(HBĐT) - Dưới triều Lê, vùng đất Kim Bôi thuộc phủ Gia Hưng, trấn Hưng Hóa. Đến năm Tự Đức thứ 5 (năm 1851), Kim Bôi là một tổng của huyện Mỹ Lương, phủ Quốc Oai. Ngày 22/6/1886, khi tỉnh Mường Hòa Bình được thành lập, Kim Bôi là một tổng của phủ Lương Sơn thuộc tỉnh Mường. Ngày 15/4/1959, huyện Lương Sơn được chia thành 2 huyện: Lương Sơn và Kim Bôi. Lúc mới thành lập, huyện Kim Bôi gồm 22 xã. Sau những sáp nhập, chia tách, hiện nay, huyện có 28 xã, thị trấn. Toàn huyện có trên 116.000 người với 5 dân tộc anh em cùng chung sống là Mường, Kinh, Dao, Tày, Thái, trong đó, dân tộc Mường chiếm 82,4%.

 

 

Nhiều doanh nghiệp đã tìm đến vùng đất Kim Bôi để đầu tư xây dựng các resort sinh thái, nơi nghỉ dưỡng cao cấp mang đậm nét bản sắc văn hóa độc đáo của vùng Mường Động. Trong ảnh: Một góc Serena Resort Kim Bôi ở xã Sào Báy đang là điểm đến của du khách.

Là huyện miền núi, địa hình Kim Bôi khá phức tạp, bị chia cắt bởi hệ thống khe và núi. Huyện nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, mang nét đặc trưng của khí hậu Tây Bắc. Kim Bôi có nhiều tiềm năng, thế mạnh như đất đai, rừng cùng với các loại khoáng sản ở địa phương khá phong phú. Nguồn nước khoáng tự nhiên rất giàu khoáng chất, có lợi cho sức khỏe con người và gần đây đã được khai thác tốt, đem lại nguồn lợi kinh tế đáng kể. ở Kim Bôi cũng có nhiều di tích, danh thắng nổi tiếng như khu mộ cổ Đống Thếch (xã Vĩnh Đồng) là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia (được công nhận năm 1997). Trên địa bàn còn nhiều hang động, địa danh khác gắn với tên gọi nền văn hóa Hòa Bình. Là một trong 4 Mường nổi tiếng của tỉnh “Bi, Vang, Thàng, Động”, huyện Kim Bôi lưu giữ trong mình nét lịch sử, văn hóa truyền thống của tỉnh nhà. Trước cách mạng Tháng 8, người dân Kim Bôi sống dưới ách cai trị của thực dân, phong kiến. Trong màn đêm nô lệ, người dân Kim Bôi vẫn một lòng theo Đảng, theo cách mạng, cùng với nhân dân trong tỉnh làm nên thành công trong cách mạng Tháng Tám năm 1945, cũng như có những đóng góp to lớn trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, cũng như công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN. Kim Bôi từng được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý như Huân chương Độc Lập hạng nhì, hạng ba. Huyện Kim Bôi và 4 xã (Lập Chiệng, Vĩnh Đồng, Kim Bôi, Nật Sơn) được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Liệt sĩ Bùi Văn Hợp (xã Vĩnh Đồng) được truy tặng danh hiệu anh hùng LLVT nhân dân. 19 mẹ được phong tặng, truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Trong thời kỳ đổi mới, huyện Kim Bôi đạt nhiều thành tựu trong phát triển KT -XH, AN-QP. Sau thời kỳ tái lập (năm 1991), Đảng bộ, chính quyền và đồng bào các dân tộc trong huyện đã đoàn kết, nỗ lực trong phát triển KT -XH và đạt được những thành tựu đáng kể; tạo được nhiều dấu ấn trong hành trình 130 năm xây dựng và phát triển của tỉnh. Trong đó, bên cạnh những kết quả về phát triển KT -XH, AN-QP là nét bản sắc văn hoá dân tộc được duy trì, giữ vững và phát huy tốt (dân ca, dân vũ, cồng chiêng, lễ hội, nét đẹp trong tập tục sinh hoạt, phong trào thể thao quần chúng…).  Năm 2016, phát huy tốt thế mạnh đang có, Kim Bôi đã đạt nhiều kết quả toàn diện ở hầu hết các lĩnh vực. 20/21 chỉ tiêu đạt và vượt so với kế hoạch. Đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân tiếp tục được cải thiện; QP-AN được giữa vững. Công tác xây dựng Đảng, MTTQ và các đoàn thể có nhiều đổi mới và chuyển biến tích cực. Năm 2016, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 16,5%. Kim Bôi đã xây dựng được 72 mô hình kinh tế đạt hiệu quả cao và xây dựng được 2 mô hình sản xuất theo chuỗi gắn với sự phát triển của HTX. Huyện đã có nhiều giải pháp khai thác tiềm năng để phát triển du lịch, năm 2016, doanh thu đạt 155 tỷ đồng. Năm 2016, thu ngân sách Nhà nước đạt 40, 4 tỷ đồng; thu nhập bình quân đầu người đạt 16, 65 triệu đồng; giữ vững 4 xã đạt chuẩn NTM (xã Trung Bì, Nam Thượng, Bắc Sơn, Kim Bình) và có 2 xã  đạt 15-18 tiêu chí, phấn đấu về đích năm 2017. Các lĩnh vực văn hóa - xã hội có nhiều chuyển biến rõ nét. Huyện có 4, 6 bác sĩ/vạn dân; chính sách an sinh xã hội được chú trọng; tỷ lệ hộ dân nông thôn được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh chiếm 82,5% trở lên. 100% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 29,79%. QP - AN được củng cố vững mạnh, TTATXH trên địa bàn được bảo đảm.  

