(HBĐT) - Xã Vĩnh Đồng (huyện Kim Bôi) ngày nay là trung tâm của Mường Động trước kia – một trong bốn vùng Mường trù phú nhất của tỉnh. Tại đây, những ngày giáp Tết Nguyên đán, không khí chuẩn bị cho mùa lễ hội đang tràn ngập khắp nơi, len lỏi vào trong từng nếp nhà và thôi thúc mọi người cùng háo hức chờ đợi. Mỗi năm một lần, vào ngày 15 tháng giêng âm lịch, lễ hội đình Chiềng Động sẽ được tổ chức, mang lại thật nhiều niềm vui và phúc lộc đầu xuân.


Theo lời kể của các cụ cao niên trong xã: Lễ hội đình Chiềng Động đã có từ rất lâu rồi, nhưng mới được khôi phục từ đầu những năm 90 của thế kỷ trước và đến nay trở thành lễ hội lớn của cả vùng Mường Động mỗi dịp Tết đến xuân về. Lễ hội nhằm tưởng nhớ công đức của ba vị vua (vua cha, vua bà, vua con, tức hai vợ chồng vua Hùng và con trai của vua Hùng) và ông Đinh Công Chinh – Thành hoàng làng. Đây là dịp để nhân dân Chiềng Động được bày tỏ lòng thành kính, biết ơn đối với các vị vua, thần và cầu mong các vị phù hộ, ban cho một năm thuận hòa, no ấm, mùa màng tốt tươi, nhà nhà hạnh phúc. Xuất phát từ tín ngưỡng truyền thống quan trọng này mà vào những ngày đầu năm mới, chỉ sau khi đã long trọng tổ chức lễ hội đình Chiềng Động thì nhà nhà, người người trong vùng Mường Động mới rủ nhau ra đồng cày cấy, chính thức bắt đầu một năm sản xuất với niềm tin mưa thuận, gió hòa, vụ mùa nhất định sẽ bội thu và mang về cơm no, áo ấm.


Đầu xuân năm mới, lễ hội đình Mường Động thu hút hàng nghìn người dân tham gia, thực sự trở thành ngày hội lớn của cả vùng Mường thuộc huyện Kim Bôi.

Được biết, đình Chiềng Động là biểu tượng văn hóa tâm linh nằm ở trung tâm vùng Mường Động khi xưa, nay thuộc xóm Chiềng 4, xã Vĩnh Đồng, huyện Kim Bôi. Đình được xây dựng từ rất lâu, ban đầu chỉ bằng bương, tre, nứa nên đã bị hư hỏng theo thời gian. Sau đó, lang Đinh Công Nhiêu cùng nhân dân trong vùng đã dựng lại ngôi đình bằng những cây gỗ tốt nhất, to nhất, theo kiến trúc điển hình của thời bấy giờ, gồm nhà đại bái và hậu cung. Theo lời kể của các cụ cao niên trong xã, thì đình Chiềng Động thờ ba vua (tức hai vợ chồng vua Hùng và con trai Vua Hùng) và ông Đinh Công Chinh – Thành hoàng làng. Đinh Công Chinh là con trai của Đinh Công Bàng – người đã cùng Nguyễn Huệ đánh Tôn Sĩ Nghị và được Nguyễn Ánh phong hầu với tước "Tuyên úy Tây lĩnh Hầu”. Mộ của ông được chôn ở xóm Cốc – trung tâm xã Vĩnh Đồng ngày nay và được người dân tôn làm Thành hoàng làng.

Theo văn hóa tín ngưỡng ở nơi đây, lễ hội đình Chiềng Động sẽ được tổ chức "một năm doọng (chơi) ở chùa, hai năm luân ở đình” – có nghĩa là năm thứ nhất tổ chức ở chùa, năm thứ hai và thứ ba sẽ tổ chức luôn tại đình Động. Vì vậy, cả chùa và đình đều là nơi diễn ra lễ hội. Ngoài ra, hội còn được tổ chức ở quán Đồng Bãi, nằm ở phía nam cách đình Động khoảng 700m. Trong hai ngày diễn ra lễ hội (mồng 7-8 tháng giêng tính theo lịch Việt, tức mồng 6-7 tính theo lịch Mường), sẽ có các nghi lễ: Đầu tiên là lễ Đập đụn (diễn ra vào sáng mồng 7 tháng giêng, trước khi lễ ở chùa diễn ra), nhằm xua đuổi tà ma ra khỏi làng xóm để mọi người khỏe mạnh, yên tâm làm ăn, mọi vật trong gia đình không bị hư hỏng mất mát. Sau đó, vào chiều mồng 7, ông từ ở đình Chiềng Động chuẩn bị cho mọi người đóng kiệu, vào vai kiệu để sẵn sàng cho ngày mai rước Thánh lên chơi chùa. Ở chùa, ông từ cùng những người giúp việc thổi xôi, đóng oản, nấu cháo chè để chuẩn bị cho ngày mai. Sang đến ngày mồng 8, cả làng sẽ tổ chức rước bát hương Thánh của đình Chiềng Động lên chùa Vĩnh Khánh dự lễ hội. Trong suốt quá trình rước kiệu từ đình lên chùa, chiêng, trống, cùng phường bát âm, đoàn séc bùa đánh lên nhộn nhịp. Không khí đám rước trở nên rất sôi động nhưng vẫn thể hiện vẹn nguyên tấm lòng thành kính thiêng liêng của nhân dân đối với các vị vua, thần đã che chở phù hộ cho cả vùng Mường. Không chỉ đội hình tế và đám rước mới ăn mặc trang trọng, mà những người dân tham gia đoàn rước ai cũng chọn cho mình trang phục đẹp nhất để thể hiện sự tôn kính. Sau khi tổ chức xong các nghi lễ tôn nghiêm, dân làng nô nức bắt đầu phần hội với nhiều trò chơi dân gian hấp dẫn như ném còn, đẩy gậy, bắn nỏ, đánh đu...

