(HBĐT) - Ấn tượng từ những "Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2020” của các khu dân cư trên địa bàn tỉnh vào trung tuần tháng 11 vừa qua, đó là sự "sống lại” mạnh mẽ của chiêng Mường, dân ca Mường. Ở những khu dân cư có đồng bào dân tộc Mường sinh sống, phần văn nghệ của ngày hội đều có ít nhất từ 1 - 2 tiết mục chiêng Mường, múa Mường, hoặc dân ca Mường. Điều này cho thấy, văn hóa phi vật thể của dân tộc Mường cũng như các dân tộc thiểu số khác trên địa bàn tỉnh đã, đang được chính mỗi người dân trân trọng lưu giữ, phát huy.


Phụ nữ phường Thịnh Lang (TP Hòa Bình) thường xuyên sử dụng chiêng trong các hoạt động lễ hội hoặc sự kiện quan trọng của địa phương.

Trên địa bàn tỉnh hiện có 6 dân tộc chính cùng chung sống, đông nhất là dân tộc Mường chiếm 63%; dân tộc Kinh chiếm 27,7%; các dân tộc Thái, Dao, Tày, Mông và các dân tộc khác chiếm 9,3%. Các dân tộc vừa có những nét văn hóa, tín ngưỡng chung, vừa có nét văn hóa truyền thống, tín ngưỡng riêng của từng dân tộc, độc đáo, phong phú, đa dạng. Đại đa số các dân tộc vẫn còn giữ được những nét cơ bản trong phong tục tập quán, tín ngưỡng của dân tộc mình. Các giá trị di sản về văn học nghệ thuật, ngôn ngữ, chữ viết được bảo tồn; các tri thức dân gian, trang phục được lưu giữ ở mức trung bình.

Trong những năm qua, các cấp chính quyền đã xây dựng chương trình, kế hoạch hành động về văn hóa và công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể. Cụ thể, đến nay đã đầu tư trùng tu, tôn tạo, bảo tồn, xây dựng được 1 làng văn hóa truyền thống, hàng chục làng văn hóa du lịch cộng đồng cấp tỉnh; thực hiện được gần 30 đề tài khoa học về văn hóa, dân tộc; đầu tư thực hiện được gần 50 lớp truyền dạy nghệ thuật dân gian, hàng trăm lớp dạy chữ dân tộc; phục dựng, duy trì 59 lễ hội. Trên cơ sở kết quả kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể của các dân tộc trong tỉnh, từ năm 2013 đến nay, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã có chủ trương cho phép tổ chức tiến hành sưu tầm, nghiên cứu, lập hồ sơ khoa học cho 2 di sản văn hóa phi vật thể, đó là Mo Mường Hòa Bình và nghệ thuật Chiêng Mường Hòa Bình, đề nghị Bộ VH-TT&DL quyết định công nhận đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2016. Xây dựng hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể Mo Mường Hòa Bình trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu cần bảo vệ khẩn cấp.

Đồng chí Bùi Thị Niềm, Giám đốc Sở VH-TT&DL cho biết: Xác định di sản văn hóa phi vật thể các dân tộc Hòa Bình, là tài sản vô giá của các thế hệ cha ông ta để lại cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau, là phần hồn của nền văn hóa dân tộc. Công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa có ý nghĩa rất quan trọng trong việc giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống lịch sử văn hóa của dân tộc. Bên cạnh đó, còn là phương tiện để giới thiệu, quảng bá hình ảnh, vùng đất, con người cho du khách trong và ngoài nước, tạo điều kiện để thực hiện chiến lược phát triển du lịch Hòa Bình, góp phần tăng trưởng KT-XH của tỉnh. Thời gian gần đây đã có những tín hiệu tích cực về công tác bảo tồn trong Nhân dân như: Sự phát triển của hệ thống lễ hội truyền thống; phát triển của chiêng Mường; giá trị của mo Mường và vai trò của các ông mo được Nhân dân coi trọng, tôn vinh. Xuất hiện nhiều lớp truyền dạy chữ Dao, Tày, Thái, Mông và trình tấu chiêng Mường, múa Mường..., thể hiện ý thức của Nhân dân có sự thay đổi tích cực. Người dân tự hào về những giá trị văn hóa phi vật thể của dân tộc mình, nên đã có ý thức bảo tồn, phát huy.

Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, với sự bùng nổ của các phương tiện thông tin đại chúng, du nhập, ảnh hưởng của các nền văn hóa bên ngoài đã có tác động không nhỏ đến ý thức của Nhân dân các dân tộc, đến phong tục tập quán, đặc biệt là các giá trị văn hóa, văn nghệ dân gian có nguy cơ bị thay thế, mai một. Tầng lớp nắm giữ tri thức dân gian hiện tập trung ở những người lớn tuổi cũng bị mai một dần. Lớp trẻ đại đa số không am hiểu phong tục tập quán của dân tộc mình, thậm chí một số không biết nói ngôn ngữ của dân tộc mình. Đây là những vấn đề cấp bách cần quan tâm giải quyết.


Dương Liễu

Các tin khác


Các di tích, cơ sở thờ tự thực hiện phòng, chống dịch Covid-19 trong mùa lễ hội

Mặc dù đang là cao điểm mùa lễ hội xuân, nhưng trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, nhiều tỉnh, thành phố đã hạn chế đến mức thấp nhất hoặc dừng tổ chức các hoạt động lễ hội, đóng cửa các di tích, cơ sở thờ tự, tôn giáo, tránh tập trung đông người để giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh. Ghi nhận của phóng viên tại một số địa phương cho thấy, hầu hết chính quyền, đơn vị quản lý các di tích, chùa chiền, cơ sở thờ tự, tôn giáo tại các địa phương đã thực hiện nghiêm quy định này.

Bảo vật quốc gia trong ngôi đình hàng trăm tuổi

Thoạt nhìn, quả chuông này không khác nhiều so với những quả chuông đồng vẫn thường được đặt ở các đình, chùa… Tuy nhiên, với bài minh gồm 210 chữ Hán được khắc bên trên, quả chuông khiến các nhà nghiên cứu văn hóa phải trầm trồ: Nó ra đời cách đây hơn một nghìn năm. Quả chuông ấy được công nhận là bảo vật quốc gia, hiện đang được gìn giữ tại đình Nhật Tảo, phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội.

Cây mía trong đời sống của người Mường

(HBĐT) - Từ xa xưa, cây mía tím đã gắn bó mật thiết với đời sống của người Mường. Không chỉ là cây trồng đem lại giá trị kinh tế cao, cây mía còn là vật không thể thiếu trong những ngày trọng đại của bà con dân tộc Mường, nhất là ngày Tết và lễ cưới.

Rộn rã “đường cày đầu xuân”

(HBĐT) - Cùng với những nét đẹp văn hóa truyền thống được khôi phục và gìn giữ, ở các Lễ hội Khai hạ Mường Bi (Tân Lạc) những năm gần đây có sự tái hiện của một nghi lễ độc đáo, đó là nghi thức "đường cày đầu Xuân", hay còn còn gọi là xuống đồng "đi cày, đi cấy đầu Xuân".

Đón Tết cổ truyền của tuổi trẻ hiện đại

(HBĐT) - Tết Nguyên đán là dịp được nghỉ lễ dài nhất trong năm, cũng là thời điểm được đoàn tụ với gia đình sau 1 năm. Đặc biệt là giới trẻ luôn mong Tết vì được gặp gỡ bạn bè, đi chơi thoải mái sau những ngày tháng đi học, đi làm. Mới mẻ, hiện đại và gọn nhẹ nhưng vẫn ngập tràn niềm vui, đó là xu hướng đón Tết của giới trẻ hiện nay ở Hòa Bình.

Thăm di tích “3 không” bên sông Bạch Đằng

(HBĐT) - Không rác thải, không hàng quán, không thu bất kỳ khoản phí nào là tôn chỉ "3 không” khiến nhiều người bất ngờ khi đến với khu di tích Bạch Đằng Giang (thuộc địa bàn thị trấn Minh Đức, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng).

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục