng ở mặt trận Hòa Bình, ngày 23/2/1952, địch buộc phải rút chạy, TX Hòa Bình được giải phóng.

Sau hơn 3 tháng anh dũng chiến đấu khó khăn, gian khổ, hy sinh, chiến dịch Hòa Bình kết thúc thắng lợi. Quân và dân trong tỉnh phối hợp, hiệp đồng với bộ đội chủ lực tiêu hao, tiêu diệt một phần quan trọng sinh lực địch: 6.012 tên bị tiêu diệt, phá hủy 156 xe các loại, 17 tàu chiến, ca nô, 12 khẩu đại bác; ta thu trên 800 khẩu súng, có 24 khẩu pháo cỡ lớn, 88 máy vô tuyến điện, 10 tấn đạn và 23.000 lít xăng dầu. Hoà Bình được giải phóng đã giữ vững đường giao thông liên lạc giữa Việt Bắc với Liên khu 3 và 4, góp phần đẩy mạnh chiến tranh du kích vùng sau lưng địch, làm thất bại âm mưu giành lại quyền chủ động chiến lược và chia cắt chiến trường Bắc Bộ của Pháp.

Chiến công trong chiến dịch Hoà Bình là thành tích nổi bật nhất của Đảng bộ, quân và dân các dân tộc tỉnh Hoà Bình trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Nhân dân được sống trong tự do, càng thêm tin tưởng vào tương lai, cùng quân và dân cả nước làm nên thắng lợi của chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ.

(Còn nữa)

(1) Mặt trận chính: Thị xã Hòa Bình, sông Đà, đường số 6, đường 21. Mặt trận sau lưng địch chủ yếu tạo điều kiện cho chiến tranh nhân dân ở các địa phương phát triển, đồng thời củng cố cơ sở chính trị trên các địa bàn lân cận.

 

Các tin khác

Không có hình ảnh
Không có hình ảnh
Không có hình ảnh

Trưởng thành trong chiến đấu

(HBĐT) - Sau trận đầu thắng Pháp ngày 15/4/1947, ngay khi chúng vừa đặt chân lên Hòa Bình, LLVT và dân quân, du kích tỉnh ta đã có những tiến bộ vượt bậc. Càng chiến đấu càng trưởng thành.

LLVT Hòa Bình 70 năm xây dựng chiến đấu và trưởng thành

(HBĐT) - Tự hào về truyền thống vẻ vang trong 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, để giữ vững, tiếp tục phát huy hơn nữa, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, trong thời gian tới, LLVT tỉnh cần tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ sau đây:

Thành tích và truyền thống vẻ vang của LLVT tỉnh

(HBĐT) - Một số thành tích tiêu biểu: Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, LLVT tỉnh đã chiến đấu và phối hợp chiến đấu 1.780 trận; tiêu diệt và bắt 3.406 tên địch; phá hủy 18 khẩu trọng pháo, trung liên, đại liên; bắn cháy, bắn hỏng 16 ca nô, tàu chiến, 51 xe vận tải; phá hủy 3 kho quân trang, quân dụng; thu 529 súng các loại, 120.000 viên đạn...

Phát huy truyền thống anh hùng, LLVT tỉnh hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ QS-QPĐP (1991 - 2017)

(HBĐT) - Luôn duy trì nghiêm chế độ SSCĐ, sẵn sàng phòng, chống lụt bão, phòng, chống cháy rừng, tìm kiếm cứu nạn góp phần bảo vệ an toàn tuyệt đối trong dịp diễn ra các sự kiện chính trị lớn của địa phương như: Đại hội Đảng các cấp; bầu cử QH và HĐND các cấp, các ngày kỷ niệm lớn của Đảng, của đất nước và địa phương, các dịp lễ, tết… Bên cạnh đó, LLVT tỉnh luôn khẳng định là lực lượng nòng cốt đi đầu trong phòng, chống lũ bão, tìm kiếm cứu nạn…

Phát huy truyền thống anh hùng, LLVT tỉnh hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ QS -QPĐP (1991 - 2017)

(HBĐT) - Tháng 9/1991, Quốc hội quyết định tách tỉnh Hà Sơn Bình thành 2 tỉnh Hà Tây và Hòa Bình. Thực hiện quyết định của Bộ Quốc phòng, tháng 9/1991, Bộ CHQS tỉnh chính thức được tái lập, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp về mọi mặt của Tỉnh ủy Hòa Bình. Đồng chí Bùi Thanh Điếm được bổ nhiệm giữ chức Chỉ huy trưởng; đồng chí Nguyễn Kiều Bào giữ chức Phó Chỉ huy trưởng về chính trị; đồng chí Nguyễn Địa Chất - Phó Chỉ huy trưởng - Tham mưu trưởng; đồng chí Bùi Thế Lực giữ chức Phó Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh.

LLVT tỉnh Hòa Bình hợp nhất với LLVT tỉnh Hà Tây, thực hiện tốt nhiệm vụ khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN (1976 - 1991)

(HBĐT) - Đất nước được hoàn toàn thống nhất, trên địa bàn tỉnh đời sống của nhân dân còn nghèo, hậu quả chiến tranh để lại vô cùng nặng nề. Từ yêu cầu nhiệm vụ cách mạng mới, ngày 16/1/1976, Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 23 về việc hợp nhất Bộ CHQS tỉnh Hà Tây và Bộ CHQS tỉnh Hòa Bình thành Bộ CHQS tỉnh Hà Sơn Bình. Đồng chí Lê Hiền Hữu giữ chức Chỉ huy trưởng, đồng chí Nguyễn Ngọc Diệp - Chính ủy, đồng chí Nguyễn Văn Chí - Chỉ huy phó, đồng chí Lê Thanh Quang - Chỉ huy phó quân sự.