(HBĐT) - Trước kia, huyện Đà Bắc thuộc lộ Đà Giang. Đến thế kỷ XV, Đà Bắc là một động của Mộc Châu thuộc phủ Gia Hưng, xứ Hưng Hoá. Năm Cảnh Hưng thứ 36 (năm 1775), Mộc Châu chia thành 3 châu là Mộc Châu, Mã Nam và Đà Bắc. Từ đó, Đà Bắc trở thành đơn vị hành chính cấp châu thuộc phủ Gia Hưng, trấn Hưng Hoá.

 

Ngày 22/6/1886, thực dân Pháp lập ra tỉnh Mường, đặt lỵ sở ở Chợ Bờ (hay còn gọi là tỉnh Bờ). Tỉnh Mường có 4 phủ là: Vàng An, Lương Sơn, Lạc Sơn và Chợ Bờ. Châu Đà Bắc thuộc Chợ Bờ. Ngày 21/9/1956, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định tách huyện Mai Đà thành 2 huyện Mai Châu và Đà Bắc. Đến nay, huyện Đà Bắc có 19 xã, 1 thị trấn, dân số trên 5,5 vạn người (gồm người Tày, Mường, Dao, Kinh…)

  Trường THCS thị trấn Đà Bắc (huyện Đà Bắc) được đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dành cho việc giảng dạy, học tập của thầy cô và học sinh.

Đà Bắc nằm ở độ cao trung bình 560 m, có nhiều ngọn núi cao trên 1.000 m so với mực nước biển. Huyện Đà Bắc có địa hình núi đồi, sông, suối xen kẽ tạo thành nhiều dải hẹp, độ chia cắt lớn, độ dốc bình quân 350. Đây cũng vùng đất cổ có bề dày lịch sử, có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế và quốc phòng. Trải qua 130 năm thành lập, 60 năm tái lập huyện, dù đã qua nhiều lần thay đổi về địa giới hành chính, tên gọi, nhưng suốt chặng đường đã qua, Đà Bắc đều khẳng định được truyền thống văn hoá, lịch sử. Người dân cần cù trong lao động, trung thực trong cuộc sống; đoàn kết, kiên cường trong phòng- chống thiên tai, địch hoạ.

Trong lịch sử đấu tranh cách mạng từ khi có Đảng lãnh đạo, huyện Đà Bắc từng là điểm được chọn xây dựng các khu căn cứ cách mạng Hiền Lương-Tu Lý, Mường Diềm. Đà Bắc đã góp sức mình vào cách mạng Tháng Tám thành công ở tỉnh nhà, vào 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ cùng công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN.

Với những chiến công trong công cuộc đấu tranh cách mạng, huyện Đà Bắc và các xã: Hiền Lương, Tu Lý, Toàn Sơn, Hào Lý, Vầy Nưa, Trung Thành và Mường Chiềng đã được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân… Huyện  có 1 liệt sĩ được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân (anh hùng Triệu Phúc Lịch trong cuộc kháng chiến chống Pháp); 7 mẹ được phong tặng, truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Trong thời kỳ đổi mới, nhân dân các dân tộc huyện Đà Bắc đã chấp nhận hy sinh, “Tất cả vì dòng điện ngày mai của Tổ quốc”, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho công trình thủy điện Hòa Bình triển khai và hoàn thành đúng tiến độ, phục vụ sự nghiệp CNH-HĐH đất nước. Đã có 2.930 hộ với 18.400 nhân khẩu tham gia trong cuộc chuyển dân vì công trình thế kỷ.

Truyền thống quý báu đó là nền tảng, động lực để Đà Bắc hôm nay vững vàng vượt qua khó khăn, thách thức, hoà sức mình vào bước phát triển của tỉnh. Trong nhiệm kỳ 2010 - 2015, huyện đạt được nhiều kết quả đáng mừng như: Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 14%. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực: CN-TTCN, xây dựng tăng từ 12% lên 19%; thương mại - dịch vụ, du lịch tăng từ 34% lên 38%; nông - lâm nghiệp - thuỷ sản giảm từ 54% xuống còn 43%. Năm 2016, tổng giá trị sản xuất công nghiệp đạt 229,6 tỷ đồng. Thu ngân sách đạt 21 tỷ đồng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt 396 tỷ đồng. Thu nhập bình quân đầu người ước đạt 21 triệu đồng. Tổng sản lượng cây có   hạt đạt 47.324 tấn. Hộ nghèo giảm 5%/năm. Toàn huyện có 70 doanh nghiệp vừa và nhỏ; 237 cơ sở SX-KD; 29 hợp tác xã và hơn 900 hộ kinh doanh cá thể, tạo việc làm cho khoảng 1.600 người, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu thu nhập trên địa bàn huyện.

