(HBĐT) - Mãi sau này, khi non sông Việt Nam nối liền một dải, nhiều người vẫn chưa biết tới một địa danh bí mật nằm trong bán đảo Đồ Sơn - đó là bến K15, nơi xuất phát của những "chuyến tàu không số", gắn liền với đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại.



Bến tàu K15 - "cột km số 0” đường Hồ Chí Minh trên biển.

Bến K15 còn được biết đến với tên gọi bến Nghiêng, nằm ở phía Tây Nam, dưới chân núi Vạn Hoa, là ngọn núi thứ 9 trong dãy núi Chín Rồng. Được bao bọc 3 phía là núi và rừng thông xanh mướt, vì vậy, nơi đây lặng sóng, là điểm neo đậu tàu thuyền lý tưởng.

Thông qua sự kết nối của các đồng nghiệp Báo Hải Phòng, chúng tôi hẹn gặp được Ban liên lạc Đoàn tàu không số tại bến Nghiêng. Ban liên lạc hiện còn hơn 30 người, Thượng úy Hoàng Gia Hiếu là Trưởng ban.

Lục tìm ký ức, ông Hiếu chậm rãi kể: Sau một thời gian tích cực chuẩn bị, vào 22h ngày 11/10/1962, chiếc tàu gỗ đầu tiên mang tên tàu Phương Đông 1 chở 30 tấn vũ khí bí mật xuất phát tại Vạn Xép, Đồ Sơn lên đường. Sau 10 ngày, tàu vào bến Vàm Lũng (Cà Mau) thành công. Tiếp theo đó lần lượt là các tàu Phương Đông 2, 3, 4 cập bến an toàn, khẳng định ta có thể mở đường vận chuyển lâu dài trên biển. Nhưng tàu gỗ tải trọng thấp, chịu sóng kém, ta lại thường chọn đi lúc gió bão để tránh địch, do vậy không an toàn. Chủ trương của Quân ủy T.Ư là cần nhanh chóng có loại tàu sắt từ 50 - 100 tấn làm phương tiện cho Đoàn 759 (sau này là Đoàn 125). Đồng thời gấp rút xây dựng cầu cảng mang mật danh K15 tại Đồ Sơn.

Ngày 15/4/1963, chiếc cọc đầu tiên được khởi công. Bốn vồ máy ký hiệu BĐ45 làm việc suốt đêm ngày nhưng cọc không chịu xuống, công việc bị đình trệ. Các chuyên gia nghiên cứu nhận định, khu vực làm cầu tàu có cấu tạo địa chất cát pha đá, búa máy quá nhẹ. Sau đó, tổ công tác được trang bị loại búa máy C222 và C245 của Liên Xô, có lực nén lớn. Công nhân chia 3 ca làm liên tục ngày đêm, cọc đóng tới đâu, dầm lao ra tới đó, lát ván, đóng đinh… Sau 1 tháng, cầu cảng K15 hoàn thành và bắt đầu nhiệm vụ lịch sử của nó.

Ông Hiếu cho biết: Theo tính toán, lúc bấy giờ, nếu đi đường bộ, 1 tấn súng - đạn cần tới 50 người mang vác trong suốt 6 tháng, cho thấy hiệu suất vận chuyển của những con tàu đi trên đường biển là rất cao. Và thực tế, trong suốt 10 năm (1962 - 1972), từ bến K15, đã có hàng trăm chuyến tàu không số vận chuyển thành công 18.741 cán bộ, chiến sỹ và 44 nghìn tấn vũ khí, hàng hóa, chi viện kịp thời cho quân dân ta ở Nam Bộ, khu 6, khu 5… kháng chiến, góp phần to lớn vào thắng lợi vẻ vang của dân tộc trong mặt trận phía Nam, thống nhất đất nước.

Trong suốt quá trình tồn tại, bến K15 giữ vững vai trò khởi nguồn và tiếp diễn của đường Hồ Chí Minh trên biển, qua bao nhiêu đợt cường kích, phong tỏa, không quân và hải quân Mỹ đều không thể phát hiện. Đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử, hiện nay, dấu tích còn lại chỉ là những chân cọc làm cầu tàu năm xưa neo vào lòng biển cả như khắc ghi sự hy sinh thầm lặng của những chiến binh quả cảm đã tạo nên một con đường huyền thoại - đường Hồ Chí Minh trên biển.  

Để tưởng nhớ chiến công của những thủy thủ tàu không số, TP Hải Phòng đã xây dựng Tượng đài kỷ niệm đường Hồ Chí Minh trên biển ngay cạnh di tích bến tàu K15. Năm 2005, bến được công nhận là di tích cấp thành phố; năm 2008, được Bộ VH-TT, nay là Bộ VH-TT&DL xếp hạnh di tích lịch sử quốc gia.


Hải Yến

Các tin khác


Hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định lấn biển

Theo nội dung Công văn số 15/VPCP-NN của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành vừa có ý kiến về đề nghị của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của các Thành viên Chính phủ đối với dự thảo Nghị định quy định lấn biển.

Vững vàng trên vùng biển phía Nam của Tổ quốc

Với tinh thần chủ động, sáng tạo, đoàn kết, vận dụng sát thực tiễn ở từng thời điểm cụ thể, trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát, Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân vẫn luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện chiến đấu, vừa tăng cường công tác tuần tra, trinh sát nắm chắc tình hình trên không, trên biển, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Thực hiện nhiệm vụ “kép” nơi đảo xa

Đã đến với nhiều đồn Biên phòng trên tuyến biên giới tỉnh Cà Mau, nhưng ra với Đồn Biên phòng Hòn Chuối, chúng tôi mới thấm thía cảm giác thế nào là sóng gió biển khơi. Từ cửa biển Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời ra tới đảo chỉ khoảng 17 hải lý, nhưng vào ngày biển động, sóng gió cấp 5, cấp 6, con tàu cứ lắc lư, chao đảo, có lúc sóng cuộn lên bạc trắng, phủ kín cả con tàu…

Dân quân tự vệ biển - "cánh tay nối dài" bảo vệ chủ quyền biển, đảo

Tỉnh Quảng Bình đã quan tâm, chú trọng xây dựng, củng cố lực lượng Dân quân tự vệ biển ngày càng vững mạnh, thực sự là "cánh tay nối dài” bảo vệ chủ quyền biển, đảo của quê hương.

Sát cánh cùng ngư dân tỉnh Nam Định an tâm bám biển

Ngày 21/12, tại huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, Bộ Tư lệnh (BTL) Vùng Cảnh sát biển 1 tổ chức chương trình công tác dân vận "Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” và chương trình "Một triệu lá cờ Tổ quốc cùng ngư dân bám biển”.

Tạo nền tảng cho phát triển nghề nuôi biển

Với khoảng 500.000 ha có thể phát triển nghề nuôi biển, nhưng đến nay Việt Nam mới có khoảng trên 70.000 ha và 7,8 triệu m3 lồng nuôi biển.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục