(HBĐT) - Trong ký ức của họ, phần nhiều là những câu chuyện về thời kỳ đấu tranh cách mạng gian khổ. Dù đã 70 năm có lẻ nhưng trong chuyện của cụ Lê Thị Tâm, ông Giang Hồng Phúc ở phường Phương Lâm (TP Hòa Bình), ông Nguyễn Quốc Sự, bà Nguyễn Thị Hạnh ở xã Mông Hóa (Kỳ Sơn) vẫn vẹn nguyên một thời "đánh Tây” hào hùng...


Ông Giang Hồng Phúc (thứ 3 từ trái sang) trao đổi với các đồng chí lãnh đạo tỉnh và Ban Biên soạn cuốn sách "Một số trận đánh tiêu biểu của quân và dân Hoà Bình giai đoạn 1945 - 1975” nhằm làm rõ một số dữ kiện lịch sử được nêu trong các trận đánh.

 

1 - Với lão thành cách mạng - cụ Lê Thị Tâm, tôi là người may mắn khi mỗi lần đến đều được nghe kể những câu chuyện hoạt động cách mạng thời kỳ tiền khởi nghĩa năm 1945. Đó là câu chuyện về những đoàn tù cộng sản ở nhà tù Hỏa Lò (Hà Nội), quá trình phát vãng lên Sơn La trong lúc dừng chân ở chợ Phương Lâm đã tranh thủ tuyên truyền lý tưởng cách mạng cho người dân. Hay câu chuyện về lá cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên tung bay giữa sông Đà trước ngày khởi nghĩa giành chính quyền.

Theo trí nhớ của cụ Tâm, thời kỳ trước Cách mạng tháng Tám, đời sống nhân dân TX Hòa Bình vô cùng cực khổ, lầm than. Đến năm 1945, sau khi hất cẳng Pháp, phát xít Nhật càng ra sức bóc lột nhân dân. Chúng bắt nhổ lúa trồng đay, trồng gai. Đời sống người dân càng trở nên cơ cực. Mặt khác, chúng tăng cường bắt bớ những người hoạt động cách mạng. Trước tình hình đó, đầu tháng 4/1945, dưới sự lãnh đạo của Ban cán sự Đảng tỉnh cùng chi bộ Đảng TX Hòa Bình mở đợt tuyên truyền mạnh mẽ trong quần chúng. Đồng thời vạch trần âm mưu, luận diệu lừa bịp của Nhật và bù nhìn tay sai.

Thực hiện chủ trương trên, Chi bộ Đảng TX Hòa Bình đã quyết định tổ chức cuộc treo cờ, rải truyền đơn trên địa bàn. Thời gian được ấn định vào ngày 12/4/1945, đúng phiên chính của chợ Phương Lâm nhằm tạo tiếng vang và ảnh hưởng của Mặt trận Việt Minh trong các tầng lớp nhân dân. Trong điều kiện vô cùng khó khăn nhưng những chiến sỹ cách mạng vẫn hăng hái tham gia rải truyền đơn, dán áp phích, kẻ khẩu hiệu phản đối địch và phân công nhau khâu cờ đỏ sao vàng, cờ đỏ búa liềm.

Có cờ, các chiến sỹ cách mạng đã chọn đường dây điện của địch bắc ngang sông Đà từ đỉnh đồi Ba Vành sang đỉnh đồi ông Tượng là nơi treo. Với sự mưu trí, sáng tạo, những chiến sỹ cộng sản đã treo lá cờ đỏ sao vàng được thêu bằng kim tuyến ra giữa sông trong mùa lũ. Lá cờ được treo hiên ngang bay trong gió đã làm cho binh lính Nhật và bè lũ tay sai bất lực trong việc tháo gỡ. Sau nhiều lần tìm cách gỡ lá cờ xuống bất thành, cuối cùng binh lính Nhật dùng súng trung liên bắn liên hồi mới hạ được lá cờ đỏ sao vàng ở giữa sông.

Không chỉ là câu chuyện về việc treo lá cờ đỏ sao vàng giữa trung tâm tỉnh lỵ trước ngày khởi nghĩa. Chúng tôi còn được cụ Tâm kể cho nghe nhiều câu chuyện về thời kỳ gây dựng phong trào cách mạng, vận động nhân dân đánh Tây của những chàng trai, cô gái mười tám, đôi mươi nơi núi rừng Hiền Lương - Tu Lý trong thời kỳ đầu cách mạng thành công.

2 - Câu chuyện về thời sôi nổi của ông Giang Hồng Phúc đến với tôi cũng là cơ duyên khi chúng tôi đi tìm nhân chứng sống cho thời kỳ đầu thành lập Trung đoàn 12 Hòa Bình.

Câu chuyện của ông bắt đầu từ khi là cậu bé mới 15 tuổi trở thành đội viên đội tự vệ của phố Khâm Thiên (Hà Nội). Sau khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ vào 22h ngày 19/ 12/1946, cậu bé Giang Hồng Phúc đã tham gia chiến đấu như một "Quyết tử quân” ngay tại phố Khâm Thiên. Sau do thực dân Pháp với trang bị phương tiện vũ khí hơn hẳn đã tập trung tấn công dồn dập, buộc những "cảm tử quân” rút khỏi Thủ đô hoa lệ. Đơn vị của Giang Hồng Phúc được sáp nhập vào Tiểu đoàn 145 thuộc Trung đoàn 48 Thủ đô, rồi được lệnh lên đường đi Tây Tiến. Lúc này đơn vị của ông chuyển thành Tiểu đoàn 164. Khi lên Hòa Bình, Tiểu đoàn 164 đã nhập vào Trung đoàn 52 Tây Tiến, đóng quân ở xóm Vó, xã Thượng Cốc (Lạc Sơn). Tại đây, ông được tham gia nhiều trận đánh. Điển hình là trận đánh chặn địch ở dốc Cun nhằm phá tan âm mưu tấn công theo đường 12 qua Bưng, Bằng vào Lạc Sơn. Trận này địch có khoảng 1 trung đội có xe tăng đi đầu. Trận này tuy không gây tổn thất nhiều cho địch nhưng đã buộc chúng phải rút chạy, từ bỏ âm mưu tiến đánh vào Lạc Sơn theo đường 12.

Sau này, khi Trung đoàn 52 Tây Tiến rút về đồng bằng, ông Phúc đã ở lại tham gia xây dựng, củng cố LLVT tỉnh và trở thành một trong những người đầu tiên của Trung đoàn 12 Hòa Bình, là cán bộ tiểu Ban Tác huấn có nhiệm vụ vừa chỉ đạo huấn luyện, vừa chỉ đạo chiến đấu.

3 - Không giống như ông Giang Hồng Phúc, thời trẻ, ông Nguyễn Quốc Sự ở xóm Dụ 7, xã Mông Hoá (Kỳ Sơn) là bộ đội chủ lực. Thời kỳ chiến dịch Hòa Bình, ông là lính của Trung đoàn 320 được phân công phụ trách tham gia chiến dịch Hòa Bình. Địa bàn chiến đấu chủ yếu ở Kỳ Sơn, dọc theo tuyến đường 6. Ngày 10/12/1951, ta bắt đầu mở màn chiến dịch Hòa Bình. Cùng với bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân du kích đã tổ chức đánh địch dọc tuyến đường 6. Tại đây, bằng vũ khí thô sơ, hỏa lực hạn chế nhưng đã có những trận đánh làm quân Pháp phải kinh hồn bạt vía. Ngoài những trận đánh trên, trong thời gian diễn ra chiến dịch Hòa Bình, đơn vị của ông còn phối hợp với dân quân huyện Kỳ Sơn quấy rối địch ở nhiều vị trí như Đồng Bến, Gò Bùi, tổ chức gài mìn, bắn tỉa, bẻ gãy nhiều đợt càn quét của địch. Trong đó trận đánh ở vị trí từ đồi Dụ, cầu Mè đến Hang Nước trong ngày 23/2/1952 là một trong những trận đánh điển hình. Tại vị trí này, chưa đầy 2 tiếng đồng hồ, đơn vị ông đã phối hợp cùng du kích và bộ đội địa phương tổ chức phục kích, tiêu diệt 1 tiểu đoàn giặc, phá hủy 34 xe quân sự.

