Nếu như Tân Lạc được coi là vùng lõi của cái nôi văn hóa Mường Hòa Bình thì xã Phong Phú là thủ phủ văn hóa Mường của huyện Tân Lạc. Bản Mường Lũy Ải, xã Phong Phú - nơi còn lưu giữ gần như nguyên bản phong tục tập quán trong đời sống của người Mường Bi. Huyện Tân Lạc đã lựa chọn xóm Lũy Ải để xây dựng không gian bảo tồn văn hóa dân tộc Mường (KGBTVHDTM). Huyện đang tranh thủ sự quan tâm ủng hộ của tỉnh, phối hợp các đơn vị liên quan xây dựng quy hoạch bảo tồn không gian văn hóa Mường gắn phát triển các sản phẩm du lịch, cải thiện đời sống người dân.


Các ngành chức năng của tỉnh và huyện Tân Lạc đóng góp ý kiến vào quy hoạch xây dựng không gian bảo tồn văn hóa dân tộc Mường tại xã Phong Phú. 

Trước kia, làng cổ dân tộc Mường thuộc xóm Ải, xã Phong Phú có tổng diện tích mặt bằng kiến trúc cảnh quan khoảng 4,95ha, 34 hộ dân và 165 nhân khẩu, 100% hộ dân là người dân tộc Mường. Năm 2008, xóm Ải được Bộ VH-TT&DL đầu tư bảo tồn và công nhận là làng truyền thống tiêu biểu của dân tộc ít người và là xóm đại diện dân tộc Mường. Xóm Ải cũng là làng Mường cổ nhất của tỉnh Hòa Bình, nơi lưu giữ nhiều phong tục tập quán, nét đẹp văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào dân tộc Mường. Năm 2017, theo chủ trương của tỉnh, xóm Ải sáp nhập với xóm Lũy đổi tên thành xóm Lũy Ải. Đến nay, xóm Lũy Ải có 207 hộ dân và 936 nhân khẩu, 97% hộ dân là người dân tộc Mường. Riêng xóm Ải (cũ) còn lưu giữ được 19/34 ngôi nhà sàn truyền thống, còn lại là nhà sàn bê tông và nhà xây cấp 4. Xóm Lũy Ải hiện là điểm du lịch  cộng đồng OCOP 3 sao, có 2 hộ kinh doanh dịch vụ du lịch homestay thu hút khách du lịch thăm quan, lưu trú. Người dân ở đây đã khai thác cảnh quan, văn hoá để phát triển du lịch cộng đồng gắn với xây dựng nông thôn mới. 

Để bảo tồn những giá trị văn hóa của người Mường Bi, Thường trực Tỉnh ủy, UBND tỉnh giao huyện Tân Lạc lập quy hoạch xây dựng KGBTVHDTM gắn với du lịch. Mục tiêu hoàn thành hồ sơ quy hoạch trình cấp có thẩm quyền thẩm định và phê duyệt trong quý III/2024. Đồng chí Đinh Anh Tuấn, Bí thư Huyện ủy Tân Lạc cho biết: Ban Thường vụ Huyện ủy Tân Lạc đã chỉ đạo UBND huyện tiến hành khảo sát hiện trạng, xác định ranh giới, quy mô diện tích quy hoạch, lựa chọn phương án lập quy hoạch, dự kiến nguồn vốn thực hiện. Dự kiến khu bảo    tồn không gian văn hóa Mường có diện tích nghiên cứu khoảng 125ha, phía Đông Bắc giáp QL6, phía Đông Nam giáp khu dân cư và cánh đồng lúa 2 vụ, phía Tây Nam giáp khu dân cư và rừng phòng hộ, phía Tây Bắc giáp rừng sản xuất. Bao gồm: khu trung tâm bảo tồn 5,9ha; khu dịch vụ trung tâm 8,1ha; khu khách sạn cao cấp 3,4ha; khu trang trại 3,5ha; khu tổ chức lễ hội 4,6ha; khu lưu trú, homestay, resort 4,2ha; còn lại là các khu dân cư hiện trạng, cảnh quan, khu khám phá thiên nhiên, khu dự trữ phát triển. 

Theo UBND huyện Tân Lạc, việc quy hoạch xây dựng KGBTVHDTM góp phần quan trọng giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của người Mường gắn với phát triển, xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo dựa trên bản sắc văn hoá, cảnh quan môi trường, xây dựng thương hiệu của du lịch Mường Bi, từ đó cải thiện bền vững cuộc sống người dân. Việc triển khai công tác lập quy hoạch, đầu tư sau này khá thuận lợi, bởi ở đây có hệ thống đường giao thông đã được quy hoạch đồng bộ, với hướng tiếp cận của QL6 từ phía Đông Bắc cách hơn 1km. Có quỹ đất được quy hoạch sử dụng đất là đất du lịch và công cộng dịch vụ.  

Tuy vậy, cũng còn những khó khăn về nguồn lực đầu tư cho công tác bảo tồn làng cổ dân tộc Mường thuộc xóm Lũy Ải chưa đáp ứng được yêu cầu, chưa đem lại kết quả. Tư duy của người dân chậm thay đổi, chưa khai thác lợi thế về chủ trương, chính sách, giá trị di sản văn hóa của dân tộc để phát triển du lịch. Huyện đề xuất tỉnh quan tâm cho chủ trương về quy hoạch xây dựng dự án KGBTVHDTM tại xóm Lũy Ải. Từ đó làm căn cứ, điều kiện để huyện triển khai thực hiện quy hoạch. Ban hành chính sách đặc thù để triển khai xây dựng dự án tại xóm Lũy Ải; chính sách hỗ trợ, đãi ngộ các nghệ nhân, người nắm giữ và thực hành di sản văn hoá tiêu biểu của dân tộc Mường trên địa bàn tỉnh. Bố trí nguồn lực cho công tác lập quy hoạch chi tiết, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá tiêu biểu của dân tộc Mường.

Mới đây, kiểm tra phương án lập quy hoạch xây dựng KGBTVHDTM thuộc xóm Lũy Ải, xã Phong Phú, đồng chí Nguyễn Phi Long, Ủy viên dự khuyết BCH T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy đề nghị: Huyện Tân Lạc phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, đơn vị xây dựng quy hoạch đảm bảo chất lượng, tầm nhìn dài hạn theo đúng quy định của pháp luật. Trong đó, cần đặc biệt quan tâm đến bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mường, giữ gìn nguyên vẹn toàn bộ cảnh quan, kiến trúc, phong tục tập quán, lối sống, di sản văn hóa phi vật thể khu vực các hộ dân đã, đang sinh sống ở khu xóm Ải cũ. Quy hoạch một số hạng mục mới nhằm mở rộng không gian phát triển du lịch; nghiên cứu cơ chế, chính sách quản lý, huy động các nguồn lực đầu tư hạ tầng, xây dựng và khai thác bền vững các giá trị văn hóa Mường để phát triển du lịch bền vững, cải thiện sinh kế của người dân. 


Hương Lan

Các tin khác


Xã Quang Tiến sôi nổi xây dựng đời sống văn hóa

Cuối năm 2023, tuyến đường nối giữa 2 cụm dân cư thuộc xóm Đoàn Kết 1, xã Quang Tiến (TP Hoà Bình) được mở mới và cứng hóa thuận tiện cho việc đi lại, giao lưu, giao thương của nhân dân.

Kỷ niệm 134 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh: Khai mạc Liên hoan Tiếng hát làng Sen năm 2024

Chiều 16/5, tại Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh Nghệ An đã diễn ra lễ Khai mạc Liên hoan Tiếng hát làng Sen năm 2024. Đây là chương trình nghệ thuật do Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Nghệ An tổ chức nhằm Kỷ niệm 134 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2024).

Tuyên truyền, giới thiệu những lần Bác Hồ về thăm tỉnh Hòa Bình cho học sinh

Ngày 15/5, nhân kỷ niệm 134 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2024), Bảo tàng tỉnh Hòa Bình tổ chức tuyên truyền, giới thiệu giá trị nội dung di tích lịch sử cách mạng Địa điểm Bác Hồ về thăm Tập đoàn sản xuất Chí Hòa và những lần Bác Hồ về thăm tỉnh Hòa Bình cho 100 học sinh Trường TH&THCS Bãi Lạng (Lương Sơn).

Ra mắt sách “Từ Việt Bắc về Hà Nộii” trong bộ tiểu thuyết “Nước non vạn dặm”

Tiểu thuyết "Từ Việt Bắc về Hà Nội” – tập 3 trong bộ tiểu thuyết 5 tập "Nước non vạn dặm” của nhà văn Nguyễn Thế Kỷ đã ra mắt nhân kỷ niệm 134 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890- 19/5/2023). Sách do Nhà xuất bản Văn học phối hợp với Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Liên Việt ấn hành.

Huyện Lạc Thủy quan tâm bảo vệ di sản văn hóa

Huyện Lạc Thuỷ có nhiều lợi thế xây dựng các sản phẩm du lịch hấp dẫn như du lịch văn hoá, sinh thái, thắng cảnh, lễ hội… Văn hóa tâm linh là thế mạnh của du lịch huyện. Từ khi Luật Di sản văn hóa (DSVH) được ban hành, huyện luôn chấp hành tốt, nghiêm cấm các hành vi xâm hại tới DSVH, làm sai lệch DSVH; hủy hoại hoặc gây nguy cơ hủy hoại DSVH; đào bới trái phép địa điểm khảo cổ; xây dựng trái phép; lấn chiếm đất đai thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục