(HBĐT) - Đưa chữ Mường vào cuộc sống - đó là yêu cầu cấp thiết đặt ra sau khi Bộ chữ Mường được UBND tỉnh phê duyệt. Nhiệm vụ đó cần được cụ thể bằng hai nội dung: xây dựng bộ gõ chữ Mường và biên soạn tài liệu dạy – học chữ Mường.

 

Hiện nay, Bộ GD&ĐT mới đưa 13 chữ viết tiếng dân tộc là môn tự chọn ở bậc tiểu học. Việc dạy tiếng dân tộc càng trở nên cần thiết khi Chính phủ đã có quy định CB, CC, VC và LLVT công tác tại vùng dân tộc cần phải biết tiếng dân tộc. Do đó, để đưa chữ Mường vào đời sống, trong thời kỳ CNTT như hiện nay thì cùng lúc phải cho ra đời được bộ gõ chữ Mường và tài liệu dạy – học chữ Mường.

 

Đồng chí Nguyễn Văn Toàn , UV BTV, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy cho biết: Do tính đặc thù của ngữ âm tiếng Mường nên có một số con chữ và dấu thanh phải có bộ gõ riêng mới phù hợp, tương thích. Bộ gõ chữ Mường sẽ được sử dụng rộng rãi trong đời sống xã hội, trong việc viết các văn bản bằng tiếng Mường, từ văn bản chính thức đến các văn bản phi chính thức bao gồm cả nhắn tin, viết trên mạng xã hội…Vì thế, việc xây dựng bộ gõ chữ Mường để phù hợp với đặc điểm của bộ chữ này cần được coi là công việc trước hết, là công việc phải “đi trước một bước”. Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy đang nghiên cứu xây dựng bộ gõ chữ Mường với các tính năng tiện sử dụng, chạy trên các phiên bản Windows; cài đặt thuận tiện, hoạt động không tốn nhiều tài nguyên của máy tính. Đồng thời biên soạn bộ tài liệu dạy - học chữ Mường để đáp ứng nhu cầu sử dụng chữ Mường cho nghiên cứu, ghi chép mọi mặt của đời sống, dùng để dạy tiếng Mường cho con cháu nhằm lưu giữ tiếng Mường đúng với bản sắc mà không lo bị “tam sao thất bản” do truyền khẩu.

 

 

Đồng chí Nguyễn Văn Toàn, UVBTV, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy trình bày nội dung dự kiến về phần mềm bộ chữ Mường và tài liệu dạy - học chữ Mường.

 

Dự kiến, phần mềm bộ gõ chữ Mường phải đạt được các chỉ tiêu như: được thiết kế dựa trên bảng mã Unicode, tham khảo chuẩn tiếng Việt Unicode; hỗ trợ một số phương pháp mã hóa Unicode; hỗ trợ một số phương pháp gõ tiếng Mường được thiết kế dựa trên tham khảo các phương pháp gõ tiếng Việt thông dụng như TELEX, VNI…; có tính năng kiểm tra lỗi chính tả; có giao diện người dùng tiện sử dụng; chạy được trên các phiên bản từ Windows Vista cho đến Windows 10 - Win 10 mới nhất hiện nay.

 

Đặc biệt, riêng tài liệu dạy – học chữ Mường sẽ được biên soạn dành cho từng nhóm đối tượng với nội dung riêng. Trong đó trước tiên là tài liệu học chữ Mường cho người đã biết tiếng Mường giúp người học có thể học được và nắm vững chữ Mường, đồng thời sử dụng chữ Mường vào các công việc hàng ngày. Tài liệu đọc hiểu tiếng Mường cho người biết tiếng Mường sẽ giúp người học sau khi học xong “tài liệu học chữ Mường” nắm vững và nâng cao năng lực viết tiếng Mường; có thể đọc hiểu văn bản tiếng Mường; có thể sưu tầm, phổ biến các tác phẩm văn hóa, văn học Mường; sáng tác, biên soạn bằng chữ viết Mường và sản phẩm cuối cùng của Bộ tài liệu dạy – học chữ Mường là hướng dẫn dạy chữ Mường dành cho những người trực tiếp tham gia giảng dạy bộ chữ Mường hoặc những người tự học chữ Mường.

 

Sau khi bộ gõ, bộ tài liệu dạy - học chữ Mường được xây dựng thành công sẽ phục vụ trước hết cho đông đảo bà con dân tộc Mường. Đồng thời, ứng dụng trong truyền thông; nhất là biên soạn tin tức tài liệu trên chuyên trang chuyên mục của Báo Hòa Bình và Đài PT-TH tỉnh.

 

                                                                          Dương Liễu

 

 

Các tin khác


Khám phá vẻ đẹp hang Muối

(HBĐT) - Hang Muối là một mái đá nằm trong khối đá vôi Chiềng Khến, thuộc thị trấn Mường Khến, huyện Tân Lạc, là di tích khảo cổ cấp quốc gia. Đây là nơi đọng lại nhiều dấu ấn của một nền Văn hóa Hòa Bình nổi tiếng - cái nôi văn hóa của người Việt cổ thời xa xưa.

Văn hóa Hòa Bình tại tỉnh Hòa Bình

(HBĐT) - Tại tỉnh Hòa Bình, các di tích khảo cổ Văn hóa Hòa Bình phân bố ở hầu khắp các huyện, thành phố. Theo số liệu thống kê của Viện Khảo cổ học Việt Nam năm 1989, tỉnh Hòa Bình có 69 địa điểm di tích Văn hóa Hòa Bình. Các di tích đều nằm trong các hang động và mái đá cao ráo quanh các thung lũng, có hệ sinh thái phổ tạp thuận lợi cho việc săn bắt và hái lượm. Đặc biệt rất sẵn nguyên liệu cuội để chế tác công cụ lấy từ các sông, suối chảy qua lòng thung lũng.

Đưa Mo Mường trở thành di sản văn hóa phi vật thể

(HBĐT) - Người Mường sử dụng mo để thực hành các nghi lễ phổ biến trong đời sống. Có 23 nghi lễ sử dụng mo, chia thành 4 nhóm chính. Đó là nhóm nghi lễ cầu phúc, cầu lộc, nghi lễ gọi linh hồn con người; nghi lễ trừ tà ma, cầu yên, cầu sức và nghi lễ đặc biệt là tang lễ. Như vậy, Mo gắn với cuộc đời một con người ngay từ khi sinh ra trong lễ mụ sinh, lễ vía; cho đến khi dựng vợ, gả chồng là lễ cưới; cầu yên, cầu sức trong lễ cúng ma nhà, ma rừng cho đến khi nằm xuống.

85 Năm vinh danh toàn cầu “Văn hóa Hòa Bình”

(HBĐT) - Vào khoảng những năm 20 - 30 của thế kỷ XX, công cuộc khai thác thuộc địa đã tạo điều kiện cho các nhà địa chất, khảo cổ Pháp phát hiện hàng loạt di tích tiền sử, trong đó tiêu biểu nhất là Văn hóa Hòa Bình gắn với tên tuổi nữ tiến sĩ khảo cổ học Madelain Colani.

Nghệ thuật quần chúng góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc

(HBĐT) - Huyện vùng cao Mai Châu có bề dày truyền thống văn hóa lâu đời với 2 dân tộc Thái, Mông chiếm đa số. Trong công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, các cấp ủy Đảng, chính quyền trên địa bàn đã tập trung chỉ đạo, đa dạng hóa hoạt động văn hóa, văn nghệ, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân.

Bảo tồn và phát huy giá trị nền Văn hóa Hòa Bình, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh

  Bùi Văn Tỉnh
Ủy viên BCH T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy
(HBĐT) - Hòa Bình là tỉnh miền núi, cửa ngõ vùng Tây Bắc, có vị trí địa lý quan trọng, là vùng đệm trung gian tiếp nối giữa đồng bằng châu thổ Bắc Bộ với vùng Tây Bắc của Tổ quốc; có diện tích tự nhiên 4.610 km2, dân số trên 83 vạn người. Trên địa bàn tỉnh có các dân tộc Mường, Kinh, Tày, Thái, Dao, Mông, Hoa cùng chung sống lâu đời, đông nhất là dân tộc Mường chiếm 63,3%. Là vùng đất cổ với các dải núi đá vôi chạy dọc theo hướng đông nam, song song với dải Trường Sơn ở phía Tây đã tạo ra nhiều bồn địa, thung lũng với hệ động, thực vật phong phú, nên ngay từ thời tiền sử, con người đã sớm sinh tụ trên mảnh đất Hòa Bình để lại một nền văn hóa nổi tiếng "Văn hóa Hòa Bình”.