Kết cấu hạ tầng được đầu tư đúng mức, sự cách biệt giữa các vùng trong huyện ngày càng giảm rõ rệt. 100% xã có đường ô tô, điện lưới đến trung tâm xã. 98,2% hộ được sử dụng điện. 98% hộ được xem truyền hình và nghe đài. Các trường học đều được xây dựng từ cấp 4 trở lên. 50% trạm y tế cơ sở được xây dựng khang trang, 15/20 trạm y tế xã có bác sỹ. Tỷ lệ thôn, bản văn hóa đạt 70%; cơ quan, trường học văn hóa đạt 100%; gia đình văn hóa đạt 70%. VH-XH có sự tiến bộ và phát triển, trình độ dân trí được nâng lên, đời sống dân sinh được cải thiện; việc giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc được coi trọng. Các hủ tục từng bước đẩy lùi. Tình hình chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Hệ thống chính trị ngày càng được củng cố và có sự chuyển biến tích cực. . Nhân dịp kỷ niệm 130 năm thành lập, huyện Đà Bắc đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng ba…

Với truyền thống lịch sử, văn hóa cùng sức mạnh nội lực, hiện nay, cấp ủy, chính quyền và nhân dân huyện đã và đang phát huy tốt sức mạnh khối đại đoàn kết các dân tộc; khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế về đất đai, lao động,  tiềm năng thủy sản, phát triển các loại hình du lịch sinh thái, tâm linh, bản sắc văn hóa. Đồng thời, huyện có các giải pháp phù hợp đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, đảm bảo an sinh xã hội. Tiếp tục xây dựng kết cấu hạ tầng KT-XH, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu phát triển sản xuất và dân sinh. Giữ gìn và phát huy truyền thống, bản sắc văn hoá tốt đẹp của các dân tộc; đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ KH&CN vào sản xuất; điều hành, quản lý, tăng cường bảo vệ môi trường; tập trung thực hiện có hiệu quả cải cách hành chính gắn với phòng - chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu; giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo QP-AN và TTATXH, sớm đưa Đà Bắc thoát khỏi huyện nghèo và ngày càng phát triển.

(Còn nữa)  

                                                                    Bùi Văn (TH)

Bài 29:  Yên Thủy- vùng đất gần 55 năm xây dựng và phát triển

 

Các tin khác


Dấu ấn Bác Hồ về thăm Hòa Bình qua những tài liệu, hiện vật lịch sử

(HBĐT) - Chúng tôi có mặt tại buổi khai trương phòng trưng bày chuyên đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh với tỉnh Hòa Bình” của Bảo tàng tỉnh vào những ngày cả nước có nhiều hoạt động chào mừng kỷ niệm 127 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại và tròn 70 năm ngày Bác lần đầu tiên về thăm tỉnh Hòa Bình (1947- 2017). Đây chính là hoạt động có ý nghĩa để tri ân và tưởng nhớ công ơn to lớn cùng những điều dạy bảo quý báu của Người đối với tỉnh ta.

 Bài 2: Nhận diện lang - đạo

(HBĐT) - Nhìn chung, các sử gia, học giả đều có chung nhận định rằng chế độ lang - đạo của người Mường phát triển cực thịnh vào thời Lê và bị đàn áp suy yếu sau cuộc khởi nghĩa Lê Duy Lương. Vua Minh Mạng (trị vì 1820 - 1841) đã có những cải cách quan trọng như: Chia lại các châu, mường ở miền núi, tước bỏ quyền thế tập cha truyền con nối, tước bỏ các đặc quyền của các tù trưởng ở miền núi, trong đó có lang - đạo ở vùng Mường. Tuy vậy, chế độ lang - đạo vẫn dai dẳng tồn tại và chỉ bị đánh đổ khi cách mạng tháng 8 - 1945 thành công, chế độ mới được thiết lập.

