(HBĐT) - Những ngày tháng 7 là dịp để mỗi chúng ta tri ân, tưởng nhớ các anh hùng, liệt sỹ đóng góp công sức, xương máu vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Chúng tôi có dịp đến thăm di tích lịch sử quốc gia Nhà tù Hoà Bình nằm trên địa bàn phường Tân Thịnh (TP Hòa Bình)- nơi ghi dấu quá khứ đấu tranh hào hùng chống thực dân Pháp của các chiến sỹ cách mạng.


Ghi dấu quá khứ đấu tranh hào hùng

Thấy rõ vị trí của tỉnh lỵ Hòa Bình, năm 1896, đồng thời với việc củng cố xây dựng tỉnh lỵ tại phố Đúng, thực dân Pháp và chế độ phong kiến đã cho xây dựng nhà tù trên diện tích mặt bằng 1.500 m2 nhằm canh giữ các tội phạm hình sự giết người, cướp của, trộm cắp… Tháng 3/1943, thực dân Pháp quyết định chuyển trên 200 tù chính trị chúng cho là "nguy hiểm” có án tù từ 5 năm trở lên từ nhà tù Sơn La và một số nhà tù khác về giam giữ tại Nhà tù Hoà Bình. Từ đó, thực dân Pháp biến Nhà tù Hòa Bình là nơi trước đây chuyên giam giữ tù thường phạm thành nơi giam giữ tù chính trị.


Lãnh đạo Sở VH-TT&DL kiểm tra việc tôn tạo di tích lịch sử Nhà tù Hòa Bình chuẩn bị tổ chức "Lễ tưởng niệm các chiến sỹ cách mạng đã hy sinh trong nhà tù đế quốc”.

Nắm được ý đồ của thực dân Pháp, Chi bộ nhà tù Sơn La quyết định tách chi bộ làm 2 và cử đồng chí Lê Đức Thọ là Bí thư Chi bộ Nhà tù Hòa Bình. Chi bộ đã nhanh chóng đi vào hoạt động, tích cực tuyên truyền phát triển lực lượng cách mạng trong và ngoài nhà tù. Trong nhà tù đã thành lập một số ban như: ủy ban nhà tù, Ban kinh tế, Ban cứu tế, Ban khánh tiết, Ban tuyên truyền và ra một tờ báo viết tay lấy tên là báo "Bình Minh” mỗi tháng 1 kỳ. Hoạt động của Chi bộ Nhà tù Hòa Bình có ảnh hưởng sâu sắc đến phong trào cách mạng tỉnh Hòa Bình nói chung và địa bàn thị xã Hòa Bình nói riêng. Những quần chúng cứu quốc do Chi bộ tuyên truyền, giác ngộ đã trở thành những cán bộ cốt cán của phong trào cách mạng địa phương. Nhiều cuộc đấu tranh ở khu vực thị xã và trong Nhà tù Hòa Bình liên tiếp nổ ra và giành được thắng lợi lớn. Theo sự chỉ đạo của Trung ương và Xứ ủy Bắc Kỳ, Chi bộ nhà tù với sự phối hợp, giúp đỡ của lực lượng cách mạng tỉnh đã tổ chức thành công kế hoạch vượt ngục cho 5 cán bộ cốt cán của Đảng bị giam giữ nơi đây về bổ sung cho phong trào cách mạng ở các địa phương.

Chớp thời cơ Nhật đảo chính Pháp tháng 3/1945, được sự chỉ đạo của Trung ương Đảng, Xứ ủy Bắc Kỳ, Chi bộ nhà tù đã phát động và tổ chức thành công cuộc đấu tranh đòi thả tù chính trị. Chỉ trong vòng 1 tuần, phần lớn tù chính trị tại Nhà tù được thả tự do, được cán bộ và quần chúng cách mạng thị xã Hòa Bình tích cực giúp đỡ. Các đảng viên của chi bộ đã trở về bắt liên lạc với Trung ương Đảng và Xứ ủy Bắc Kỳ. Một số đồng chí được bổ sung cho lực lượng cách mạng của tỉnh… Chi bộ nhà tù có vai trò rất quan trọng đối với phong trào cách mạng của tỉnh nói riêng và phong trào của dân tộc nói chung. Nhiều chiến sỹ cộng sản bị giam cầm nơi đây sau này đã trở thành những cán bộ trung, cao cấp của Đảng và Nhà nước ta, trong đó có các đồng chí Lê Đức Thọ, Vũ Dương, Bình Huấn, Nguyễn Đức Tâm, Nguyễn Cơ Thạch, Bùi Quang Tạo, Lê Quốc Thân, Ngô Minh Loan, Mai Vị, Nguyễn Thanh Bình, Nguyễn Hữu Hùng và Nguyễn Chí Nguyện.

Bảo vệ, tôn tạo di tích để giáo dục truyền thống cho các thế hệ

Thăm quan Khu di tích Nhà tù Hòa Bình, đồng chí Lưu Huy Linh, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL cho biết: Năm 2000, di tích Nhà tù Hòa Bình đã được Bộ VH-TT&DL xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia. Nhà tù là di chứng công cụ đàn áp, nói lên tội ác của thực dân Pháp, là nơi giam giữ, tra tấn các chiến sỹ cách mạng. Đồng thời chính nơi đã bồi dưỡng, rèn luyện những chiến sỹ cộng sản kiên cường, bất khuất giữ trọn khí tiết cách mạng, đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc. Chi bộ nhà tù được thành lập có vai trò quan trọng đối với phong trào cách mạng. Nhà tù Hoà Bình mang dấu tích của lịch sử đã cho chúng ta thấy những tấm gương anh dũng, chí khí cách mạng của các chiến sỹ cộng sản trong tù. Để lại trong lòng mỗi người dân biết ơn sâu sắc, càng tự hào về truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất của thế hệ cha anh.