Phát huy những kết quả đã đạt được trong những năm qua, hiện nay, huyện Kim Bôi tiếp tục có các giải pháp hữu hiệu nhằm thực hiện có hiệu quả các chỉ tiêu mà nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXII đã để ra. Tâm điểm là phát huy các nguồn lực, đoàn kết xây dựng Kim Bôi phát triển vững mạnh, toàn diện. Trong đó, tiếp tục chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển hàng hoá; thu hút đầu tư phát triển các loại hình du lịch nghỉ dưỡng, văn hoá, sinh thái; giữ vững phát huy bản sắc văn hoá dân tộc…Tiếp tục có các giải pháp hữu hiệu trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo, xây dựng NTM; đưa huyện Kim Bôi hòa vào bước phát triển, đi lên của tỉnh trong cuộc sống hôm nay. /.

 

                                                     Bùi Văn (tổng hợp)    

 

Các tin khác


Dấu ấn Bác Hồ về thăm Hòa Bình qua những tài liệu, hiện vật lịch sử

(HBĐT) - Chúng tôi có mặt tại buổi khai trương phòng trưng bày chuyên đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh với tỉnh Hòa Bình” của Bảo tàng tỉnh vào những ngày cả nước có nhiều hoạt động chào mừng kỷ niệm 127 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại và tròn 70 năm ngày Bác lần đầu tiên về thăm tỉnh Hòa Bình (1947- 2017). Đây chính là hoạt động có ý nghĩa để tri ân và tưởng nhớ công ơn to lớn cùng những điều dạy bảo quý báu của Người đối với tỉnh ta.

 Bài 2: Nhận diện lang - đạo

(HBĐT) - Nhìn chung, các sử gia, học giả đều có chung nhận định rằng chế độ lang - đạo của người Mường phát triển cực thịnh vào thời Lê và bị đàn áp suy yếu sau cuộc khởi nghĩa Lê Duy Lương. Vua Minh Mạng (trị vì 1820 - 1841) đã có những cải cách quan trọng như: Chia lại các châu, mường ở miền núi, tước bỏ quyền thế tập cha truyền con nối, tước bỏ các đặc quyền của các tù trưởng ở miền núi, trong đó có lang - đạo ở vùng Mường. Tuy vậy, chế độ lang - đạo vẫn dai dẳng tồn tại và chỉ bị đánh đổ khi cách mạng tháng 8 - 1945 thành công, chế độ mới được thiết lập.

Tìm hiểu về nhà lang trong xã hội cổ truyền Mường

(HBĐT) - Theo quan điểm chung của giới nghiên cứu cho thấy, chế độ lang - đạo ra đời trong xã hội Mường từ giai đoạn đồ đồng chuyển sang giai đoạn đồ sắt, tương ứng giai đoạn văn hóa Đông Sơn. Nhờ có công cụ bằng kim khí nên năng suất lao động tăng cao, của cải trong xã hội dồi dào hơn trước. Hình thức sở hữu tư nhân chiếm ưu thế tuyệt đối, xã hội phân chia giai cấp diễn ra mạnh mẽ. Giai đoạn đầu khi mới hình thành, chế độ lang - đạo còn gần gũi với nhân dân, đóng vai trò như là tù trưởng, thủ lĩnh, phù hợp với trình độ sản xuất, quản lý xã hội khi đó. Trải qua hàng trăm năm, chế độ lang - đạo tập trung cho mình quyền tuyệt đối về sở hữu tư liệu sản xuất, thậm chí cả người dân của mình, dẫn đến độc quyền trong phân phối sản phẩm, độc quyền trong việc đề ra các luật lệ. Dân Mường phải lệ thuộc và trở thành nông nô, lao động cho các nhà lang. Chế độ này dần thoái hóa, trở nên cực kỳ bảo thủ, phản động cản trở bước tiến của xã hội và dần trở nên mâu thuẫn, đối lập sinh tử với dân Mường và bị đánh đổ trong cách mạng tháng 8/1945. Loạt bài viết này xin lược giới thiệu về nhà lang và chế độ nhà lang nhằm cung cấp cho bạn đọc cái nhìn tuy sơ lược nhưng toàn về chế độ này trong xã hội Mường trước tháng 8/1945.

Chuyện kể về anh hùng Bùi Văn Hợp

(HBĐT) - Con đường bê tông rợp bóng tre đưa chúng tôi đến ngôi nhà nhỏ tại xóm Chiềng 1, xã Vĩnh Đồng, huyện Kim Bôi - nơi anh hùng Bùi Văn Hợp sinh ra và lớn lên. Kín những khoảng tường trong ngôi nhà nhỏ là rất nhiều giấy khen, huân, huy chương. 45 năm sau ngày anh ngã xuống, câu chuyện về anh vẫn có sức sống mãnh liệt, là niềm tự hào của mảnh đất Mường Động anh hùng.

Truyền thống “ đi trước mở đường” tiếp bước tương lai

(HBĐT) - Địa bàn tỉnh là đầu mối giao thông tỏa đia mọi miền đất nước có tầm đặc biệt quan trọng trong thời chiến tranh. Quốc lộ 6 nối liền Thủ đô với các tỉnh đồng bằng qua miền Trung du lên Tây Bắc, sang Lào, vào các tỉnh khu 4, đến chiến trường miền Nam. Trục đường 6 nối liền quốc lộ 21A, 12A, 21B, quốc lộ 15, tất cả hình thành hệ thống GTVT liên hoàn. Trên các tuyến có 5 bến phà là: Bờ, Rút, Thia, Vụ Bản, Chi Nê. Trên các tuyến giao thông có các cầu, cống lớn, nhiều nhịp, khẩu độ hàng chục mét, có nhiều đoạn qua đèo hiểm trở bên núi, bên sông như dốc Chó Treo, đèo Hút Gió…Đó là những trọng điểm xung yếu được xác định là “yết hầu” của tuyến giao thông trên địa bàn, cũng là trọng điểm đánh phá liên tục của giặc Mỹ trong chiến tranh.

Xã Thu Phong âm vang chiến công bắn rơi máy bay Mỹ

(HBĐT)- Mảnh đất anh hùng Thu Phong (Cao Phong) đang từng ngày đổi thay. Thu Phong phủ một màu xanh bạt ngàn của những đồi cam. Trái cam vàng đã đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc nhưng trong tiềm thức của người dân nơi đây luôn âm vang chiến công oanh liệt dùng súng trường bắn rơi máy bay Mỹ ngày 20/7/1966 của 5 dân quân xã Thu Phong.