Một tiết mục văn nghệ trong Lễ hội Khai Hạ Mường Bi.

Một tiết mục văn nghệ trong Lễ hội Khai Hạ Mường Bi.

(HBĐT) - Hòa Bình là vùng đất nổi tiếng với nhiều lễ hội dân gian mang bản sắc dân tộc. Người Mường có các lễ hội nông nghiệp như: hội xuống đồng, hội cầu mưa, hội đi săn, hội đánh cá, lễ rửa lá lúa, lễ cơm mới, lễ nạ mạ, lễ cầu mát, lễ nhóm lửa, lễ hội chùa kè… lễ hội ở các vùng Mường không mang rõ tính chất hội mà chủ yếu hướng vào lễ nghi.

 

Ở Hòa Bình không có những lễ hội quy mô, đồ sộ có sự tham gia của đông người với những trang phục, lễ vật, đồ tế khí, cùng những quy định bài bản như các lễ hội của người kinh dưới miền xuôi, không có những hội chơi núi mùa xuân hay chợ tình lãng mạng mà tha thiết của người Mông ở vùng tây bắc…Tuy vậy, cộng đồng các dân tộc sống trên đất Hòa Bình, đặc biệt là người Mường, cũng có những lễ hội riêng mang đậm nét văn hóa. Phải chăng do mật độ cư dân của các dân tộc Mường, Dao, Thái ở đây thường tập trung thành các khi riêng, có vẻ khép kín mà có lễ hội của họ thường không có quy mô lớn, không nổi trội, vượt xa khỏi khu vực họ sống. Ngay cả người Mường cũng được chia ra thành bốn Mường chính, có những sự tự trị nhất định ở mỗi nơi, làm cho nó phần nào hơi bị khép kín.

 

Cả người Mường, Kinh, Thái, Dao, Mông ở Hòa Bình đều không có một lễ hội nào có quy mô to lớn. Song, những lễ hội của họ như lễ khuống mùa (xuống đồng), sắc bùa, chá chiêng, đu tre…không kém phần đặc sắc và bao hàm nhiều ý nghĩa nhân văn.
Lễ hội của các dân tộc ở Hòa Bình gắn liền với những đặc điểm cụ thể về địa lý, tự nhiên và đời sống xã hội của các cộng đồng dân cư tồn tại ở đây từ lâu đời. Những cộng đồng người Mường có những mối quan hệ hết sức gần gũi với người Việt và đã từng có một nền văn hóa khá phong phú mà nhiều sắc thái còn giữ được cho đến ngày nay. Nền văn hóa đó đã góp phần lớn vào nền văn hóa HB đã trở thành một hiện tượng văn hóa được thế giới công nhận. Dưới đây là 1 số lễ hội tiêu biểu ở Hòa Bình:

 

Lễ hội xuống đồng(khuống mùa) của người Mường: đây là một lễ hội rất phổ biến của người Mường xưa, giống như lễ hội lồng tồng của người Tày- Nùng vùng Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang…mục đích của lễ hội là để cầu cho mùa màng của một năm mới thịnh vượng, may mắn. đồng thời, việc thực hành những nghi lễ cầu mùa cũng là dịp để người Mường nghỉ ngơi, vui chơi giải trí và bày tỏ những ước vọng của mình về một cuộc sống tươi đẹp và yên bình. Lễ hội này thường diễn ra vào dịp đầu xuân, như vùng Mường Bi, xóm Lũy huyện Tân Lạc, vùng mường Chiềng, Mường Tôm, xã Tân Lập, huyện Lạc Sơn….

Lễ hội sắc bùa của người Mường: lễ hội này có nghĩa là xách cồng, là một hội vui có tính chất giải trí diễn ra vào dịp đầu năm mới ở những bản Mường để người ta cầu chúc nhau may mắn, mạnh khỏe. ngoài ra những dịp vui khác người ta cũng sắc bùa như đón khách quý từ xa đến, dựng nhà mới, đón dâu hoặc những dịp vui khác.

 

Lễ hội cầu mùa của người Mường: Lễ hội cầu mùa tiêu biểu diễn ra ở vùng Mường Vang, Lạc Sơn, là lễ hội của mùa của 7 xã vùng Cộng Hòa tham gia. Lễ hội bắt nguồn từ việc trước đây khi thấy xuất hiện sâu bọ cắn phá mùa màng, các quan lang trong mường nhóm họp bàn việc tổ chức cúng. Có năm sâu bọ nhiều, sau khi làm lễ cúng, tự nhiên có đàn chim sà xuống cánh đồng bắt hết sâu bọ, làm cho lúa sạch sâu mà lại tốt tươi, từ đó người ta tin tưởng vào lễ hội cầu mùa cho nên hàng năm thường tổ chức lễ này.