Nhận thức tầm quan trọng của di tích cách mạng Nhà tù Hoà Bình, Sở VH-TT&DL, Bảo tàng tỉnh đã lập hồ sơ khoa học trình lên UBND tỉnh và Bộ VH-TT&DL có ý kiến về việc bảo vệ và giữ gìn nguyên trạng Nhà tù Hoà Bình làm khu di tích. Từ năm 2012, dự án tu bổ, tôn tạo khu di tích được triển khai với các hạng mục chính như: Tôn tạo cảnh quan khu di tích; dựng bia ghi lại sự kiện lịch sử; xây dựng nhà khách, trong đó có một phòng trưng bày, lưu niệm các chiến sỹ cộng sản nhà tù và dựng sa bàn về mô hình Nhà tù trước đây để khách tham quan nghiên cứu.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về việc tổ chức "Lễ tưởng niệm các chiến sỹ cách mạng đã hy sinh trong nhà tù đế quốc” nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày Thương binh, liệt sỹ 27/7. Đến nay, các hạng mục tu bổ, tôn tạo khu di tích Nhà tù Hòa Bình đã cơ bản được hoàn thành, sẵn sàng cho việc tổ chức sự kiện này. Đây là dịp có ý nghĩa để mỗi chúng ta có thể tự hào về quá khứ hào hùng của cha anh một thời, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.

 

                                                                               Linh Trang

Các tin khác


Khám phá vẻ đẹp hang Muối

(HBĐT) - Hang Muối là một mái đá nằm trong khối đá vôi Chiềng Khến, thuộc thị trấn Mường Khến, huyện Tân Lạc, là di tích khảo cổ cấp quốc gia. Đây là nơi đọng lại nhiều dấu ấn của một nền Văn hóa Hòa Bình nổi tiếng - cái nôi văn hóa của người Việt cổ thời xa xưa.

Văn hóa Hòa Bình tại tỉnh Hòa Bình

(HBĐT) - Tại tỉnh Hòa Bình, các di tích khảo cổ Văn hóa Hòa Bình phân bố ở hầu khắp các huyện, thành phố. Theo số liệu thống kê của Viện Khảo cổ học Việt Nam năm 1989, tỉnh Hòa Bình có 69 địa điểm di tích Văn hóa Hòa Bình. Các di tích đều nằm trong các hang động và mái đá cao ráo quanh các thung lũng, có hệ sinh thái phổ tạp thuận lợi cho việc săn bắt và hái lượm. Đặc biệt rất sẵn nguyên liệu cuội để chế tác công cụ lấy từ các sông, suối chảy qua lòng thung lũng.

Đưa Mo Mường trở thành di sản văn hóa phi vật thể

(HBĐT) - Người Mường sử dụng mo để thực hành các nghi lễ phổ biến trong đời sống. Có 23 nghi lễ sử dụng mo, chia thành 4 nhóm chính. Đó là nhóm nghi lễ cầu phúc, cầu lộc, nghi lễ gọi linh hồn con người; nghi lễ trừ tà ma, cầu yên, cầu sức và nghi lễ đặc biệt là tang lễ. Như vậy, Mo gắn với cuộc đời một con người ngay từ khi sinh ra trong lễ mụ sinh, lễ vía; cho đến khi dựng vợ, gả chồng là lễ cưới; cầu yên, cầu sức trong lễ cúng ma nhà, ma rừng cho đến khi nằm xuống.

85 Năm vinh danh toàn cầu “Văn hóa Hòa Bình”

(HBĐT) - Vào khoảng những năm 20 - 30 của thế kỷ XX, công cuộc khai thác thuộc địa đã tạo điều kiện cho các nhà địa chất, khảo cổ Pháp phát hiện hàng loạt di tích tiền sử, trong đó tiêu biểu nhất là Văn hóa Hòa Bình gắn với tên tuổi nữ tiến sĩ khảo cổ học Madelain Colani.

Nghệ thuật quần chúng góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc

(HBĐT) - Huyện vùng cao Mai Châu có bề dày truyền thống văn hóa lâu đời với 2 dân tộc Thái, Mông chiếm đa số. Trong công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, các cấp ủy Đảng, chính quyền trên địa bàn đã tập trung chỉ đạo, đa dạng hóa hoạt động văn hóa, văn nghệ, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân.

Bảo tồn và phát huy giá trị nền Văn hóa Hòa Bình, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh

  Bùi Văn Tỉnh
Ủy viên BCH T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy
(HBĐT) - Hòa Bình là tỉnh miền núi, cửa ngõ vùng Tây Bắc, có vị trí địa lý quan trọng, là vùng đệm trung gian tiếp nối giữa đồng bằng châu thổ Bắc Bộ với vùng Tây Bắc của Tổ quốc; có diện tích tự nhiên 4.610 km2, dân số trên 83 vạn người. Trên địa bàn tỉnh có các dân tộc Mường, Kinh, Tày, Thái, Dao, Mông, Hoa cùng chung sống lâu đời, đông nhất là dân tộc Mường chiếm 63,3%. Là vùng đất cổ với các dải núi đá vôi chạy dọc theo hướng đông nam, song song với dải Trường Sơn ở phía Tây đã tạo ra nhiều bồn địa, thung lũng với hệ động, thực vật phong phú, nên ngay từ thời tiền sử, con người đã sớm sinh tụ trên mảnh đất Hòa Bình để lại một nền văn hóa nổi tiếng "Văn hóa Hòa Bình”.