Trong những trận đánh ở khu vực đồi Dụ, cầu Mè không thể không kể đến chiến công của bà Nguyễn Thị Hạnh ở xóm Vành, xã Mông Hoá, nguyên là chiến sỹ Đại đội 16 Kỳ Sơn năm xưa. Bà là người đã dùng lựu đạn tiêu diệt chiếc xe cơ giới đầu tiên của địch trong trận phục kích tại cầu Mè. Chiến công này góp phần tiêu diệt được 34 chiếc xe cơ giới và hàng chục tên lính âu - Phi ngay trên tuyến giao thông huyết mạch.

Trải qua thời gian trên 70 năm, khi sức khỏe đã cạn, trí nhớ giảm sút nhiều nhưng với họ, ký ức về một thời thanh niên sôi nổi đánh Tây vẫn vẹn nguyên, đầy tự hào. Bởi từ trong gian khó, trong chiến đấu họ đã trưởng thành và trở thành nhân tố trong tiến trình lịch sử đấu tranh cách mạng của xứ Mường.


                                                      Mạnh Hùng


 


Các tin khác


Tăng cường tuyên truyền pháp luật cho người dân vùng cao

(HBĐT) - Huyện vùng cao Mai Châu có 23 xã, thị trấn, trong đó có 9 xã, 48 thôn đặc biệt khó khăn, mặt bằng dân trí nói chung, dân trí pháp lý nói riêng không đồng đều. Việc nâng cao nhận thức pháp luật cho nhân dân được huyện quan tâm. Nội dung tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) tập trung chủ yếu vào các luật mới được Quốc hội thông qua, các nghị quyết, nghị định, chỉ thị của Chính phủ. Đồng thời, theo nội dung văn bản pháp luật, huyện xác định tính chất, mục đích, đối tượng để tổ chức tuyên truyền phù hợp.

Lực lượng Hậu cần - kỹ thuật - đơn vị lá cờ đầu trong phong trào thi đua “Vì ANTQ”

(HBĐT) - Ngày 25/1/1948, tại hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 2 đã thảo luận và quyết định nhiều vấn đề quan trọng của công tác công an, trong đó, hội nghị đặc biệt nhấn mạnh đến hoạt động của các lĩnh vực hậu cần phục vụ nhu cầu, nhiệm vụ của cuộc kháng chiến. Sau hội nghị, các mặt công tác hậu cần có chuyển biến rõ rệt. Hội nghị này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với công tác hậu cần và ngày 25/1 hàng năm trở thành ngày truyền thống của lực lượng Hậu cần - kỹ thuật Công an nhân dân.

Những người lính “Một sắc áo, hai sắc quân hàm”

(HBĐT) - Ngày 25/1/1948, tại hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 2 đã thảo luận và quyết định nhiều vấn đề quan trọng của công tác công an, trong đó, hội nghị đặc biệt nhấn mạnh đến hoạt động của các lĩnh vực hậu cần phục vụ nhu cầu, nhiệm vụ của cuộc kháng chiến.

Bắt 3 đối tượng vận chuyển trái phép hơn 2 kg ma túy đá và hơn 1 nghìn viên ma túy tổng hợp

(HBĐT) - Thực hiện đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo vệ an toàn Tết nguyên đán Mậu Tuất năm 2018, tổ công tác do phòng Cảnh sát giao thông chủ trì phối hợp với phòng Cảnh sát ma túy, phòng Kỹ thuật nghiệp vụ II, Công an huyện Lương Sơn xuất sắc lập chiến công bắt 3 đối tượng vận chuyển 2 kg ma túy đá, 1.200 viên hồng phiến.

Những lời nói, lập luận “đốt nóng” phiên tòa xử ông Đinh La Thăng

Trong 10 ngày xét xử ông Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh và các đồng phạm, đã có nhiều câu nói rất được chú ý của đại diện HĐXX, Viện Kiểm sát, luật sư cũng như từ các bị cáo.

Cụm an ninh Chương – Quốc – Lương tổng kết công tác phối hợp năm 2017

(HBĐT) - Sáng 18/1, tại huyện Lương Sơn, Cụm địa bàn an toàn Chương – Quốc – Lương (Chương Mỹ - Quốc Oai - Lương Sơn) đã tổ chức hội nghị tổng kết công tác phối hợp xây dựng cụm địa bàn an toàn năm 2017 và triển khai nhiệm vụ năm 2018.