(HBĐT) - Ngày nhỏ, chiều xuống, dường như lần nào tôi cũng hỏi dì: "Cánh chuồn về ngủ ở đâu”. Rồi sống đến nửa cuộc đời tôi cũng không biết tăm tích giấc ngủ của những cánh chuồn ấy. Chỉ biết là, khuất nẻo bờ suối về phía rừng. Còn tôi, tôi phải theo dì về dưới làng của mẹ. "Rừng thiêng nước độc” có thứ lá giết chết cả con trâu mộng, đá nhọn hoắt sắc như tai mèo. Nhưng, trên ấy là quê cha tôi. Làng gác núi, rừng quấn quýt với đồng cũng bởi một dòng suối bình thản trong mát. Suối cũng như tôi, như một vương nợ, một day dứt giữa làng với núi.

Tôi nhớ có người từng viết: "Người quê tôi/ Giờ đi rừng/ Bước qua suối nghe thẹn bàn chân” (Bùi Đức Thắng), khi rừng không còn nhiều như trước. Giờ thì, tôi đi dọc suối cả ngày trời mà không nhận ra dòng xanh trong đã từng quanh co khắp bản làng như ngày xưa nữa. Ngày xưa nghe ai hát, tôi lờ mờ hiểu là từng cái lá ram ráp giữ nước, từng cái gai nhọn níu nước. Cái rễ cây như u bướu xù xì cản nước. Một ngày đi trên phố, sau lớp kính sáng choang, tôi thấy những thớ gỗ bóng nhẫn như thớ thịt con trâu mộng. Đó là một con trâu điên ngày bé tôi thường nghe mọi người kể. Nó là trâu nhà ai lạc vào rừng, Sợ cặp sừng của nó? Không! Sợ bệnh dịch lở loét trên lớp da của nó? Không! Người ta sợ tiếng thở của nó, tiếng thở không phì phò đầy sinh lực như các chú trâu cày mà tiếng thở hun hút như gió thổi qua thân gỗ rỗng mục. Não nề và u buồn. Tôi bắt gặp những bộ bàn gỗ lũa nhan nhản bên những thiết bị điện tử. Những gốc cây đã về hết phố như những cái mai rùa đã khô, Rừng mà cạn bóng cây, đất đã cạn rễ, suối làm sao còn chảy được nữa.

Năm nay mưa mùa đông đến sớm. Mướt xanh những vạt cỏ muộn màng vẫn còn bám víu lấy sườn đồi. Tôi bứt cỏ, mùi hăng hăng của đất rừng vẫn còn lẩn quất trong búi rễ cỏ đồng. Giờ từ rừng về làng là đất đỏ khô cằn. Cả cha và mẹ tôi đều đã khuất sau dãy núi, chuyện xưa đã xa mờ. Tôi nghe theo lời đứa cháu. Hai chú cháu bỗng như những gã khùng trồng cỏ để giữ đất, giữ nước. Đêm nghe tiếng cá quẫy ngoài mương đào. Đêm tiếng nước nghe da diết như ngày nào có suối. Bất giác tôi lấy hòn cuội nhỏ ra ngắm nghía. Nó là đá kỳ lưng tôi nhặt dưới suối, từng theo tôi vào cả khách sạn 5 sao, lên tàu, xe bôn ba dọc dải đất hình chữ S này. Hòn đá nhoét mồ hôi như cũng ngủ quên trong tay một người thiêm thiếp mơ suối trong vắt, mơ hoa nở rủ bóng, bầy chuồn kim sặc sỡ lưu luyến không muốn về rừng.

Thức giấc sau cơn mưa đêm. Nước vẫn lặng như tờ, nhưng bỗng nghe dưới những hòn đá đã bong rêu, một chút nước nhỏ, đục ngầu ngân ngấn. Hình như, suối như đôi mắt khô đã nhòe lệ. Có phải những thớ đá sứt mẻ, những con đường lở loét trong lũ bỗng dưng như trở mình, Hóa ra, sống biết nhận về mình gian khó, biết ấp ủ như chúng tôi đang vá cỏ trên đất đỏ quạch thì suối lại tìm về. Mảnh đất này lâu lắm rồi chỉ có lũ. Suối như người mẹ, như thanh âm nhẹ nhàng dung hòa lại tất cả.

Tôi thức dậy, giấc mơ đêm qua vẫn còn váng vất đâu đây, ngoài kia, biết đâu suối đang tìm về trong những khát khao cháy bỏng đến gai góc của mình.


 Tản văn của Bùi Việt Phương

Các tin khác


Thí sinh Đinh Bùi Quỳnh Anh đạt danh hiệu Hoa khôi trình diễn trang phục dân tộc Mường trong Lễ hội Khai hạ

(HBĐT) - Tối 29/1 (tức mồng 8 tháng giêng), tại sân vận động xã Phong Phú (Tân Lạc) diễn ra vòng chung khảo cuộc thi trình diễn trang phục dân tộc Mường. Đây là hoạt động ý nghĩa, khép lại Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình, năm 2023.

Xã Đông Lai đạt giải nhất gian trưng bày các sản phẩm nông sản, thủ công truyền thống, sản phẩm văn hóa dân tộc, ẩm thực

(HBĐT) - Trong khuôn khổ chương trình Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình, năm 2023, trong 2 ngày 28 – 29/1, tại Sân vận động xã Phong Phú (Tân Lạc), Ban tổ chức Lễ hội đã tổ chức các gian trưng bày sản phẩm nông sản thủ công truyền thống, sản phẩm văn hóa dân tộc, ẩm thực.

Các môn thi văn nghệ thu hút sự quan tâm lớn của người dân và du khách

(HBĐT) - Trong khuôn khổ Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình, năm 2023, các môn thi văn nghệ đã được tổ chức, là dịp để các nghệ nhân, diễn viên gặp gỡ, giao lưu học hỏi và giới thiệu đến nhân dân, du khách những giá trị đặc sắc, nổi bật của văn hóa dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình.

14 đội tham gia thi đan lát

(HBĐT) - Ngày 29/1 (tức 8 tháng giêng) tại Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình, năm 2023 đã diễn ra cuộc thi đán lát. Đây là một trong các nội dung trong khuôn khổ các hoạt động tổ chức trong lễ hội.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục