(HBĐT) - Tan máu bẩm sinh (TMBS) tuy là một bệnh mạn tính, người bệnh phải điều trị suốt đời rất tốn kém và gây ra nhiều gánh nặng tinh thần cho cả gia đình bệnh nhân nhưng lại là bệnh có thể chủ động phòng tránh với những xét nghiệm tầm soát cơ bản. Năm 2021, Chi cục Dân số - Kế hoạch hoá gia đình (DS-KHHGĐ) tỉnh phối hợp với Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Tỉnh Đoàn, Trung tâm Y tế các huyện, thành phố triển khai mô hình thực hiện sàng lọc gen bệnh  TMBS tại trạm y tế xã. 



Người dân đến Trạm Y tế thị trấn Bo (Kim Bôi) thực hiện lấy máu xét nghiệm sàng lọc gen bệnh tan máu bẩm sinh.

  Theo đồng chí Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh: Bệnh TMBS gây hậu quả nghiêm trọng đến giống nòi nhưng có thể phòng ngừa bằng cách tầm soát tiền hôn nhân và tiền thai sản dựa trên xét nghiệm máu. Gia đình có người mắc bệnh, các anh, chị, em đều phải sàng lọc bệnh. Để không sinh ra trẻ bị bệnh TMBS, 2 người cùng mang gen bệnh không nên kết hôn với nhau; nếu kết hôn phải chẩn đoán, sàng lọc trước sinh. Nếu bố mẹ cùng mang gen bệnh, 50% con sinh ra mang gen này; 25% trẻ bị bệnh ở mức độ nặng phải truyền máu và điều trị bằng thuốc suốt đời; chỉ 25% trẻ chào đời khỏe mạnh. Tuy nhiên, nhiều người mang gen bệnh nhưng không biết và không thực hiện tầm soát tiền hôn nhân, tiền thai sản, dẫn đến sinh ra những đứa trẻ mắc bệnh. 
Triển khai mô hình thực hiện sàng lọc gen bệnh TMBS tại trạm y tế xã, người dân được hỗ trợ 70% chi phí xét nghiệm sàng lọc gen bệnh, được thực hiện qua 2 lần xét nghiệm sàng lọc. Chi cục DS-KHHGĐ phối hợp Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Tỉnh Đoàn, Trung tâm Y tế các huyện, thành phố đã triển khai các hoạt động mô hình. Cụ thể: Hướng dẫn triển khai, truyền thông về mô hình phòng bệnh TMBS cho các bộ y tế, dân số tuyến huyện, xã; BCĐ DS-KHHGĐ các xã, cộng tác viên dân số, cán bộ đoàn thanh niên. Xây dựng góc truyền thông phòng bệnh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Cấp 14.000 tờ rơi, 350 cuốn sổ tay phòng bệnh cho cán bộ y tế tuyến huyện, chuyên trách các xã, phường, thị trấn, cán bộ đoàn thanh niên các cấp… Xây dựng mới cụm pa nô truyền thông tuyên truyền về phòng bệnh. Phối hơp với Tỉnh Đoàn tổ chức 2 cuộc nói chuyện chuyên đề về phòng bệnh cho BCH Đoàn các xã trên địa bàn tỉnh. Năm 2021, Chi cục DS-KHHGĐ đã tổ chức 4 lớp tập huấn kỹ thuật lấy mẫu, vận chuyển mẫu xét nghiệm sàng lọc và quản lý gen bệnh tại cộng đồng cho hơn 200 cán bộ y tế tuyến huyện, xã của huyện Tân Lạc, Kim Bôi. Tổ chức lấy máu xét nghiệm cho các đối tượng là vị thành niên, thanh niên, người có họ hàng, người thân mang gen bệnh TMBS của huyện Kim Bôi, Tân Lạc. Cụ thể, lấy máu xét nghiệm cho 343 người, trong đó 211 người có nghi ngờ thiếu máu nhược sắc đề nghị làm xét nghiệm diện di huyết sắc tố, chiếm 61,5%. Qua tư vấn, vận động có 179 người thực hiện xét nghiệm diện di huyết sắc tố, kết quả có 85 trường hợp nghi ngờ và kết luận mang gen bệnh Thalassemia (huyện Kim Bôi chiếm 54,4%, huyện Tân Lạc chiếm 30,2%). 
Mô hình thực hiện sàng lọc gen bệnh TMBS nhằm xây dựng được hệ thống cung cấp dịch vụ xét nghiệm tại trạm y tế xã, giúp người dân tiếp cận dịch vụ một cách thuận lợi nhất với chi phí thấp nhất. Người dân được tư vấn đấy đủ, chính xác các thông tin liên quan về bệnh TMBS, giúp họ có những kiến thức sâu về bệnh này, từ đó thay đổi hành vi và chủ động làm xét nghiệm sàng lọc để không sinh ra những trẻ mang gen bệnh.
Đồng chí Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cho biết thêm: Việc tư vấn, xét nghiệm sàng lọc người mang gen bệnh rất cần thiết và có ý nghĩa lâu dài, tránh không để sinh ra những trẻ mang gen bệnh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dân số, cải thiện giống nòi. Những trẻ mắc bệnh TMBS, hàng năm mất nhiều chi phí để chữa bệnh, truyền máu và đa phần tuổi thọ không cao. Với chương trình này có ý nghĩa không chỉ trong năm mà 10 năm, 20 năm sau sẽ không còn nhiều trẻ mắc bệnh TMBS và chất lượng cuộc sống được nâng lên. Từ kết quả triển khai mô hình năm 2021, năm 2022, Chi cục DS-KHHG tiếp tục triển khai tại huyện Mai Châu, Lạc Thủy, Cao Phong và TP Hòa Bình; các huyện còn lại sẽ triển khai trong năm 2023.


Đỗ Hà

Các tin khác


Nắng nóng, gia tăng người nhập viện

(HBĐT) - Liên tục trong những ngày vừa qua, địa bàn tỉnh ghi nhận tình trạng nắng nóng 36 - 370C. Ảnh hưởng của thời tiết, tại Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) tỉnh, người già, trẻ nhỏ, người mắc bệnh mãn tính nhập viện điều trị tăng đột biến. 


Bộ Y tế nêu những khó khăn khi chuyển COVID-19 từ bệnh truyền nhiễm nhóm A sang nhóm B

Theo Bộ Y tế, tình hình dịch COVID-19 vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều quốc gia, virus SARS-CoV-2 biến đổi liên tục. Từ tháng 12/2019 đến nay ghi nhận 5 biến thể mới và trong vòng 6 tháng qua biến thể Omicron có 5 biến thể phụ, nguy cơ xuất hiện biến thể mới với khả năng lây lan nhanh, gây bệnh nặng.

Ra mắt mô hình “Phòng ngừa, trợ giúp, giáo dục cảm hóa người dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật; phòng ngừa trẻ em bị xâm hại tình dục” tại huyện Đà Bắc

(HBĐT) - Ngày 28/6, thực hiện kế hoạch của Bàn Chỉ đạo 09 huyện Đà Bắc, UBND thị trấn Đà Bắc đã tổ chức ra mắt mô hình "Phòng ngừa, trợ giúp, giáo dục cảm hóa người dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật; phòng ngừa trẻ em bị xâm hại tình dục”. Dự buổi lễ ra mắt mô hình có đại diện Cục Cảnh sát hình sự - Bộ Công an; đại diện lãnh đạo Phòng Cảnh sát hình sự - Công an tỉnh và lãnh đạo cấp ủy, chính quyền địa phương.

Sáng 28/6: Biến thể phụ BA.5 lây lan nhanh thế nào? Hiệu quả bảo vệ sau tiêm vaccine COVID-19 mũi 4 ở cả 5 cấp độ

Biến thể phụ BA.5 của Omicron được cho là có khả năng lây lan nhanh đã xâm nhập vào Việt Nam. Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo biến chủng mới có thể làm dịch bệnh phức tạp và gia tăng trở lại... Bộ Y tế khuyến cáo người dân, đặc biệt là những nhóm có nguy cơ cần tiêm đúng lịch, đủ liều.

TP Hồ Chí Minh: Sốt xuất huyết chưa đỉnh dịch nhưng bệnh viện đã quá tải và lo thiếu thuốc

Ngày 27/6, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP Hồ Chí Minh cho biết, trong tuần qua, số ca mắc sốt xuất huyết (SXH) tại TP Hồ Chí Minh tiếp tục gia tăng, đồng thời ghi nhận thêm một trường hợp tử vong, nâng tổng số ca tử vong do SXH tại thành phố lên 10 trường hợp.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục