(HBĐT) - Vùng đất Lạc Thủy xưa thuộc huyện Xích Thổ, trấn Thiên Quan. Đến thời nhà Lê, Lạc Thủy thuộc huyện Yên Hóa, phủ Thiên Quan, đạo Thanh Bình. Năm 1886, tỉnh Mường được thành lập gồm 4 phủ: Vàng An, Lương Sơn, Lạc Sơn và Chợ Bờ. Năm 1896, khi tỉnh Mường được đổi tên thành tỉnh Hòa Bình gồm 4 châu (Lương Sơn, Kỳ Sơn, Lạc Sơn, Mai Đà), khi đó, huyện Lạc Thủy thuộc châu Lạc Sơn.

 

 

Huyện Lạc Thủy có nhiều danh thắng, di tích lịch sử, văn hóa cùng nhiều điểm tham quan, thưởng ngoạn hấp dẫn, tiền đề cho hoạt động du lịch ngày càng khởi sắc. ảnh: Một cảnh trong lễ hội Chùa Tiên (Phú Lão).

Năm 1908, huyện Lạc Thủy được Pháp cắt chuyển về tỉnh Hà Nam. Năm 1953, ủy ban hành chính Liên khu 3 đã quyết định chuyển huyện Lạc Thủy về tỉnh Hòa Bình và cắt 5 xã thuộc huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình sáp nhập vào huyện Lạc Thủy. Năm 1964, Chính phủ ra quyết định chia tách huyện Lạc Thủy thành 2 huyện: Lạc Thủy và Yên Thủy. Sau nhiều biến động về chia tách, sáp nhập, đến nay, huyện Lạc Thủy có 15 xã, thị trấn. Huyện hiện có trên 64.300 nhân khẩu, trong đó, dân tộc Kinh chiếm 65%, dân tộc Mường chiếm 34,5%...  

Huyện Lạc Thủy là miền đất giàu tiềm năng, có điều kiện tự nhiên khá thuận lợi trong phát triển KT -XH. Lạc Thủy cũng là nơi có các danh thắng, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và di tích lịch sử, văn hóa độc đáo; có nhiều di chỉ khảo cổ quý giá gắn với sự ra đời của nền Văn hóa Hòa Bình. Động Tiên (xóm Lão Nội -Phú Lão), hang Đồng Thớt (thị trấn Thanh Hà) là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Hang Luồn thuộc thị trấn Chi Nê; quần thể hang động khu vực chùa Tiên thuộc xã Phú Lão; quần thể hang động danh thắng núi Niệm thuộc xã Phú Thành là di tích danh thắng cấp quốc gia. Địa điểm Nhà máy in tiền tại Đồn điền Chi Nê (1946-1947) thuộc xã Cố Nghĩa là di tích lịch sử cách mạng. Huyện cũng có nhiều di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh như: Tổ Đảng Hoàng Đồng, xã Khoan Dụ - Cơ sở Đảng đầu tiên của huyện Lạc Thủy và cũng là cơ sở Đảng đầu tiên của tỉnh, di tích đài phát thanh Phathet Lào, xã An Bình…  

Trong hành trình 130 năm qua, cùng với tỉnh nhà, trong từng giai đoạn, huyện Lạc Thủy luôn chung sức, chung lòng cùng với tỉnh vượt qua nhiều khó khăn để vươn lên trong phát triển. Từ khi Đảng ra đời, đến cuộc cách mạng Tháng Tám năm 1945 và 2 cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc cùng công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, mỗi thời điểm, Lạc Thủy đều có những đóng góp vào sự nghiệp cách mạng chung. Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, toàn huyện có 2.168 thanh niên lên đường nhập ngũ, 545 đồng chí đã anh dũng hy sinh, 384 đồng chí để lại một phần xương máu trên các chiến trường. Với những thành tích và đóng góp to lớn, quân và dân huyện Lạc Thủy cùng các xã: Đồng Tâm, Lạc Long, Cố Nghĩa, Khoan Dụ, Yên Bồng, An Bình và thị trấn Chi Nê được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân; 18 bà mẹ được phong tặng và truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cùng hàng nghìn tập thể, cá nhân được tặng thưởng huân, huy chương các loại.  