 

Lễ hội đền Bờ: Đây là lễ hội có sự tham gia nhiều nhất và lớn nhất của người Kinh trên đất Hòa Bình, lễ hội là biểu tượng đoàn kết của ba dân tộc Kinh- Mường- Dao sống trên dải đất Hòa Bình. Đền Bờ hay đền thác Bờ là một di tịch lịch sử nổi tiếng, ở đây không những có đền mà còn có cả một cái chợ Bờ đã từng là tên của tỉnh lỵ. Tương truyền năm 1431- 1432, vua Lê Lợi đi dẹp giặc ở Mường lễ( Sơn La) qua đoạn thác Bờ hiểm trở đã được dân địa phương giúp đỡ rất tận tình. Trong số đó có bà Đinh Thị Vân người Mường và một bà người Dao giúp đỡ nhà vua về quân lương, thuyền bè vượt thác….khi hai bà mất, vua Lê Lợi đã truy phong công trạng của hai bà và ban chiếu cho lập đền thờ. Từ đó người dân ở đây thường mở hội hàng năm vào ngày mồng 7 tháng giêng để tưởng niệm hai bà và các vị thần.

 

Hiện nay, di tích và lễ hội này thu hút rất đông khách thập phương từ dưới xuôi lên, lễ hội trở thành kéo dài suốt cả tháng, đến đây du khách vừa có thể thưởng ngoạn cảnh đẹp vừa là nơi sinh hoạt tâm linh hấp dẫn.

 

Ngoài ra còn rất nhiều lễ hội nữa như: lễ hội cầu mưa của người Mường, Lễ hội rửa lá lúa của người Mường, lễ hội chùa Hang, lễ cơm mới của người Thái, lễ xên bản, xên mường của người Thái, lễ hội chá chiêng của người Thái….có sức hút tâm linh và dân gian to lớn.

 

 

                                                                        HBĐT tổng hợp

 

Các tin khác


Hội Xuân 2018 với không gian Tết Việt

Mỗi dịp đón Tết Nguyên đán, Hội Xuân lại được tổ chức tại Trung tâm Triển lãm văn hóa - nghệ thuật Việt Nam (Vân Hồ, Hà Nội) và trở thành điểm đến văn hóa, giải trí và mua sắm quen thuộc phục vụ người dân Thủ đô đón Tết cổ truyền của dân tộc. Năm nay, Hội Xuân 2018 diễn ra từ ngày 2 đến 8-2 với nhiều hoạt động phong phú, thiết thực, vừa đáp ứng nhu cầu văn hóa nghệ thuật, vừa phục vụ mua sắm các mặt hàng Tết chất lượng cao.

Không "phát lộc" tại lễ hội chùa Hương 2018

Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Văn Hậu - Phó Chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức, Trưởng Ban tổ chức lễ hội chùa Hương 2018 cho biết, dự kiến lễ hội năm nay sẽ đón khoảng 1,5 triệu lượt khách đến tham gia. 

Hội đền Sóc: Cải tiến để tránh nạn cướp lễ vật

Ông Lê Hữu Mạnh – Phó Chủ tịch UBND huyện Sóc Sơn, Hà Nội đã công bố một số cải tiến trong nghi thức hội đền Sóc (thờ Thánh Gióng) diễn ra vào trong ba ngày từ 21 đến 23-2 (tức ngày 6 đến 8 tháng Giêng năm Mậu Tuất) tại Khu Du lịch – Di tích đền Sóc Sơn sắp tới.

Mai anh đào Đà Lạt nở rộ khắp phố, 10 ngày nữa mới khai hội

Dù mai anh đào đã nở rộ nhiều tuyến đường tại Đà Lạt và vùng ven nhưng tới cuối tháng 1-2018, Ngày hội hoa anh đào (người dân Đà Lạt gọi là mai anh đào) mới chính thức diễn ra.

Trải nghiệm Tết truyền thống Nhật Bản Oshougatsu ngay tại Hà Nội

Lễ hội văn hóa Nhật Bản Oshougatsu 2018” sẽ diễn ra vào chủ nhật 14-1-2018 tại sân C9, Đại học Bách Khoa Hà Nội nhằm tái hiện lại không khí ngày Tết truyền thống Oshougatsu của Nhật Bản tại Việt Nam cũng như phát triển hoạt động giao lưu văn hóa giữa hai nước Việt Nam – Nhật Bản.

Độc đáo Lễ mừng lúa mới của người Xê Đăng

Đã trở thành truyền thống, cứ sau vụ thu hoạch cuối năm, vào ngày đầu tiên của năm mới, đồng bào dân tộc Xê Đăng ở buôn Kon H’ring, xã Ea H’đing, huyện Cư M’Gar, tỉnh Đác Lắc lại tổ chức Lễ mừng lúa mới, cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, nhà nhà ấm no, hạnh phúc.