Việc giải phóng Mosul đã mang lại một luồng sinh khí mới cho những người dân Iraq thuộc mọi sắc tộc và giáo phái.

Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng là một tổ chức cực kì độc ác, vì vậy, ngay khi quân đội Iraq cùng lực lượng chống khủng bố tinh nhuệ, cảnh sát liên bang và liên minh đa phương do Mỹ lãnh đạo siết chặt các tay súng IS tại một khu vực nhỏ trong thành cổ Mosul dọc bờ sông Tigris sau 9 tháng giao tranh khốc liệt, rất nhiều người Iraq đã vui sướng ăn mừng. Tuy nhiên…

 Mosul được giải phóng song đặt ra rất nhiều vấn đề

Mosul được giải phóng song đặt ra rất nhiều vấn đề

Sự hòa giải, tái hòa nhập và tái thiết lập là rất quan trọng để xây dựng lại cơ sở hạ tầng của Mosul, giúp Iraq nhận thức rõ hơn về sự liên kết giữa các cộng đồng thay vì thực hiện các hành động trả thù hay chém giết - những điều kiện từng giúp cho sự thành công của IS tại Iraq.

Vi phạm nhân quyền

Những thông tin về việc lực lượng an ninh Iraq hay các lực lượng dân quân ủng hộ chính phủ vi phạm nhân quyền, hay các vụ giam giữ người dân Mosul bất hợp pháp, cũng như các vụ tử hình mà không qua xét xử những tay súng IS đang bị giam giữ hoặc những người ủng hộ IS, đã trở thành một điều không mấy ngạc nhiên trong và sau chiến dịch Mosul.

Tổ chức Giám sát Nhân quyền (HRW) đã ghi nhận rất nhiều trường hợp các lực lượng an ninh Iraq lựa chọn ngẫu nhiên một số người từ những đám đông tại các trạm kiểm soát, đánh đập tàn bạo và đưa họ tới các căn cứ tạm thời. Nhiều nhân chứng đã nói với HRW rằng một vài người đã bị giết tại các căn cứ đó, và chắc hẳn còn rất nhiều người nữa đã bị tra tấn trong quá trình thẩm vấn.

Gia đình của các tay súng thành viên IS bị dồn ép rồi đưa đến các trung tâm cải tạo để thẩm tra, xác định xem họ có ủng hộ hệ tư tưởng của IS hay không. Các gia đình mà HRW phỏng vấn đều nói rằng họ không bị cáo buộc bất kỳ tội danh nào nhưng vẫn bị bắt giam bởi các lực lượng an ninh - lực lượng đáng lẽ ra nên bảo vệ họ. Gần đây, một đoạn video đã được công bố đã cho thấy 2 tù nhân IS bị những người đàn ông mặc quân phục ném ra khỏi vách đá, bị hành quyết.

Việc ngăn chặn - hoặc ít nhất là giảm thiểu - các hành vi ngược đãi do lực lượng an ninh Iraq gây ra sẽ không chỉ là cách đơn giản để thể hiện sự tôn trọng nhân quyền và luật nhân đạo quốc tế, mà còn là sự cần thiết chiến lược nếu Iraq muốn triệt tiêu chủ nghĩa bè phái - điều đã khiến người dân Iraq phải hứng chịu nạn bạo lực khủng khiếp - cũng như chấm dứt sự cai trị kém cỏi của nhiều chính phủ liên minh.

Chính các hành động ngược đãi này - thường được các lực lượng của chính phủ thực hiện và được các quan chức cũng như tướng lĩnh quân đội Iraq ở Baghdad chấp nhận hoặc phớt lờ - đã giúp cho các nhóm thánh chiến Hồi giáo tràn vào phía Bắc và Tây Iraq, rồi sau đó đánh bại quân đội Iraq vốn được trang bị tốt hơn.

Nhiều việc phải làm

Chỉ cách đây 3 năm, những người Hồi giáo dòng Sunni cư ngụ tại Mosul đã vỗ tay hoan hỉ trên đường phố khi đoàn xe của IS đi qua. Người dân Mosul đã rất vui mừng, không phải vì họ ủng hộ việc xây dựng vương quốc Hồi giáo của IS hay tư tưởng nhân sinh quan của chúng, mà bởi vì các binh lính mà họ coi là không công bằng, tham nhũng và độc đoán đã bị "tống cổ” khỏi khu vực. Trong những ngày đầu tiên đó, các công dân của Mosul, Tikrit, Ramadi và Fallujah chào đón những tay súng IS như những người giải phóng họ khỏi sự cai trị của một chính phủ theo dòng Shi’ite thờ ơ mà họ coi là các tội phạm, kẻ cướp và kẻ giết người.

Nếu Chính phủ Iraq không muốn xem lại một "bộ phim” tương tự như vậy trong tương lai không xa thì cần phải sớm xóa bỏ những vấn đề này. Thủ tướng Abadi cần phải đưa ra một loạt cải cách chính trị và thể chế nhằm ngăn chặn các lực lượng an ninh Iraq thực hiện những hành vi tàn bạo mà một phần nhỏ trong số họ đang thể hiện tại thời điểm này. Việc cải tổ bộ máy an ninh, buộc tội và truy tố những quân lính vi phạm tội ác chiến tranh, sa thải các chỉ huy và các tướng lĩnh khuyến khích những ai thực hiện hành vi lạm dụng hoặc không điều tra họ, và buộc tội các bộ trưởng hoặc nhân viên vi phạm luật pháp hay phục vụ cho lợi ích bản thân hơn là cho người dân Iraq, sẽ không phải là một hướng đi êm ả cho một vị thủ tướng vốn phụ thuộc vào các đảng phái vì tương lai chính trị của mình.

Trên tờ New Yorker, phóng viên kỳ cựu Robert Wright đã đặt ra một câu hỏi rằng: "Liệu Mosul có thể được hợp nhất sau khi IS bị đuổi ra khỏi đây?”. Câu trả lời đơn giản ở giai đoạn này là: Chưa thể biết được. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn rằng nếu Mosul và Iraq chuẩn bị khôi phục sau khi IS bị tiêu diệt và bắt đầu công cuộc tái thiết về vật chất, xã hội và chính trị đầy khó khăn và mất nhiều thời gian thì các chính trị gia Iraq mới chính là những người cần bắt đầu quá trình hồi phục này. Không ai khác - chẳng hạn như Mỹ, Liên minh châu Âu, Liên đoàn Arập, hay Liên Hợp quốc - có khả năng làm điều này cho họ…



                                                                             Theo Dantri

Các tin khác


Đảng cầm quyền Tây Ban Nha cảnh báo bỏ tù Thủ hiến Catalunya

Theo báo Độc lập của Anh, ngày 10-10, đảng Nhân dân cầm quyền ở Tây Ban Nha cảnh báo sẽ bỏ tù Thủ hiến Catalunya Carles Puigdemont nếu ông đơn phương tuyên bố độc lập cho vùng Catalunya , vì những hậu quả nghiêm trọng mà hành động này gây ra. Theo kế hoạch, tối 10-10 (theo giờ địa phương, tức rạng sáng 11-10 theo giờ Việt Nam), Hội đồng lập pháp vùng Catalunya sẽ họp và dự kiến thảo luận kết quả cuộc trưng cầu ý dân bất hợp pháp được tổ chức hôm 1-10 về vấn đề độc lập cho Catalunya . Trong phiên họp này, người đứng đầu chính quyền vùng Catalunya có khả năng sẽ đơn phương tuyên bố tách Catalunya khỏi Tây Ban Nha. Theo Reuters và TTXVN, Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy tiếp tục khẳng định, Tây Ban Nha không thể bị chia rẽ và sự thống nhất của quốc gia sẽ được bảo vệ. Thủ tướng Rajoy nhấn mạnh, chính phủ sẽ làm những gì luật pháp cho phép để bảo đảm sự thống nhất của quốc gia. Phó Thủ tướng Tây Ban Nha Soraya Saenz de Santamaria cảnh báo, nếu Thủ hiến Catalunya đơn phương tuyên bố độc lập cho vùng tự trị này, Chính phủ Tây Ban Nha sẵn sàng đáp trả.

Ấn Độ và Nhật Bản hướng tới mục tiêu chiến lược

Mối quan hệ hợp tác giữa Ấn Độ và Nhật Bản trong những năm gần đây trở nên khăng khít. Hai bên không ngừng củng cố, tăng cường quan hệ song phương trên tất cả các lĩnh vực, hướng tới những mục tiêu chiến lược, đáp ứng nguyện vọng và mang lại lợi ích cho hai nước.

Cháy chợ tại Moscow, hàng nghìn người sơ tán

Ngày 9-10, Bộ Tình trạng khẩn cấp Nga cho biết, một đám cháy lớn đã bùng phát tại khu chợ bán vật liệu xây dựng ở phía tây bắc thủ đô Moscow, khiến khoảng 3.000 người phải sơ tán.

Khôi phục quan hệ đối tác Bangkok - Washington

Nhận lời mời của Tổng thống Donald Trump, Thủ tướng Thái-lan Prayut Chan-ocha đang có chuyến thăm Mỹ. Đây là chuyến thăm chính thức Mỹ đầu tiên của một Thủ tướng Thái-lan kể từ năm 2005 và thứ ba của người đứng đầu chính phủ một nước ASEAN trong năm 2017.

Dư luận lên án vụ xả súng đẫm máu tại Mỹ

Theo Roi-tơ, Tân Hoa xã và TTXVN, ngày 2-10 (giờ địa phương), Chính phủ và Quốc hội Mỹ tổ chức tưởng niệm các nạn nhân trong vụ xả súng ở Lát Vê-gát, bang Nê-va-đa, làm ít nhất 59 người chết và gần 530 người bị thương. Trước đó, Tổng thống Mỹ Đ.Trăm đã gọi vụ xả súng nói trên là một hành động "của quỷ dữ", đồng thời cho biết sẽ tới thành phố này ngày 4-10, gặp lực lượng thực thi pháp luật, lực lượng phản ứng nhanh và gia đình các nạn nhân. Tổng thống Đ.Trăm cũng đã chỉ thị treo cờ rủ đến ngày 6-10 tới để tưởng nhớ các nạn nhân vụ xả súng đẫm máu nhất trong lịch sử hiện đại Mỹ.

Xả súng tại Las Vegas khiến 59 người chết, 527 người bị thương

59 người thiệt mạng và 527 người khác bị thương trong vụ xả súng tại một lễ hội âm nhạc đồng quê ở Las Vegas, Mỹ, tối 1-10, Cảnh sát trưởng Sở Cảnh sát Las Vegas Joseph Lombardo cho biết tại cuộc họp báo sớm ngày 2-10 (theo giờ địa phương). Đây là vụ xả súng kinh hoàng nhất trong lịch sử nước Mỹ.