Đền Trạng được xây dựng từ đầu thời Nguyễn nhưng lại thờ một tướng của Nguyễn Huệ, mang những nét đẹp trong kiến trúc và chạm khắc trang trí. Qua thời gian, ngôi đền này đã bị hư hỏng nặng cần được tu bổ khẩn cấp trước mùa mưa bão năm nay.


Những nét chạm trổ tinh xảo nhưng ngói đã xô, mái đã thủng.

Đền Trạng ở xóm Vĩnh Phúc, làng Trung Định (xã Hương Thủy, huyện Hương Khê, Hà Tĩnh), được xây dựng trong đầu thời Nguyễn (năm Giáp Tuất, 1814), thờ "Bắc thành đại tướng quân” Nguyễn Hữu Hộ là hậu duệ dòng họ Nguyễn ở làng Trung Định, xã Hương Thủy (tổng Chu Lễ xưa).

Gia phả họ Nguyễn ở làng Trung Định có ghi về ông Nguyễn Hữu Hộ (1768 - 1789): Từ nhỏ đã có thiên tư thông đạt, tính tình nghiêm nghị, cương trực. Năm 20 tuổi ông Hộ cưới người con gái họ Văn (tên là Tuân) ở cùng quê, tổng Chu Lễ. Khi Nguyễn Huệ hành quân qua Hà Tĩnh tuyển quân ra bắc đánh đuổi giặc Thanh, ông đã xin gia nhập, được giao chỉ huy một đội quân tiến ra Thăng Long đánh đuổi giặc Thanh.

Trong chiến trận, ông hy sinh vào đêm ngày mồng 2 rạng ngày mồng 3 Tết Kỷ Dậu (1789). Để tưởng nhớ công lao, nhân dân địa phương đã lập đền thờ phụng ông tại quê nhà, tổ chức lễ giỗ vào ngày mùng 2 Tết hằng năm tại đền Trạng. Sau nhiều năm đền Trạng dần bị hoang phế, linh vị đã được con cháu dòng họ Nguyễn làng Trung Định đưa từ đền Trạng về nhà thờ họ Nguyễn để bảo vệ và thờ phụng.

 Đền Trạng ở trên một quả đồi cao trong làng Trung Định. Dựa vào kiểu dáng, đặc điểm và trang trí chạm khắc trên các bộ phận của kiến trúc toà Thượng điện cùng niên đại của tấm linh vị vốn có ở đền Trạng trước kia, có thể xác định công trình kiến trúc này được làm khoảng đầu thời Nguyễn (1814). Cuối thời Nguyễn, đền Trạng được trùng tu tôn tạo. Trên xà ngang của vì kèo thứ nhất tòa Thượng điện còn dòng chữ Mậu Thân hạ tạo tác, cho biết lần trùng tu này diễn ra vào năm 1908, dưới thời vua Duy Tân (1907 - 1916). Dấu tích của lần trùng tu này còn để lại rõ nét trên một số đầu dư tại toà Thượng điện và kết cấu kiến trúc trong hậu cung.

Trải qua nhiều biến cố lịch sử, đền Trạng nay còn lại tòa Thượng điện và Hậu cung, phần sân nền lát gạch cẩm trang (cỡ 18cm x18cm) cùng những hàng chân tảng đá kê cột rải rác. Tòa Thượng điện có ba vì kèo, các cấu kiện kiến trúc được làm chủ yếu bằng gỗ mít. Các đường nét chạm khắc trang trí độc đáo, tinh xảo, mang đậm dấu ấn nghệ thuật đầu thời Nguyễn theo những chủ đề mỹ thuật thường thấy ở những công trình tâm linh như tứ linh (long, ly, quy, phượng), ngư hóa long, trúc hóa long, long mã… Những đồ thờ như biển rước, kiệu rước, ngai thờ cũng được sơn son thếp vàng, trang trí hình rồng khá tinh xảo.

