Điện ảnh chuyển thể từ văn học không phải là chuyện mới, đó là một hướng sáng tác quen thuộc của cả thế giới cũng như Việt Nam.


Một cảnh trong bộ phim Cô gái đến từ hôm qua

Một cảnh trong bộ phim Cô gái đến từ hôm qua

 Sau thành công của một số tác phẩm chuyển thể vừa qua, cả điện ảnh lẫn văn học Việt đang tìm được một hướng đi chung.
Thành công từ sự thấu hiểu
Không chỉ là nhà văn có số lượng tác phẩm bán ra xếp hàng kỷ lục, Nguyễn Nhật Ánh còn được xem là tác giả văn học Việt Nam có nhiều tác phẩm được chuyển thể điện ảnh nhất nhì hiện nay. Từ những năm 90 của thế kỷ trước, đã có những Áo trắng sân trường, Nữ sinh, Bong bóng lên trời, Chú bé rắc rối, Kính vạn hoa… Chính vì vậy, khi Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh ra mắt, khán giả chỉ chú ý việc, thêm một bộ phim chuyển thể dựa trên tác phẩm của nhà văn, hơn là bản thân giá trị bộ phim mang lại. Thế nhưng, bộ phim đã gây ra một hiệu ứng xã hội độc đáo mà trước đó hầu như chưa có phim Việt nào làm được. Những Bãi Xép, cánh đồng Phước Lộc, sông Ba, núi Chóp Chài, sen Biển Hồ (địa danh nằm ngay trên trục quốc lộ chính qua Phú Yên), sau bộ phim bỗng chốc nổi tiếng, du khách nườm mượp kéo về, nhiều đến mức nơi đây dựng cả bảng: "Đây là nơi thực hiện cảnh quay trong phim…”. Đột nhiên, cảnh đẹp tuyệt mỹ của vùng đất Phú Yên được "phát hiện” lại, gây ngỡ ngàng cho du khách phương xa.
Đã có rất nhiều ý kiến xung quanh bộ phim, khen nhiều nhưng chê cũng không ít, thậm chí có đạo diễn nổi tiếng còn thẳng thắn phát biểu, phim dở, vụn vặt, gây thất vọng… Thế nhưng, cũng giống như bộ phim Kong: Skull Island, dù không thành công về doanh thu, yếu tố nghệ thuật cũng không mấy gây tiếng vang nhưng hiệu ứng bộ phim mang lại cho địa danh Quảng Bình lại không hề nhỏ. Theo báo cáo của tỉnh Quảng Bình, sau bộ phim, chỉ tính riêng du khách quốc tế đến đây đã tăng hơn 39%.
Có rất nhiều ý kiến xung quanh giá trị cũng như các yếu tố thành công và chưa thành công của phim Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh. Thế nhưng, một chi tiết mà ít người để ý là sự thấu hiểu và thông cảm của chính nhà văn đối với sản phẩm sinh ra từ tác phẩm gốc của mình. Bất chấp những tranh cãi ngày phim đoạt giải, những ý kiến trái chiều về giá trị của bộ phim, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh cho đến tận bây giờ vẫn im lặng. Phát ngôn nhiều nhất của nhà văn chỉ là tác phẩm văn học là sự sáng tạo của nhà văn, còn tác phẩm điện ảnh là sự sáng tạo của riêng đạo diễn, một khi chấp nhận cho chuyển thể thì đồng nghĩa chấp nhận việc đạo diễn sáng tác mới. Nhà văn không nên can thiệp vào sáng tạo của người khác và cũng không bình luận sáng tạo đó giống mình bao nhiêu.
Chính cái nhìn thông cảm và thấu hiểu đó đã giảm bớt gánh nặng cho người làm phim. Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh là tác giả có lượng fan hâm mộ hùng hậu, nhiều thế hệ. Ý kiến trái chiều của ông có thể sẽ dẫn đến ảnh hưởng không nhỏ cho bộ phim. May thay, điều đó không xảy ra và mới đây thêm một phim nữa được chuyển thể từ tác phẩm của ông, bộ phim Cô gái đến từ hôm qua. 
Cánh cửa mở ra một kho tàng
Việt Nam có một kho tàng các tác phẩm văn học xuất sắc ở mọi thể loại, nội dung đa dạng phong phú. Thế nhưng, một trong những rào cản lớn đối với những tác phẩm chuyển thể là bản gốc càng nổi tiếng, gánh nặng của người chuyển thể càng lớn.
Đơn cử như trước đây, bộ truyện tranh Chiếc lược ngà, chuyển thể từ truyện ngắn cùng tên của nhà văn Nguyễn Quang Sáng, dù được chính tác giả đánh giá cao nhưng vẫn trầy trật vì dư luận cho rằng, truyện tranh hóa danh tác là "thiếu nghiêm túc”. Điều này đã dẫn đến hạn chế cho những tác phẩm chuyển thể theo hướng này sau đó.
Các nhà lý luận phê bình khi đánh giá về văn học Việt Nam hiện đại thường nhấn mạnh, văn học Việt có sở trường truyện ngắn, truyện vừa. Điều này phù hợp với năng lực điện ảnh trong nước hiện nay. Thành công của những tác phẩm chuyển thể từ nguyên tác của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh vừa qua, đa số đều là truyện vừa. Việc chuyển thể qua màn ảnh nhỏ vì vậy không đòi hỏi cắt xén quá nhiều hay phải chia thành nhiều phần.
Chính vì vậy, gần như chắc chắn, các nhà làm phim sẽ không bỏ qua những tác phẩm nổi tiếng khác của nhà văn. Dĩ nhiên, cùng với một hướng đi mới này, nhiều tác phẩm xuất sắc của các nhà văn khác cũng sẽ có dịp đến với khán giả qua hình thức chuyển thể theo một phong cách mới, hiện đại và hấp dẫn.