Bước vào thời kỳ đổi mới (từ 1986), với ý chí quyết tâm cao, tinh thần tự lực, tự cường, biết vượt qua khó khăn, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Lạc Thủy đã liên tục giành được những thành tựu quan trọng. Giai đoạn 2010 - 2015, tốc độ tăng trưởng bình quân của huyện đạt 13,8% /năm, trong đó, nông - lâm nghiệp - thuỷ sản tăng 12%; CN-XD tăng 18%; dịch vụ tăng 16,3%. Tỷ trọng nông, lâm nghiệp, thuỷ sản trong cơ cấu kinh tế chiếm 33,1%, CN-XD chiếm 24,5%, dịch vụ chiếm 42,4%. Năm 2016, tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức 13,5%; thu ngân sách Nhà nước đạt 62, 81 tỷ đồng, tăng 120% so với dự toán; thu nhập bình quân đạt 33, 6 triệu đồng/năm. Huyện đã có 4 xã đạt chuẩn NTM; tỷ lệ hộ nghèo còn 14,75%. QP -AN được giữ vững, TTATXH  được đảm bảo.  

Thời gian qua và hiện nay, huyện đã thực hiện các giải pháp đột phá để đẩy mạnh phát triển kinh tế nhanh và bền vững, xây dựng kết cấu hạ tầng, tập trung phát triển mạnh công nghiệp và dịch vụ, phát triển sản xuất nông nghiệp sạch, giá trị gia tăng cao theo hướng sản xuất hàng hóa. Đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo môi trường thuận lợi để thu hút đầu tư và khuyến khích các thành phần kinh tế phát triển; thực hiện có hiệu quả chương trình xây dựng NTM. Nâng cao chất lượng GD & ĐT, chăm sóc sức khỏe nhân dân; đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, thông tin, TDTT, bảo vệ môi trường. Chú trọng giải quyết các vấn đề xã hội, cải thiện đời sống nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội. Tập trung xây dựng, củng cố hệ thống chính trị, tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ; hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền; nâng cao chất lượng hoạt động của MTTQ và các đoàn thể. Tăng cường QP - AN, đảm bảo TTATXH. Huyện Lạc Thủy phấn đấu sớm trở  thành vùng kinh tế động lực năng động của tỉnh.  

                                                                        Bùi Văn (TH) 

 

Các tin khác


Bài 3: Đặc quyền của lang - đạo và quyền tối thượng đề ra luật lệ, thâu tóm tư liệu sản xuất


(HBĐT) -Trên thực tế, lang - đạo nhất là lang kun chúa đất có những đặc quyền như sau:

Dấu ấn Bác Hồ về thăm Hòa Bình qua những tài liệu, hiện vật lịch sử

(HBĐT) - Chúng tôi có mặt tại buổi khai trương phòng trưng bày chuyên đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh với tỉnh Hòa Bình” của Bảo tàng tỉnh vào những ngày cả nước có nhiều hoạt động chào mừng kỷ niệm 127 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại và tròn 70 năm ngày Bác lần đầu tiên về thăm tỉnh Hòa Bình (1947- 2017). Đây chính là hoạt động có ý nghĩa để tri ân và tưởng nhớ công ơn to lớn cùng những điều dạy bảo quý báu của Người đối với tỉnh ta.

 Bài 2: Nhận diện lang - đạo

(HBĐT) - Nhìn chung, các sử gia, học giả đều có chung nhận định rằng chế độ lang - đạo của người Mường phát triển cực thịnh vào thời Lê và bị đàn áp suy yếu sau cuộc khởi nghĩa Lê Duy Lương. Vua Minh Mạng (trị vì 1820 - 1841) đã có những cải cách quan trọng như: Chia lại các châu, mường ở miền núi, tước bỏ quyền thế tập cha truyền con nối, tước bỏ các đặc quyền của các tù trưởng ở miền núi, trong đó có lang - đạo ở vùng Mường. Tuy vậy, chế độ lang - đạo vẫn dai dẳng tồn tại và chỉ bị đánh đổ khi cách mạng tháng 8 - 1945 thành công, chế độ mới được thiết lập.

Tìm hiểu về nhà lang trong xã hội cổ truyền Mường

(HBĐT) - Theo quan điểm chung của giới nghiên cứu cho thấy, chế độ lang - đạo ra đời trong xã hội Mường từ giai đoạn đồ đồng chuyển sang giai đoạn đồ sắt, tương ứng giai đoạn văn hóa Đông Sơn. Nhờ có công cụ bằng kim khí nên năng suất lao động tăng cao, của cải trong xã hội dồi dào hơn trước. Hình thức sở hữu tư nhân chiếm ưu thế tuyệt đối, xã hội phân chia giai cấp diễn ra mạnh mẽ. Giai đoạn đầu khi mới hình thành, chế độ lang - đạo còn gần gũi với nhân dân, đóng vai trò như là tù trưởng, thủ lĩnh, phù hợp với trình độ sản xuất, quản lý xã hội khi đó. Trải qua hàng trăm năm, chế độ lang - đạo tập trung cho mình quyền tuyệt đối về sở hữu tư liệu sản xuất, thậm chí cả người dân của mình, dẫn đến độc quyền trong phân phối sản phẩm, độc quyền trong việc đề ra các luật lệ. Dân Mường phải lệ thuộc và trở thành nông nô, lao động cho các nhà lang. Chế độ này dần thoái hóa, trở nên cực kỳ bảo thủ, phản động cản trở bước tiến của xã hội và dần trở nên mâu thuẫn, đối lập sinh tử với dân Mường và bị đánh đổ trong cách mạng tháng 8/1945. Loạt bài viết này xin lược giới thiệu về nhà lang và chế độ nhà lang nhằm cung cấp cho bạn đọc cái nhìn tuy sơ lược nhưng toàn về chế độ này trong xã hội Mường trước tháng 8/1945.

Chuyện kể về anh hùng Bùi Văn Hợp

(HBĐT) - Con đường bê tông rợp bóng tre đưa chúng tôi đến ngôi nhà nhỏ tại xóm Chiềng 1, xã Vĩnh Đồng, huyện Kim Bôi - nơi anh hùng Bùi Văn Hợp sinh ra và lớn lên. Kín những khoảng tường trong ngôi nhà nhỏ là rất nhiều giấy khen, huân, huy chương. 45 năm sau ngày anh ngã xuống, câu chuyện về anh vẫn có sức sống mãnh liệt, là niềm tự hào của mảnh đất Mường Động anh hùng.

Truyền thống “ đi trước mở đường” tiếp bước tương lai

(HBĐT) - Địa bàn tỉnh là đầu mối giao thông tỏa đia mọi miền đất nước có tầm đặc biệt quan trọng trong thời chiến tranh. Quốc lộ 6 nối liền Thủ đô với các tỉnh đồng bằng qua miền Trung du lên Tây Bắc, sang Lào, vào các tỉnh khu 4, đến chiến trường miền Nam. Trục đường 6 nối liền quốc lộ 21A, 12A, 21B, quốc lộ 15, tất cả hình thành hệ thống GTVT liên hoàn. Trên các tuyến có 5 bến phà là: Bờ, Rút, Thia, Vụ Bản, Chi Nê. Trên các tuyến giao thông có các cầu, cống lớn, nhiều nhịp, khẩu độ hàng chục mét, có nhiều đoạn qua đèo hiểm trở bên núi, bên sông như dốc Chó Treo, đèo Hút Gió…Đó là những trọng điểm xung yếu được xác định là “yết hầu” của tuyến giao thông trên địa bàn, cũng là trọng điểm đánh phá liên tục của giặc Mỹ trong chiến tranh.