Đồng chí Bùi Văn Hùng, Bí thư Đảng ủy xã Vĩnh Đồng cho biết: Đó là tiến trình của lễ hội xưa – diễn ra đến năm 1948 thì kết thúc. Đến năm 1995, UBND xã Vĩnh Đồng đã khôi phục lễ hội, thời gian rút ngắn lại trong một ngày, thường vào 15 tháng giêng hàng năm và tổ chức ngay tại trụ sở UBND xã – vốn là địa điểm cũ của đình Chiềng Động. Kế thừa và phát huy những giá trị đặc sắc của lễ hội truyền thống, lễ hội đình Chiềng Động ngày nay luôn thu hút đông đảo người dân tham gia, xứng đáng là ngày hội lớn của cả vùng Mường và trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của huyện Kim Bôi mỗi dịp đầu xuân năm mới.

 

Thu Trang

Các tin khác


Bảo Việt Nhân thọ Hòa Bình: Ngày hội ra quân năm 2019

Ngày 11/01, Bảo Việt Nhân thọ Hòa Bình tổ chức ngày hội ra quân năm 2019 với chủ đề "Vững bước tiên phong tự hào thương hiệu Việt”. Đến dự có đại diện lãnh đạo Tổng công ty Bảo việt Nhân thọ và hàng trăm nhân viên, tư vấn viên địa bàn thuộc công ty Bảo hiểm nhân thọ Hòa Bình.

Yên Thủy: Biểu dương 18 khu dân cư tiêu biểu trong phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa

(HBDDT) - Sáng 10/1, UBND huyện Yên Thủy đã tổ chức hội nghị tổng kết phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” năm 2018, triển khai nhiệm vụ năm 2019.

Đổi thay nếp nghĩ từ làm homestay ở xóm Ké

(HBĐT) -Dẫn chúng tôi đi khám phá Suối Trạch, chị Bùi Thị Chỉ ở xóm Ké, xã Hiền Lương, huyện Đà Bắc giới thiệu: Con suối là niềm tự hào của xóm bởi vẫn còn nét hoang sơ của núi, rừng. Bên trên suối là rừng phòng hộ thuộc khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh. Cảnh quan ở suối, thác hầu như không bị tác động bởi con người. Vào mùa đông ít du khách khám phá bởi trời lạnh nhưng mùa hè, khách du lịch đến đây ai cũng muốn trải nghiệm được lội suối, câu cá, bắt cua đá, soi tôm, nhất là thả mình giữa dòng nước chẳng muốn về.

Đồng bào Mông tại Sơn La rộn ràng đón Tết truyền thống

Những ngày này ở các bản làng vùng cao của huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La, bà con dân tộc Mông đang rộng ràng đón Tết truyền thống.

H'Hen Niê, Phương Khánh lọt top 25 cô gái đẹp nhất hành tinh

Chuyên trang sắc đẹp Missosology đánh giá cao vẻ đẹp của Hoa hậu H'Hen Niê và Hoa hậu Phương Khánh. Bên cạnh đó, Minh Tú cũng có tên trong top 25 cô gái đẹp nhất hành tinh.

Cuốn sách đặc biệt về chiến tranh biên giới tới tay bạn đọc Thủ đô

Cuốn sách "Những người đi giữ biên cương” của nhóm tác giả Ngô Văn Học (chủ biên), Đặng Vương Hưng, Hoàng Văn Thiềng và Lê Anh Sáng, chính thức ra mắt độc giả Thủ đô ngày 8/1.