Bài 1 - Nhọc nhằn "cõng” chữ lên... mây

(HBĐT) - Với ước nguyện góp phần thay đổi cuộc sống của đồng bào dân tộc Mông ở Thung Mặn, Thung Ảng - nơi xa nhất của xã Hang Kia (Mai Châu), hàng ngày, hàng đêm, ngày nắng cũng như ngày mưa, 20 giáo viên trường TH&THCS Hang Kia B âm thầm vượt qua bao nỗi nhọc nhằn để "gieo” từng con chữ trên đá núi tai mèo sắc lẹm...


Đường đến trường của các thầy, cô giáo ở trường TH&THCS Hang Kia B, xã Hang Kia (Mai Châu) luôn là cuộc vật lộn với bùn, đất.

Thú thực! Dù nghĩ mãi nhưng tôi chưa biết nên bắt đầu câu chuyện về những người đi "gieo” chữ ở vùng đất trên mây Thung Ảng, Thung Mặn từ đâu. Bởi mỗi con chữ được các thầy, cô giáo trường TH&THCS Hang Kia B gieo trên vùng núi đá tai mèo này là cả một hành trình đầy gian truân, vất vả khó mà kể hết.
         
Đổi gian truân lấy những "niềm vui nho nhỏ”
         
Sau nhiều đắn đo, tôi xin bắt đầu câu chuyện về 20 thầy, cô giáo ở vùng mây Thung Ảng, Thung Mặn bằng những câu chuyện vui mà họ vẫn khiêm tốn bảo đó là "những niềm vui nho nhỏ”, chứ không phải những gian truân trên hành trình "gieo” chữ của những người đã "gửi cả thanh xuân” nơi miền sơn cước này. 
         
Niềm vui lớn nhất như cô giáo Hà Thị Hằng, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ đó là chuyện hôm qua và cả những hôm trước nữa, cô Hằng, cô Hồng, cô Chính, thầy Hùng và nhiều thầy, cô giáo của nhà trường nhận được những lá thư cảm ơn còn ngượng nghịu về ý tứ, lỏng chỏng về ngôn từ của những học viên lớp phổ cập giáo dục cho người lớn (xóa mù chữ). Đó là những người mới ngày nào còn là học viên lớp phổ cập giáo dục, nhiều người còn chưa biết mặt chữ, chưa nói được tiếng phổ thông, phải bắt đầu từ chữ O, chữ A. Để có được những "niềm vui nho nhỏ” đó, để cho những người phụ nữ dân tộc Mông quanh năm chỉ biết "cúi mặt xuống đất” như Tráng Y Phếnh, Giàng Y Mỉ, Hờ Thị Mai biết đọc, biết viết. "Thậm chí như Giàng Y Mỉ còn biết đọc chữ để hát karaoke theo những dòng chữ chạy trên màn hình là cả một hành trình dài vất vả mà chúng tôi và nhiều người vẫn ví như một kỳ tích" - cô Hằng chia sẻ niềm vui.
         
Theo Bí thư Đảng ủy xã Hang Kia Khà A Lau, 2 xóm Thung Mặn, Thung Ảng là 2 xóm xa nhất của xã, cách UBND xã khoảng 10 km. Đường đi lại rất khó khăn, chủ yếu là đường rừng, dốc đá. Trong điều kiện đó, Thung Mặn, Thung Ảng gần như tách biệt với xã hội bên ngoài. Cuộc sống của người dân ở đây chủ yếu phụ thuộc vào cây ngô và lúa nương, năm được năm không phụ thuộc thời tiết. Ăn bát ngô sáng đã phải lo kiếm bữa chiều. 

Chính vì lẽ đó, đây là nơi có tỷ lệ mù chữ, tái mù chữ cao nhất huyện vùng cao Mai Châu. Theo thống kê của trường TH&THCS Hang Kia B, tỷ lệ mù chữ và tái mù chữ ở Thung Mặn, Thung Ảng chiếm tới 60% số dân từ 15 - 60 tuổi (1.139/1.953 người). Số người dân không biết tiếng phổ thông cũng chiếm trên 60%. Dù vậy, việc tiếp cận, vận động người dân đến trường, đến lớp học chữ cũng vô cùng khó khăn. Bởi trong suy nghĩ còn nặng tư tưởng "biết chữ cũng chẳng để làm gì”. 