Tìm hiểu về nhà lang trong xã hội cổ truyền Mường

(HBĐT) - Theo quan điểm chung của giới nghiên cứu cho thấy, chế độ lang - đạo ra đời trong xã hội Mường từ giai đoạn đồ đồng chuyển sang giai đoạn đồ sắt, tương ứng giai đoạn văn hóa Đông Sơn. Nhờ có công cụ bằng kim khí nên năng suất lao động tăng cao, của cải trong xã hội dồi dào hơn trước. Hình thức sở hữu tư nhân chiếm ưu thế tuyệt đối, xã hội phân chia giai cấp diễn ra mạnh mẽ. Giai đoạn đầu khi mới hình thành, chế độ lang - đạo còn gần gũi với nhân dân, đóng vai trò như là tù trưởng, thủ lĩnh, phù hợp với trình độ sản xuất, quản lý xã hội khi đó. Trải qua hàng trăm năm, chế độ lang - đạo tập trung cho mình quyền tuyệt đối về sở hữu tư liệu sản xuất, thậm chí cả người dân của mình, dẫn đến độc quyền trong phân phối sản phẩm, độc quyền trong việc đề ra các luật lệ. Dân Mường phải lệ thuộc và trở thành nông nô, lao động cho các nhà lang. Chế độ này dần thoái hóa, trở nên cực kỳ bảo thủ, phản động cản trở bước tiến của xã hội và dần trở nên mâu thuẫn, đối lập sinh tử với dân Mường và bị đánh đổ trong cách mạng tháng 8/1945. Loạt bài viết này xin lược giới thiệu về nhà lang và chế độ nhà lang nhằm cung cấp cho bạn đọc cái nhìn tuy sơ lược nhưng toàn về chế độ này trong xã hội Mường trước tháng 8/1945.

Chuyện kể về anh hùng Bùi Văn Hợp

(HBĐT) - Con đường bê tông rợp bóng tre đưa chúng tôi đến ngôi nhà nhỏ tại xóm Chiềng 1, xã Vĩnh Đồng, huyện Kim Bôi - nơi anh hùng Bùi Văn Hợp sinh ra và lớn lên. Kín những khoảng tường trong ngôi nhà nhỏ là rất nhiều giấy khen, huân, huy chương. 45 năm sau ngày anh ngã xuống, câu chuyện về anh vẫn có sức sống mãnh liệt, là niềm tự hào của mảnh đất Mường Động anh hùng.

Truyền thống “ đi trước mở đường” tiếp bước tương lai

(HBĐT) - Địa bàn tỉnh là đầu mối giao thông tỏa đia mọi miền đất nước có tầm đặc biệt quan trọng trong thời chiến tranh. Quốc lộ 6 nối liền Thủ đô với các tỉnh đồng bằng qua miền Trung du lên Tây Bắc, sang Lào, vào các tỉnh khu 4, đến chiến trường miền Nam. Trục đường 6 nối liền quốc lộ 21A, 12A, 21B, quốc lộ 15, tất cả hình thành hệ thống GTVT liên hoàn. Trên các tuyến có 5 bến phà là: Bờ, Rút, Thia, Vụ Bản, Chi Nê. Trên các tuyến giao thông có các cầu, cống lớn, nhiều nhịp, khẩu độ hàng chục mét, có nhiều đoạn qua đèo hiểm trở bên núi, bên sông như dốc Chó Treo, đèo Hút Gió…Đó là những trọng điểm xung yếu được xác định là “yết hầu” của tuyến giao thông trên địa bàn, cũng là trọng điểm đánh phá liên tục của giặc Mỹ trong chiến tranh.

Xã Thu Phong âm vang chiến công bắn rơi máy bay Mỹ

(HBĐT)- Mảnh đất anh hùng Thu Phong (Cao Phong) đang từng ngày đổi thay. Thu Phong phủ một màu xanh bạt ngàn của những đồi cam. Trái cam vàng đã đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc nhưng trong tiềm thức của người dân nơi đây luôn âm vang chiến công oanh liệt dùng súng trường bắn rơi máy bay Mỹ ngày 20/7/1966 của 5 dân quân xã Thu Phong.