Những giá trị của ngôi đền đã được các chuyên gia ở Đại học Văn hóa Hà Nội khẳng định sau khi tiến hành khảo sát, nghiên cứu sơ bộ trong tháng 5-2019. Ngôi đền là di tích gắn liền với lịch sử xã Hương Thủy từ đầu thế kỷ 19 đến nay và là một trong số những di tích lịch sử văn hóa, kiến trúc nghệ thuật của huyện Hương Khê, là chứng tích quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân địa phương.

Hiện nay di tích này nằm trọn trong vườn cây của một hộ dân, lối vào bị bịt kín. Trên sân đền còn nhiều mảng ngói vỡ vương vãi do những đợt mưa gió vừa qua. Khí hậu vùng Hương Khê khắc nghiệt, mưa nắng giông lốc thất thường càng đe dọa sự an toàn của di tích. Trước nguy cơ một di tích lịch sử văn hóa, kiến trúc nghệ thuật có thể bị sụp đổ bất cứ lúc nào, các chuyên gia về Di sản văn hóa từ trường Đại học Văn hóa đã kiến nghị với chính quyền và nhân dân địa phương chung tay góp sức tìm cách bảo vệ khẩn cấp di tích này. Trước mắt, cần quy hoạch lại hệ thống khuôn viên của đền Trạng, thành lập ban quản lý di tích, huy động nguồn kinh phí xã hội hóa để sớm có phương án trùng tu, tôn tạo, bảo vệ di tích trước mùa mưa bão.

TheoNhanDan

 

Các tin khác


Cảnh báo hiện tượng công ty du lịch nhận tài liệu in "đường lưỡi bò" phi pháp

Sở Du lịch TPHCM vừa thu giữ ấn phẩm du lịch có in "đường lưỡi bò” của cty Saigontourist.

Hội diễn văn nghệ chào mừng ngày phụ nữ Việt Nam

(HBĐT) - Tối 16/10/2019, Công đoàn Công ty TNHH may RNS Global đã tổ chức hội diễn văn nghệ chào mừng 89 năm ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam (20/10/1930 – 20/10/2019). Đến dự chương trình có đại diện lãnh đạo LĐLĐ tỉnh, Công đoàn ngành Công thương và gần 900 CB, CNV đến từ 21 tổ Công đoàn trong Công ty.

Đấu giá phục trang phim “Cả một đời ân oán” gây quỹ cho trẻ em bị tai nạn giao thông

Một số phục trang được sử dụng trong bộ phim truyền hình đình đám "Cả một đời ân oán” sẽ được diễn viên Lan Phương đem đấu giá để ủng hộ Ngày hội "Monttainai Trao yêu thương - Nhận hạnh phúc”, gây quỹ hỗ trợ cho các em nhỏ là nạn nhân của tai nạn giao thông.

Cần cải tạo, chỉnh trang hài hòa công trình trên đèo Mã Pì Lèng

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có công văn về việc chỉnh trang công trình nhà nghỉ, nhà hàng Panorama trên đỉnh đèo Mã Pì Lèng thuộc huyện Mèo Vạc, Hà Giang, do Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy ký. Theo đó, Bộ đề nghị chỉnh trang, cải tạo công trình này thành điểm dừng chân ngắm cảnh cho du khách với quy mô, kiến trúc phù hợp với cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa vùng cao ở Hà Giang.

Giao lưu văn hóa, văn nghệ chào mừng Đại hội Đại biểu các dân tộc thiểu số tỉnh lần thứ III, năm 2019

(HBĐT) - Tối 14/10, tại Cung Văn hóa tỉnh, UBND tỉnh tổ chức Chương trình giao lưu văn hóa, văn nghệ chào mừng Đại hội Đại biểu các dân tộc thiểu số (DTTS) tỉnh lần thứ III, năm 2019.

Huyện Lạc Sơn giữ gìn giá trị bản sắc văn hóa dân tộc Mường

(HBĐT) - Huyện Lạc Sơn - Mường Vang là 1 trong 4 vùng Mường cổ của tỉnh. Văn hóa Mường có ảnh hưởng sâu sắc trong đời sống địa phương. Đến nay, một số phong tục, tập quán mang đậm bản sắc còn được lưu giữ trong đời sống nhân dân.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục