Từ bao đời nay, đồng bào dân tộc Mông (ngành Mông hoa) ở bản Cổng Trời, xã Sa Lông, huyện Mường Chà (Ðiện Biên) vẫn lưu giữ nét văn hóa độc đáo, đó là kỹ thuật tạo hoa văn trên trang phục truyền thống. 


Tạo hoa văn trên trang phục của người Mông hoa

Phụ nữ dân tộc Mông bản Cổng Trời truyền dạy kỹ thuật tạo hoa văn cho thế hệ trẻ.

Ðây là một trong những tri thức dân gian đặc sắc do tổ tiên người Mông hoa sáng tạo, truyền dạy và đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cần được bảo tồn, phát huy giá trị trong cộng đồng.

Quy trình tạo ra bộ trang phục truyền thống của dân tộc Mông khá công phu từ khâu trồng lanh, dệt vải cho đến kỹ thuật dùng sáp ong vẽ hoa văn trên vải. Sau đó mới đến công đoạn thêu, ghép, chắp, can các tấm vải đã được tạo hoa văn trên áo, váy. Hoa văn chủ yếu trên trang phục người Mông ở bản Cổng Trời gồm: hoa văn hình học, hình núi, hình rẻ quạt, hình răng cưa, chấm tròn kích thước to nhỏ khác nhau hay những đường gạch dài và ngắn song song; hoa văn hình dích dắc, hình ô trám, hình xoắn ốc...

Các họa tiết hoa văn được thêu bằng chỉ mầu đỏ, hồng, cam, xanh lá mạ. Qua bàn tay khéo léo của người phụ nữ Mông, đường thêu, mầu chỉ được phối với nhau hết sức hài hòa và tinh tế, mối thêu đầu chỉ được khéo léo giấu vào trong mà không gợn sờn. Kỹ thuật đáp vải ngược của người Mông rất tinh xảo, họ dùng các mảnh vải được cắt lượn thành các họa tiết rồi đáp lên y phục để lộ mầu nền bên dưới làm nổi bật thêm các hoa văn nhiều mầu sắc.

Khó nhất là khâu dùng sáp ong vẽ tạo hình khối trên vải. Chị Vàng Thị Dơ, người nắm rõ kỹ thuật làm hoa văn bằng sáp ong ở bản Cổng Trời cho biết: Trong quy trình này, phải dùng bút vẽ chấm vào bát sáp ong sau đó vẽ trên vải theo ý tưởng người vẽ do vậy mà hình vẽ phụ thuộc rất nhiều vào tâm trạng người vẽ. Vì vậy, có nhiều bộ trang phục dù cùng kiểu hoa văn nhưng độ tinh xảo khác nhau, đường thêu cũng rất khác nhau. Bộ bút vẽ gồm tám chiếc, với các kích cỡ, hình thù khác nhau để tạo ra những hoa văn độc đáo. Váy áo, thắt lưng, khăn cuốn đầu... đều được thêu, trang trí bằng cách chắp vải mầu, vẽ sáp ong với các hình chữ thập, chữ đinh kết hợp ô hình quả trám, tam giác, tạo nên sự linh hoạt, khác biệt, không hề lẫn lộn với các kiểu trang trí của các dân tộc khác.

Chủ tịch UBND xã Huổi Lèng Giàng Pàng Sú cho biết: Kỹ thuật tạo hoa văn trên trang phục truyền thống của người Mông hoa bản Cổng Trời đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ðây là niềm vinh dự, tự hào của nhân dân xã Huổi Lèng nói chung và bà con dân tộc Mông bản Cổng Trời nói riêng. Tới đây, xã Huổi Lèng sẽ kiến nghị UBND huyện Mường Chà hỗ trợ kinh phí xây dựng thêm các công trình hạ tầng nội bản Cổng Trời để tạo điều kiện thuận lợi cho du khách đến bản tham quan, trải nghiệm, tìm hiểu về nghề dệt truyền thống của bà con nơi đây.

Với những bí truyền trong kỹ thuật vẽ sáp ong, thêu hoa văn, người Mông bản Cổng Trời đã cho thấy sự tài hoa, óc thẩm mỹ, tính sáng tạo từ những đôi bàn tay lao động cần mẫn. Vốn tri thức dân gian quý giá thể hiện trên họa tiết hoa văn trang phục của người Mông hoa bản Cổng Trời có thể ví như "những trang ký sử" hiện hữu trong cuộc sống thường nhật của cộng đồng, trong suốt chiều dài lịch sử sinh tồn, phát triển trên dải đất biên cương Tổ quốc.


Theo Báo Nhân Dân


Các tin khác


Người "giữ lửa" văn hóa bản Mường Lũy Ải

(HBĐT) - Những giá trị văn hóa, tâm linh có vai trò hết sức quan trọng trong đời sống đồng bào người dân tộc Mường. Với vai trò là nghệ nhân Mo Mường, người uy tín trong cộng đồng mang trọng trách "giữ lửa” cho văn hóa Mường, ông Bùi Văn Khẩn, xóm Lũy Ải, xã Phong Phú (Tân Lạc) không chỉ am hiểu tường tận về văn hóa dân tộc mình, mà còn lưu giữ nhiều vật dụng cổ, bảo tồn, truyền dạy các di sản văn hóa cho những thế hệ nối tiếp.

Bảo tàng tỉnh: Hoàn thiện hồ sơ cho 41 di vật, cổ vật

(HBĐT) - Với chức năng nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê, bảo quản và trưng bày toàn bộ di sản văn hóa các dân tộc tỉnh Hòa Bình; bảo tồn, quản lý, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị của các di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh trên địa bàn toàn tỉnh.

Nơi lưu giữ những ký ức chiến thắng

(HBĐT) - Là nơi lưu giữ những ký ức trong chiến thắng vẻ vang của dân tộc, với hàng nghìn hiện vật, ảnh tư liệu được sắp đặt tại các khu vực trưng bày, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, TP Điện Biên Phủ (Điện Biên) đã tái hiện chân thực, sinh động về chiến dịch Điện Biên Phủ - hành trình 56 ngày đêm "khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt” của quân và dân ta làm nên chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, kết thúc cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp.

Giữ gìn văn hóa đọc thời Covid-19

(HBĐT) - Sở hữu "tài sản” khổng lồ với 42.457 đầu sách, 34 đầu báo, thế nhưng, mấy năm gần đây, Thư viện tỉnh luôn trong tình trạng vắng bạn đọc. Thực trạng này càng rõ ràng hơn khi đại dịch Covid-19 tràn tới. Nỗ lực đưa sách đi tìm người đọc, giữ gìn văn hóa đọc trong cộng đồng là việc mà cán bộ, nhân viên Thư viện tỉnh đang dốc sức thực hiện.

Nhiều hoạt động hướng tới kỷ niệm 1010 năm Thăng Long - Hà Nội

Tiến tới kỷ niệm 1010 năm Thăng Long - Hà Nội (1010 - 2020), thành phố Hà Nội sẽ tổ chức nhiều hoạt động chào mừng, nhằm giáo dục truyền thống, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn” của thế hệ trẻ đối với các thế hệ cha ông đã có công dựng nước và giữ nước, tôn vinh các giá trị truyền thống lịch sử và cách mạng của dân tộc.

Walt Disney tổn thất gần 5 tỷ USD do đại dịch COVID-19

Tập đoàn giải trí và truyền thông Walt Disney Co. ngày 4/8 thông báo doanh thu quý vừa qua bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19 khi mà các công viên giải trí, rạp chiếu phim và sự kiện thể thao phải đóng cửa hoặc hủy trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, lượng thuê bao cho dịch vụ trực tuyến của tập đoàn cán mốc kỷ lục mới.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục