Cách đây gần 20 năm, tiến sĩ Nguyễn Văn Việt, Giám đốc Trung tâm tiền sử Đông Nam Á đã phát hiện dấu mòn đi lại tiền sử dài chừng 6m ở phía Nam cửa hang xóm Trại, xã Tân Lập (Lạc Sơn). Khi phát hiện, hệ thống các dấu mòn này nằm sâu 60 - 70 cm, có niên đại 8.000 - 9.000 năm, hiện trạng gần như nguyên vẹn.



Tiến sĩ Nguyễn Văn Việt, Giám đốc Trung tâm tiền sử Đông Nam Á giới thiệu, chia sẻ với truyền thông về những phát hiện mới đối với nền Văn hóa Hòa Bình in dấu ở hang xóm Trại.


Theo sách "Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ XIX”, xóm Trại thuộc xã Trung Hoàng, tổng Trung Hoàng, phủ Lạc Thổ, đạo Thanh Bình. Năm 1886, xóm thuộc địa phận Mường Vang xưa, nay thuộc các xã Quý Hoà, Tân Lập, Nhân Nghĩa. Với địa hình được bao bọc xung quanh là núi đá vôi, hang nằm ở giữa thung lũng đồng bằng rộng lớn được người dân canh tác lúa nước. Đứng từ trên đỉnh núi đá nhìn xuống có thể bao quát hết vùng trung tâm của Mường Vang. Đáng chú ý tại hang xóm Trại phát hiện nhiều dấu tích của người cổ xưa. Năm 1980, trong chuyến công tác nghiên cứu lập bản đồ của phương án Hoà Bình - Tân Lạc, đoàn địa chất 203 đã phát hiện dấu vết văn hoá nguyên thuỷ ở hang xóm Trại, thu được 108 hiện vật đá và một số xương động vật các loại. Đoàn khảo sát cũng phát hiện ngách đi vào hang sớm nhất của những người nguyên thuỷ đầu tiên sử dụng hang này. Ngách nằm sâu dưới mặt tầng văn hoá cổ chừng 4 m, len qua khoảng cách giữa các khối đá lăn với vách cửa hang.

Những bậc cao niên ở vùng trung tâm Mường Vang kể rằng, trước đây, xóm Trại là vùng rừng rậm rạp với rất nhiều cây sồi dẻ. Con người sơ khai sinh sống bằng hái lượm sồi dẻ, bắt và săn bắt thú rừng. Hiện tại, 6 vết mòn sâu và lớn đã được phát hiện bên dưới tầng Văn hoá Hoà Bình và đang trong quá trình bị nước nhũ kết cứng. So với hệ thống vết mòn phát hiện trước đó, những dấu vết mới phát hiện có độ mòn sử dụng lâu và rõ rệt hơn nhiều, chứng tỏ đây là nơi mà con người nguyên thuỷ từng cư trú và là phát hiện về con người cổ nhất thế giới.

Trong di tích hang đá xóm Trại, ngoài các hiện vật bằng đá, xương, sừng, gốm, các nhà khảo cổ còn thu được khá nhiều tàn tích các vỏ huyễn thể và thực vật. Viêc phát hiện được các hạt gạo, vỏ trấu trong tầng văn hoá của hang đá Trại có thể là minh chứng vật chất về một nền nông nghiệp trồng lúa nước sơ khai thời Văn hoá Hoà Bình. Đặc biệt là các nhà khoa học đã tìm thấy một ngôi mộ nằm ở địa tầng có niên đại trên 17.000 năm. Di tích của người xưa để lại còn có một số bếp lửa, trong đó rõ nhất là chiếc bếp được xếp bởi ba hòn đá lớn, khá đẹp và điển hình với đống tro tàn màu đỏ sậm. Cho đến nay, các nhà khảo cổ vẫn chưa hoàn toàn giải mã hết những bí ẩn lưu giữ tại hang xóm Trại.

Đến hang đá xóm Trại, chúng ta được tìm hiểu cuộc sống của người tiền sử Văn hóa Hòa Bình. Theo lối đi cổ 21 ngàn năm tuổi như dẫn du khách về với thuở sơ khai của trời đất. Lòng hang đá xóm Trại khá rộng, phía trên vòm hang chia thành 3 ngăn, ngăn giữa cao nhất với 2 hộc lõm như 2 quả trứng gà khổng lồ dính liền. Cuối năm 2014, tiến sĩ Nguyễn Văn Việt là một trong những người sáng lập "Câu lạc bộ bạn của những người yêu mến Văn hóa Hòa Bình” đã đứng ra kêu gọi bạn bè, các nhà hảo tâm yêu mến di sản dân tộc đóng góp tiền của để khắc phục tình trạng đá lở, tu sửa lại ngôi chùa đã bị đá rơi làm hư hại với mong muốn nơi đây trở thành một trong những cái nôi của Văn hóa Hòa Bình. Đến với hang đá Trại, người dân và du khách còn có điều kiện tham quan, tìm hiểu về không gian văn hoá dân tộc Mường, ngắm khung cảnh tuyệt đẹp của thung lũng Mường Vang - 1 trong 4 Mường lớn của tỉnh Hoà Bình.


Bùi Minh


Các tin khác


Lan tỏa phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa

Trong những năm qua, phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa (TDĐKXDĐSVH) được các cấp, các ngành, địa phương trong tỉnh triển khai rộng khắp. Gắn kết với nhiều cuộc vận động, phong trào và nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của các tầng lớp nhân dân, qua đó góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của người dân trên địa bàn tỉnh.

Huyện Kim Bôi siết chặt quản lý lễ hội đầu năm

Nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng và tâm linh của người dân trong dịp đầu Xuân, huyện Kim Bôi đã xây dựng kế hoạch chi tiết, đảm bảo các lễ hội được tổ chức tôn nghiêm và đảm bảo an ninh trật tự, an toàn thực phẩm. Qua đó góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, nét đẹp trong đời sống, tín ngưỡng của nhân dân.

Huyện Kim Bôi phát động Tết trồng cây Xuân Giáp Thìn 

Ngày 20/2, tại xã Hùng Sơn, huyện Kim Bôi tổ chức lễ phát động Tết trồng cây "đời đời nhớ ơn Bác Hồ" xuân Giáp Thìn 2024. 

Huyện Mai Châu đón nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Keng loóng và mở hội Xên Mường

Ngày 19/2 (mùng 10 tháng Giêng), UBND huyện Mai Châu tổ chức lễ đón nhận di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT) quốc gia Keng loóng và lễ hội Xên Mường. Tham dự có các đồng chí: Nguyễn Phi Long, Ủy viên dự khuyết BCH T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Bùi Đức Hinh, Phó Bí thư TT Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL; Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy; lãnh đạo các ban, sở, ngành, các huyện, thành phố; đại biểu các huyện thuộc các tỉnh: Thanh Hóa, Sơn La, Nam Định, Vĩnh Phúc, Quảng Ninh, Bắc Giang, Thái Bình cùng đông đảo du khách và người dân.

Lễ Khai hạ đình Ngòi năm 2024

Ngày 18/2 (tức 9 tháng Giêng năm Giáp Thìn), phường Quỳnh Lâm (TP Hòa Bình) tổ chức Lễ Khai hạ đình Ngòi năm 2024. 

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục