• Thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII
  • Thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI nhiệm kỳ 2015-2020
Tư liệu Hòa Bình
Tục đụng lợn trong ngày Tết ở Mường Vang
Cập nhật: Thứ bảy, 21/1/2012 | 5:53:09 Chiều
 
Người Mường Vang vẫn giữ phong tục tập quán “Cơm đồ, nhà gác, nước vác, lợn thui”. Trong ảnh: Lợn được đem thui trước khi đem chia phần cho các nhà ăn đụng.

(HBĐT) - Chưa năm nào tôi bỏ lỡ “ăn đụng lợn” trong dịp Tết của người Mường Vang quê tôi. Năm nay cũng vậy, khi nghe bố tôi bảo ngày 28 tết sẽ về quê ăn đụng lợn ở nhà ông Huy, xã Chí Đạo (Lạc Sơn), trong lòng tôi lại thấy háo hức, chộn rộn lạ thường.

 

Lúc còn nhỏ, thời đó còn nghèo khó, lũ trẻ con chúng tôi chờ đến ngày ăn đụng lợn chỉ với ý nghĩ đơn giản là được ăn thịt lợn thoải mái. Giờ cuộc sống no đủ hơn, suy nghĩ cũng đã lớn hơn, tôi mới thực sự hiểu và trân trọng biết bao tục lệ của quê hương. Đụng lợn đã trở thành một phong tục đẹp với bao ý nghĩa lớn lao: ngày ăn đụng lợn là ngày vui vẻ, ấm áp trong sự sẻ chia, đoàn tụ của cả gia đình; là sự tin tưởng, đoàn kết của hàng xóm, láng giềng; là dịp để chúng tôi khám phá và thấm sâu hơn bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc mình.  

Mỗi năm về quê ăn Tết là mỗi lần tôi có những cảm xúc thật đặc biệt. Tết ở quê không ồn ào như ở phố thị, không rực rỡ cờ hoa mà sâu lắng, ngọt ngào. Bức tranh quê hương ngày Tết với mái nhà sàn thấp thoáng bên cây đào phai nở hoa báo hiệu mùa xuân đã tới rất gần. Với không khí rộn ràng của những người phụ nữ ngược xuôi sắm sửa, trang hoàng nhà cửa và nụ cười hào hứng cùng sự trông ngóng của lũ trẻ nhỏ làm cho Tết ở quê thật ấn tượng, đặc biệt là không khí không thể nào quên về ngày ăn đụng lợn. Từ sáng sớm, những người phụ nữ đã sắm sửa bếp núc, xoong nồi, ngâm gạo, chặt lá chuối... Những người đàn ông thì leng keng với dao, thớt chuẩn bị cho bữa ăn Tết đầu tiên đón chào năm mới (với người Mường ở quê tôi, bữa ăn ngày thịt lợn được coi là bữa ăn Tết đầu tiên của năm mới đầy ý nghĩa).  

Câu hỏi đầu tiên mà mỗi năm tôi đến ăn đụng lợn ở một gia đình là: “Năm nay có mấy nhà ăn đụng? Con lợn bao nhiêu cân?”... và những câu hỏi thăm về một năm qua của gia chủ có lợn thịt. Sự quan tâm đó của tôi cũng chính là định nghĩa về tục ăn đụng lợn, tức là, mấy nhà gần nhau hoặc mấy anh em cùng chung nhau thịt một con lợn để ăn Tết. Con lợn được chọn để ăn đụng được nuôi từ trước Tết 5 - 6 tháng, có khi là cả năm và hơn thế. Con lợn này được nuôi cẩn thận như: chọn giống thuần chủng, không nuôi tăng trọng để thịt thơm, ngon. Chủ nhà sẽ thông báo trọng lượng của con lợn để các nhà có nhu cầu ăn đụng đăng ký, góp công, góp của và chia phần trong ngày ăn đụng.  

Thực ra, ở quê tôi trước đây, trong dịp Tết, thường thì mỗi nhà sẽ thịt 1 con lợn để ăn. Theo như người già ở quê cho biết, thời đó khó khăn, xa chợ, phương tiện đi lại không có nên đa số người dân chỉ thực sự được no 3 ngày Tết. Chính vì vậy, nhà nào cũng thịt lợn để con cháu trong gia đình được ăn no và phần thịt còn dư lại sẽ chế biến thành các món thịt muối, thịt hun khói có thể để lâu dài ra giêng ăn dần. Ngoài ra cũng còn một lý do quan trọng nữa là trong mâm cúng gia tiên phải có thủ lợn nên ngày đó, nhà nào cũng phải thịt lợn như vậy. Những ngày xa xưa đó không có tục ăn đụng lợn nhưng vẫn có bữa ăn Tết thịt lợn giống như bữa ăn đụng lợn ngày nay. Các nhà sẽ lần lượt thịt lợn sớm để mời anh em, hàng xóm cùng sang ăn bữa ăn Tết đầu tiên với nhà mình. (Đó cũng là một trong những lý do trước đây quê tôi ăn Tết hàng tháng trời).

Nhân dịp đón Tết Nhâm Thìn, tôi lại nhớ về bữa ăn đụng lợn ở nhà ông Huy cũng thật vui vẻ và ấm cúng. Từ sáng ngày 28, con lợn gần 40 kg ông Huy nuôi thả rông gần 1 năm được đưa làm sạch, thui vàng và chia làm 3 phần đều nhau. Riêng nhà ông Huy được ưu tiên cái thủ để đặt bàn thờ cúng tổ tiên. Phần tiết canh, một phần thịt, bộ lòng được chế biến để liên hoan bữa đụng lợn. Bữa ăn Tết sớm thật ngon và ý nghĩa với những lời cảm ơn gia chủ nuôi được con lợn ngon cùng những lời chúc mừng năm mới may mắn, phát tài, phát lộc... Không khí Tết sớm đến với gia chủ thật hân hoan!

 

 

                                                                 Hồng Duyên

 

Các tin khác
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục
 
BÀI NHIỀU NGƯỜI ĐỌC
TIÊU ĐIỂM
Quảng cáo
 

Nhiệt độ: 21 - 35 °C

Nhiệt độ: 21 - 35°C

Nhiệt độ: 23 - 35 °C
Mã vùng điện thoại
Mã vùng bưu chính
Số điện thoại đặc biệt
Số lượt truy cập
0106776190
Built by ICT Group