                                                                                                      Theo báo SGGP

Các tin khác


Ngày hội Đại đoàn kết ở khu dân cư - nơi gắn kết tình làng, nghĩa xóm

(HBĐT) - Sôi nổi, thắm đượm tình làng, nghĩa xóm góp phần thắt chặt mối đại đoàn kết toàn dân tộc - đó là nhận định của nhiều người khi nói về các hoạt động nhân ngày hội đại đoàn kết (ĐĐK) toàn dân tộc - kỷ niệm 87 năm ngày truyền thống mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2017).

Hồ Hòa Bình là trọng tâm phát triển du lịch của huyện Tân Lạc

(HBĐT) - Tân Lạc - vùng đất Mường Bi nổi tiếng được biết đến là cái nôi của nền Văn hóa Hòa Bình còn lưu giữ được những giá trị văn hóa đặc sắc của người Mường qua cuộc sống sinh hoạt, nhà sàn, trang phục dân tộc, hát ru, bọ meẹng, hát đúm; thông qua những truyền thuyết Đẻ đất, đẻ nước, tráng đồng với nhiều nội dung sâu sắc.

Nhịp sống mới ở thôn Bùi Trám

(HBĐT) - Với tổng số 141 hộ, 699 nhân khẩu, thu nhập của 77% hộ chủ yếu từ chăn nuôi, trồng trọt nhưng đến nay, bình quân thu nhập ở thôn Bùi Trám (xã Hoà Sơn - Lương Sơn) đã đạt 30 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 2,1% theo tiêu chí mới.

Pháp trao huân chương Hiệp sĩ Văn học và Nghệ thuật cho ông Đặng Thanh Tùng

Tối 5-12, tại Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam đã diễn ra Lễ trao Huân chương Hiệp sĩ Văn học và Nghệ thuật cho ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, do những đóng góp của ông vào cho sự nghiệp gìn giữ và phát huy giá trị di sản chung của Việt Nam và Pháp.

Họa sĩ Trần Thị Thu: "May mắn vì đôi khi còn bồng bột"

Tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội), đã khai mạc triển lãm tranh trừu tượng của họa sĩ Trần Thị Thu. Đây là triển lãm cá nhân đầu tiên của chị.

Đầu tư hạ tầng giao thông, bến bãi phục vụ du lịch hồ Hòa Bình

(HBĐT) - Cảng Bích Hạ nằm ở bờ trái hồ Hòa Bình, thuộc xã Thái Thịnh, TP Hòa Bình, rộng khoảng 2,2 ha, là một trong những cảng bến quan trọng phục vụ nhu cầu vận chuyển các loại hàng hóa từ Hòa Bình lên các xã vùng hồ và Sơn La. Mặc dù vậy, sau nhiều năm đi vào khai thác, hạ tầng xuống cấp. Cảng chưa có cầu cảng, khách du lịch phải lên xuống theo các lối mòn tự nhiên, khó khăn và thiếu an toàn. Hàng và khách vẫn đi lại chung một bến, mặt bằng bến hẹp, mặt bằng nghiêng, không đảm bảo yêu cầu về an toàn. Cảng, bến hẹp lại chưa quy định rõ nét khu vực của tàu hàng và tàu du lịch nên hoạt động lộn xộn, phức tạp, gây phản cảm. Đi lên thuyền cũng không có lối, nhiều khi phải men theo sườn dốc, trèo leo qua các tàu, thuyền khác mới lên được tàu, thuyền hợp đồng…