Bộ chữ Mường ra đời sẽ góp phần lưu giữ và bảo tồn những áng Mo Mường Hòa Bình.
(HBĐT) - Dân tộc Mường chiếm trên 63% dân số toàn tỉnh với 4 mường chính Bi, Vang, Thàng, Động. Dân tộc Mường có nền văn hóa dân gian phong phú, đồ sộ. Trong xu thế hội nhập rất cần có một bộ chữ Mường thống nhất để bảo tồn và phát huy tiếng nói, chữ viết Mường, cụ thể là ghi chép văn hóa Mường, giáo dục tiếng Mường
Sự cần thiết xây dựng bộ chữ Mường thống nhất
Người Mường có một nền văn hóa phong phú và đặc sắc. Chúng ta có thể nhận thấy nền văn hóa Mường cổ được truyền đạt đến ngày nay chủ yếu bằng phương thức truyền miệng trong dân gian. Việc truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể và công tác bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc là một việc làm cấp bách và thường xuyên. Do đó rất cần có một bộ chữ Mường thống nhất để phục vụ những mục đích trên.
Từ khi văn hóa Mường được quan tâm nghiên cứu hơn 1 thế kỷ nay, đã có hàng chục cuốn sách được xuất bản trong đó có ghi âm tiếng Mường. Điển hình như các truyện thơ, mo, sử thi “Đẻ đất - đẻ nước”. Song cách ghi âm tiếng Mường mỗi cuốn có sự khác nhau, mỗi tác giả nghiên cứu sưu tầm có cách phiên âm khác nhau. Trong đó, nổi bật là các tác giả: Bùi Thiện, Bùi Văn Nợi, Bùi Huy Vọng, Bùi Văn Thành và nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Bùi Chỉ. Bên cạnh đó cũng đã có những công trình khoa học đề xuất về phương án chữ Mường của các tác giả PGS.TS Nguyễn Kim Thản, GS.TS Hoàng Thị Châu, học giả Milton Backer, TS Nguyễn Văn Tài cùng nhiều cách phiên âm theo các phiên âm theo cách riêng của nhiều người làm sưu tầm, nghiên cứu về văn hóa Mường. Theo đó là bộ chữ Mường tương đối hoàn chỉnh của nhóm tác giả thuộc Viện Ngôn ngữ học gồm GS.TS Hoàng Văn Hành, GS.TS Nguyễn Như ý, GS.TS Nguyễn Văn Khanh, TS Phan Xuân Thành. Bộ chữ được xây dựng trên cơ sở chữ cái La - tinh và theo nguyên tắc ghi âm gồm 29 chữ cái, trong đó có 25 âm đầu, 13 âm cuối, 5 thanh điệu và 193 vần. Tuy nhiên, vì chưa có một bộ chữ thống nhất nên cách ghi tiếng Mường mỗi công trình có sự khác nhau, mỗi tác giả nghiên cứu sưu tầm có cách phiên âm khác nhau. Vì thế, việc thống nhất bộ chữ và được cơ quan có thẩm quyền phê chuẩn đưa vào sử dụng là rất cần thiết hiện nay.
Cơ sở pháp lý xây dựng bộ chữ Mường
Thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với việc lưu giữ, bảo tồn và phát huy tiếng nói, chữ viết của các dân tộc thiểu số, Đảng và Nhà nước ta luôn tôn trọng quyền mỗi dân tộc có tiếng nói, chữ viết riêng, quyền bình đẳng và tự do phát triển ngôn ngữ của mỗi dân tộc. Chính sách về bảo tồn và phát huy tiếng nói, chữ viết các dân tộc thiểu số của Đảng, Nhà nước ta là đúng đắn và nhất quán. Ngay trong văn kiện đầu tiên của Đảng tại Đại hội lần thứ nhất (tháng 3/1935) đã khẳng định: “Các dân tộc được dùng tiếng mẹ đẻ của mình trong sinh hoạt chính trị, kinh tế và văn hóa”. Trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5, BCH Trung ương Đảng (khóa VIII) về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc có nêu: “… Bảo tồn và phát triển ngôn ngữ, chữ viết của các dân tộc. Đi đôi với việc sử dụng tiếng nói, chữ viết phổ thông, khuyến khích thế hệ trẻ thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số học tập, hiểu biết và sử dụng thành thạo tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình...”. Hiến pháp nước CHXHCN Việt
Thực hiện Kế hoạch số 63/KH-BCĐ ngày 28/7/2015 của Ban chỉ đạo lập hồ sơ di sản văn hóa Mo Mường về việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ cam kết sau khi Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam cấp bằng bảo trợ cho Di sản văn hóa Mo Mường Hòa Bình. Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) được giao chủ trì tham mưu và tổ chức thực hiện kế hoạch xây dựng và ban hành bộ chữ Mường. Sở đã có đề xuất nhiệm vụ KH &CN “Xây dựng bộ chữ Mường phục vụ cho việc bảo tồn, phát huy văn hóa Mường, góp phần phát triển bền vững các vùng Mường của tỉnh Hòa Bình”. Hiện nay, Sở KH &CN đang xúc tiến các bước thực hiện nhiệm vụ KH &CN này. Vừa qua, Sở KH &CN đã tổ chức họp Hội đồng tư vấn xác định nhiệm vụ KH &CN cấp tỉnh năm 2015. Trong nhiệm vụ KH &CN xác định mục tiêu là xây dựng thành công bộ chữ Mường và được cơ quan có thẩm quyền của tỉnh phê chuẩn, đưa vào sử dụng. Bộ chữ Mường là sự khẳng định vị thế, vai trò của dân tộc Mường trong cộng đồng các dân tộc thiểu số nói riêng, cộng đồng các dân tộc Việt
Hương Lan
(HBĐT) - Ngày 23/9, nhân dịp tết Trung thu, Sở LĐ, TB & XH đã đến thăm và tặng quà cho các đối tượng hiện đang được nuôi dưỡng, chăm sóc tại Trung tâm Công tác xã hội.
(HBĐT) - Tối 19/9, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh đã tổ chức Chương trình nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2015-2020; đại hội Đại biểu Hiệp hội DN tỉnh lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2015-2020 và ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10. Tới dự về phía khách mời có tiến sỹ Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng TMCN Việt Nam; Cao Sỹ Kiêm, Chủ tịch Hội DNN&V Việt Nam; đại diện 30 Hiệp Hội DN các tỉnh phía Bắc. Tỉnh ta có các đồng chí: Bùi Văn Tỉnh, UVT.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh; Trần Đăng Ninh, Phó Bí thư TT Tỉnh ủy; Nguyễn Văn Quang, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở, ngành chức năng, đông đảo doanh nghiệp và nhân dân các dân tộc trong tỉnh.
(HBĐT) - Khi nhắc đến Nhuận Trạch mọi người thường nghĩ đến những đồng ruộng xanh, vườn rau tốt, những đồi chè đạt năng suât cao của các hộ nông dân trong chương trình thực hiện nông thôn mới. Xuất hiện một cách mới lạ đầy ấn tượng, khu vườn thiên nhiên Zĩn Garden đã mang lại sự ngạc nhiên cũng như không gian vui chơi mới lạ cho người dân địa phương nơi đây.
(HBĐT) - Xây dựng môi trường làm việc tốt, ở đó có những CB,CC,VC luôn tích cực thi đua lao động, sáng tạo và giữ gìn kỷ cương - đó là đích đã được đặt ra cho lộ trình thực hiện Chỉ thị số 29 của BTV Tỉnh ủy và Quyết định số 1528 của Chủ tịch UBND tỉnh về “Tăng cường kỷ luật, kỷ cương, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ lề lối làm việc của CB, CC, VC trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp”. Chỉ thị và Quyết định nêu trên được ban hành vào 2 thời điểm khác nhau nhưng có cùng một nội dung, chung một mục tiêu hướng tới. Quá trình triển khai, thực hiện đã đạt được những kết quả đáng khích lệ.
(HBĐT) - Tối ngày 16/9 tại Cung Văn hóa tỉnh, Sở Văn hóa thể thao và du lịch đã phối hợp với UBND thành phố Hòa Bình, Tỉnh đoàn Hòa Bình, Công an tỉnh, Trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Tây Bắc đã tổ chức chương trình nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI. Tới dự có các đồng chí: Bùi Văn Tỉnh, UVT.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh; Trần Đăng Ninh, Phó Bí thư Tỉnh ủy; Nguyễn Văn Quang, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh cùng các đồng chí trong Ban thường vụ, Ban chấp hành tỉnh ủy khóa XVI, các đại biểu dự Đại hội Đảng bộ tỉnh và đông đảo các tầng lớp nhân dân trên địa bàn.
(HBĐT) - Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, tối ngày 14/9, tại Công an tỉnh đã diễn ra chương trình nghệ thuật do Đoàn nghệ thuật Quân khu 3 biểu diễn. Đồng chí Trần Đăng Ninh, Phó Bí thư TT Tỉnh ủy và trên 300 đại biểu dự Đại hội Đảng bộ tỉnh đã dự và xem chương trình.