(HBĐT) - Người ta nói lên Hà Giang chỉ đến thành phố coi như chưa đến Hà Giang. Phải qua con đường Hạnh Phúc, thưởng ngoạn những vách đá cheo leo, những đoạn đường cua tay áo mới thấy người Hà Giang sống như thế nào ở trên đá.


Người dân ở xã Sà Phìn, huyện Đồng Văn (Hà Giang) tấp nập chợ phiên.

Sống trên đá, chết vùi trong đá

Qua huyện Quản Bạ đến huyện Yên Minh, anh bạn đồng nghiệp ở Báo Hà Giang bảo: Hôm nay, anh em mình đi trên con đường Hạnh Phúc mới nhé. Đây là con đường được khởi công từ năm 2015 và chỉ còn ít thời gian nữa thôi là hoàn thành. Con đường mới được trải nhựa hoàn toàn và sẽ rút ngắn được gần 20 cây số so với đường cũ. Con đường cũ được làm từ năm chiến tranh và phải huy động hàng nghìn người phơi mình giữa đá. Công trình thể hiện ý chí, niềm tự hào của Hà Giang chinh phục thiên nhiên. Những năm đó không có phương tiện làm đường mà hầu hết là sử dụng đục, đẽo phá đá bằng tay. Theo năm tháng, với sức người sửa nhiều lần, con đường cũng đi được bằng ô tô. Bởi nằm trên những triền đá nên đường rất nhiều cua. Ai đã từng qua cung đường này đều phải say xe.

Đi trên con đường Hạnh Phúc tôi cảm nhận được con người nhỏ bé trước thiên nhiên. Bà con nơi đây chỉ sống bằng nghề làm nông nghiệp. Cây chủ đạo là ngô và bí đỏ. Ngoài ra còn chăn nuôi gia gia súc, gia cầm. Cây ngô chỉ có giống ngô răng ngựa là "trụ” được ở đất này. Với nỗ lực của ngành nông nghiệp đưa nhiều giống mới lên thử nghiệm nhưng chỉ được một thời gian thì giống không phát triển được bởi sự khắc nghiệt của thời tiết. Nhiều chỗ nương chỉ có đá, bà con bỏ hạt ngô vào khe đá rồi bốc nắm đất chỗ khác thả vào để cây ngô sống. Cứ thế từ đời này qua đời khác đồng bào dân tộc Mông đã sinh tồn ở mảnh đất này.

Đã có người ví ở Đồng Văn, Mèo Vạc là "Sống trên đá, chết vùi trong đá”. Sống đã vậy người mất cũng khổ. Không có đất, khi có người mất nhiều gia đình chỉ đào huyệt sâu chưa đầy mét. Nhiều mộ chỉ lấy đá xếp chặt không có đất phủ.

Dọc qua những triền đá lưng chừng núi thỉnh thoảng có những hồ nước lớn đổ bê tông. Anh bạn đồng nghiệp Báo Hà Giang chia sẻ: Bà con nơi vùng cực Bắc này ngoài khổ về đất thì cũng khổ về nước. Nguồn sinh thủy ở vùng này rất ít nên phụ thuộc vào thiên nhiên là chính. Mùa này còn đỡ, mưa xuống nước chảy qua khe đá bà con có nước dùng. Chuyện tắm, giặt mùa khô là việc xa xỉ. Trong những năm qua, Nhà nước đã đầu tư nhiều cho bà con vùng biên, một trong những dự án là những hồ nước treo. Những hồ này được tích nước vào mùa mưa. Có những hồ đầu tư trên 15 tỷ. Có nước cuộc sống của bà con đỡ vất vả hơn, ít còn cảnh mang từng can đi hứng nước gùi về.

