Trong bài phát biểu đầu tiên tại phòng Bầu dục tối 15-6 (sáng 16-6 giờ VN), Tổng thống Mỹ Barack Obama cam kết chính quyền Washington sẽ buộc Hãng dầu khí BP trả tiền bồi thường hậu quả thảm họa tràn dầu trên vịnh Mexico.
Người biểu tình giương khẩu hiệu “Ông dầu nói dối, nhân dân chết đói” trong buổi điều trần của lãnh đạo BP trước Ủy ban Năng lượng và thương mại Quốc hội Mỹ ngày 15-6 - Ảnh: Reuters |
Hãng tin AFP cho biết ông Obama khẳng định sẽ yêu cầu chủ tịch BP Carl-Henric Svanberg chấp nhận việc thành lập một tài khoản để bồi thường các nạn nhân dầu loang. “Tôi sẽ thông báo với chủ tịch BP rằng ông ấy sẽ phải tập trung nguồn lực để bồi thường cho các công nhân và chủ lao động bị ảnh hưởng bởi sự khinh suất của BP” - ông Obama tuyên bố.
Theo ông Obama, BP sẽ không có quyền kiểm soát tài khoản, mà bên thứ ba độc lập sẽ quản lý tài khoản này để đảm bảo mọi khoản bồi thường được trả một cách công bằng và nhanh chóng.
Nguy cơ phá sản
Theo báo Globe and Mail, nhiều chuyên gia tài chính và dầu khí dự báo có khả năng BP sẽ phá sản hoặc bị một đối thủ khác mua lại sau khi bồi thường và giải quyết các vụ kiện tụng. “BP sẽ phải đối mặt với án tử hình ở Mỹ”, Globe and Mail dẫn lời ví von của nhà phân tích năng lượng John Kilduff của Quỹ đầu tư My Round Earth Capital.
Kịch bản có thể xảy ra là Hãng dầu khí Hà Lan Royal Dutch Shell hoặc các công ty Trung Quốc sẽ mua lại BP. Nhưng những người lạc quan cho rằng với BP, tình hình không đến mức tồi tệ như vậy.
Như vụ tràn dầu của Hãng Exxon Valdez ở eo biển Prince William tại Alaska năm 1989 đã không ảnh hưởng nghiêm trọng đến hãng này. Exxon đã trả 2 tỉ USD chi phí làm sạch dầu loang và 1 tỉ USD để giải quyết các vụ kiện tụng. Hiện tại Exxon đang là tập đoàn dầu lớn nhất thế giới.
Tuy vậy, nhiều chuyên gia khẳng định BP khó có khả năng sống sót như Exxon. Bởi vịnh Mexico không phải là eo biển Prince William - một vùng hoang vắng, mà là trung tâm công nghiệp, du lịch, sinh thái của Mỹ. Cuộc sống của hàng triệu công nhân, ngư dân, chủ doanh nghiệp đang bị hủy diệt, trong khi hoạt động làm sạch dầu loang có thể kéo dài hàng năm, thậm chí hàng chục năm.
Nguồn tin AFP cho biết mới đây ủy ban chính phủ gồm các nhà khoa học Mỹ ước tính lượng dầu loang tràn ra biển hiện lên đến 5,56 triệu - 9,5 triệu lít dầu mỗi ngày, cao hơn 50% so với những ước tính trước đó.
Kiện tụng kéo dài
“BP sẽ phải đối mặt với nhiều năm kiện tụng và sẽ mất thêm hàng chục năm để phục hồi”, Globe and Mail dẫn lời ông Robert Bryce, chuyên gia Viện Manhattan.
Đến nay BP đã chi 1 tỉ USD cho hoạt động làm sạch dầu loang. Ngân hàng Hà Lan ING ước tính tổng số tiền bồi thường và làm sạch BP phải trả khoảng 5,3 tỉ USD, nhưng với điều kiện các nỗ lực lấp miệng giếng dầu thành công.
Trong khi đó, Hãng Credit Suisse cho rằng tổng chi phí BP gánh sẽ lên tới 37 tỉ USD. Con số thực tế có thể còn cao hơn nhiều nếu giếng dầu vỡ tiếp tục xả dầu ra biển trong nhiều tháng nữa. Chuyên gia John Kilduff cho biết Luật nước sạch Mỹ áp một mức phạt tối thiểu với mỗi lượng dầu tràn trị giá 1.000 USD, và với lượng dầu tràn hiện tại, riêng số tiền phạt có thể lên đến hàng tỉ USD.
Tuy nhiên, một số luật sư và chuyên gia dầu khí dự báo BP sẽ tìm mọi biện pháp để trì hoãn các vụ xử, kéo dài thời hạn phải bồi thường, trong khi vẫn kiếm hàng chục tỉ USD từ các hoạt động kinh doanh toàn cầu. “Cuộc chiến pháp lý sẽ dài và chậm”, Globe and Mail dẫn lời ông Jim Buckee, cựu giám đốc Hãng năng lượng Talisman Energy.
Một luật sư đề nghị không nêu tên đồng ý với nhận định trên và cho biết kể cả khi dầu ngừng tràn trong hôm nay, chính quyền Mỹ sẽ phải mất ít nhất một năm để xác định mức độ thiệt hại, rồi nhiều năm để xác minh trách nhiệm pháp lý của BP.
Như các vụ kiện tụng Exxon kéo dài tới 20 năm qua nhiều phiên xử, kháng án... Ban đầu, tòa án xác định mức tiền bồi thường thiệt hại có tính trừng phạt Exxon phải trả là 2,5 tỉ USD, nhưng sau nhiều phiên kháng án đã được giảm xuống còn 500 triệu USD.
Theo Globe and Mail, BP hiện là nhà sản xuất dầu hàng đầu thế giới tính theo sản lượng. Trong quý 1-2010, BP thu lãi ròng khoảng 3,9 tỉ USD. Các nghị sĩ Mỹ đã yêu cầu BP ngừng chi 3 tỉ USD tiền thưởng quý cho đến khi ngăn chặn thành công dầu loang, nhưng các lãnh đạo BP bác bỏ yêu cầu này và khẳng định BP có đủ năng lực tài chính để làm sạch dầu loang và trả số tiền thưởng khổng lồ.
Ngày 14/6, Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Ban Ki-moon đã bày tỏ sự lo ngại trước tình trạng bạo lực sắc tộc ngày càng gia tăng ở miền Nam Kyrgyzstan. Ít nhất 117 người đã thiệt mạng trong 3 ngày đụng độ giữa người thiểu số Uzbekistan và người Kyrgyzstan ở thành phố Osh, miền Nam nước này cùng một số vùng lân cận. Nga đã buộc phải cử một toán lính dù gồm 150 người tới bảo vệ căn cứ không quân tại miền Bắc Kyrgyzstan.
Theo AP, trong hai ngày 14 và 15-6, Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma tiến hành chuyến thăm lần thứ tư tới các bang Mít-xi-xi-pi, A-la-ba-ma và Phlo-ri-đa, nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thảm họa tràn dầu ở Vịnh Mê-hi-cô.
Nội các Israel hôm 14-6 đã phê chuẩn việc thành lập một ủy ban độc lập để điều tra vụ biệt kích nước này tấn công đoàn tàu chở hàng cứu trợ cho Gaza làm 9 nhà hoạt động Thổ Nhĩ Kỳ thiệt mạng
Một máy bay hạng nhẹ sáng nay đã lao xuống một tuyến phố đông đúc và ngay sát một trường học ở Sydney, Australia và phát nổ, khiến ít nhất 2 người thiệt mạng và khiến những người ở gần đó hoảng loạn.
Theo quyết định mới nhất của Tòa án tối cao Los Angeles ngày hôm qua, 14-6, thì bác sĩ riêng của ông vua nhạc Pop Michael Jackson là Conrad Murray sẽ tiếp tục được hành nghề tại bang California cho đến khi vụ án của ông được giải quyết.
Hàn Quốc và CHDCND Triều Tiên cùng xuất hiện tại một phiên họp kín không chính thức của Liên Hợp Quốc để bảo vệ mình trong một tranh cãi liên quan tới vụ chìm tàu chiến Cheonan ở Hoàng Hải hồi tháng 3.