Đất lành chim đậu

Quá ngọ, chúng tôi dừng lại tại thị trấn Đồng Văn. Bữa cơm miền biên viễn có thịt gà, rau bí và món mèn mén để khách thưởng thức. Sau chén rượu ngô, tôi thưởng thức món thịt gà và rau bí. Quả thực đã thịt gà nhiều nơi nhưng vị thịt gà ở đây khác hẳn. Thơm và ngọt của nắng gió và đá. Rau bí ngọt, đậm nhất là nước luộc. Tôi hỏi đùa anh chủ quán: "Anh cho thêm đường à?” Anh cười hiền hậu: "Anh ở đây nhiều sẽ thấy, tất cả những sản phẩm thịt, rau đều ngon và ngọt đậm khác mọi nơi, ăn một lần sẽ không bao giờ quên”. Anh chủ quán tên Tuấn quê ở Phúc Thọ (Hà Nội) lên đây buôn bán gặp một thôn nữ người Giáy rồi quyết định lấy vợ ở đây lập nghiệp. Anh bảo: ở vùng này không chỉ có đồng bào dân tộc thiểu số mà có nhiều người ở dưới xuôi lên đây lập nghiệp. Nhiều người không muốn về vì đã quen cuộc sống nơi đây.

(Còn nữa)

                                                                                              Việt Lâm

 Bài 2: Các anh không còn cô đơn

Các tin khác


Khúc quân ca trên đảo Trường Sa

(HBĐT) - Đảo Trường Sa lớn sừng sững, hiên ngang hiện ra trước sự háo hức của chúng tôi sau nhiều ngày lênh đênh trên biển. Ba hồi còi tàu vang lên chào đảo hòa chung với tiếng nói tự hào từ trong tim: Chào Trường Sa!

Trường Sa Đông - mặc sóng gió, mãi hiên ngang trước biển

(HBĐT) - Mặc dù trước khi lên đảo, chúng tôi được nghe kể nhiều về Trường Sa Đông. Nhưng quả thật, khi xuồng còn chưa cập đảo, tôi đã choáng ngợp trước màu xanh của cây cối hoà trong sắc xanh vời vợi của trời và màu nước xanh thăm thẳm của biển cả...

Ký sự Trường Sa Bài 6 - “đẹp dịu dàng tiên nữ - an bang”

(HBĐT) - "Tôi muốn ôm ghì bãi san hô/Vang vọng về con sóng Bạch Đằng Giang/Một màu xanh Sinh Tồn, Song Tử/Đẹp dịu dàng tiên nữ An Bang/Bao xương máu đắp hình hài Tổ quốc/Vang vọng về dòng máu Lạc Hồng xưa...”, lời bài hát "Bâng khuâng Trường Sa” của tác giả Lê Đức Hùng mỗi sáng sớm được phát trên hệ thống phát thanh của tàu Trường Sa 571 đọng lại thật nhiều cảm xúc. Giữa trùng khơi dữ dằn sóng gió, chúng tôi vẫn thấy vẻ đẹp dịu dàng nơi điểm đảo cực Đông và cực Nam trên quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền Tổ quốc...

Cô Lin, Sinh Tồn vững vàng nơi “mắt bão”

(HBĐT) - Cô Lin, Sinh Tồn - điểm đến đầu tiên của cuộc hải trình của đoàn công tác số 11 đến thăm, động viên quân và dân trên quần đảo Trường Sa và nhà giàn DK1. Nhìn trên bản đồ, Cô Lin, Sinh Tồn chỉ nhỏ như một vết chấm nhỏ, song đã đi vào lịch sử nước nhà bằng những chiến công bi tráng trong chiến dịch bảo vệ chủ quyền năm 1988 của CBCS Hải quân nhân dân Việt Nam.

Bài 5: Bất tử Gạc Ma

(HBĐT) - Cũng giống như tất cả các cuộc hải trình đến với Trường Sa trước đây, điểm đến đầu tiên của chúng tôi không phải là điểm đảo. Mà là một cuộc tưởng niệm những người lính đã hy sinh vì chủ quyền biển đảo tại Gạc Ma ngày 14/3/1988. Dù đã 30 năm, nhưng nước mắt vẫn chưa ngừng rơi...

Bài 4 – Cuộc hành trình đi về phía mặt trời

(HBĐT) - Cho đến bây giờ, trong chuyến hải trình cùng con tàu Trường Sa 571, tôi mới hiểu tại sao trong suốt bao nhiêu năm qua, anh bạn học cùng Đại học, hiện đang công tác tại một cơ quan báo chí trung ương(vốn là một người lính Trường Sa sau khi hết nghĩa vụ quân sự mới về đất liền thi đại học), trong tất cả bài viết của mình đều lấy bút danh Phương Đông. Bởi, phía mặt trời mọc ấy cũng là Trường Sa...