Vậy nhưng, bằng cái tâm, nhiệt huyết của người dạy chữ, suốt từ năm 2017 đến nay, 20 thầy, cô giáo ở trường TH&THCS Hang Kia B hàng ngày vẫn âm thầm "cõng” từng con chữ lên non gieo vào lòng đá núi.

"Cô giáo khỏe như... xe 2 cầu” 

Có một điều đặc biệt, xuyên suốt câu chuyện giữa chúng tôi và các thầy, cô giáo ở ngôi trường nhỏ nằm chon von trên đỉnh núi này, đó là chẳng có một lời than vãn nào về những gian truân, vất vả mà hàng ngày các thầy, cô phải đối mặt, vượt qua. Nhiều nhất vẫn là những nụ cười. Mà cười thật tươi, thật đẹp. Bởi lẽ "bây giờ cơ sở vật chất của trường đã được đầu tư khang trang hơn so với trước, điều kiện công tác, sinh hoạt của anh chị em giáo viên đã được cải thiện nhiều. Nhưng vui hơn là sĩ số học sinh, học viên đến lớp ngày càng tăng và không còn tình trạng bỏ học”- cô giáo Hà Thị Hồng, Chủ tịch Công đoàn nhà trường phấn khởi. 

Nói vậy, nhưng trong đôi mắt cô giáo Hằng vẫn có chút gì đó u buồn. Thế nhưng cũng thật nhanh, đôi mắt ấy như biết cười. Rồi tếu táo bảo: 
- Các anh, chị biết người dân ở đây ví chúng em là gì không? 
Khi chúng tôi còn ngơ ngác chưa biết trả lời trước câu hỏi bất ngờ thì cô giáo Hằng tiếp lời: 
- Ở đây người dân bảo các thầy, cô giáo "khỏe như... xe 2 cầu" ấy!

Hỏi ra mới biết, câu nói này xuất phát từ những cô, cậu học trò nhỏ khi ngày đầu tuần nào cũng thấy các thầy, cô giáo quần áo lấm lem bùn đất vì lội suối, "vén mây" tựu trường. Nhìn thấy các thầy, cô cả người và xe đều bết bát bùn đất, nhiều cô cậu học sinh đã bật lên câu hát: "Cô giáo em khỏe như... xe 2 cầu. Vì đường đất, đèo đá. Vừa cõng chữ, lại cõng cả xe...”. Cứ như vậy mà người ta truyền nhau câu hát ấy. Tếu, nhưng cũng đúng. Bởi đường lên Thung Mặn, Thung Ảng ngoài xe 2 cầu chở vật liệu xây dựng và... các thầy, cô giáo thì cũng chẳng có mấy ai lên. 

Câu chuyện vui được kể xong, lúc những nụ cười tắt trên môi, tôi chợt thấy có những khuôn mặt giấu vội. Bởi đôi mắt đã ngân ngấn giọt nước...
(Còn nữa)



Vũ Phong


Các tin khác


Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”

(HBĐT) - Núp bóng dự án để khai thác tài nguyên, khoáng sản gây ra nhiều hệ lụy về môi trường, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Tình trạng này diễn ra trên địa bàn tỉnh khiến người dân bất bình.

Điều tra theo thông tin qua đường dây nóng: Vì sao xã Chí Thiện không đồng tình với dự án chăn nuôi bò kết hợp trồng cây ăn quả?

(HBĐT) - Vừa qua, đại diện UBND xã Chí Thiện (Lạc Sơn) đã có kiến nghị đến cơ quan chức năng và cấp có thẩm quyền bày tỏ sự không đồng tình với dự án "Chăn nuôi bò thịt áp dụng công nghệ cao kết hợp trồng cây ăn quả” do Công ty TNHH MTV Chăn nuôi Chí Thiện triển khai thực hiện. Sau khi nhận được thông tin phản ánh, Báo Hòa Bình đã cử phóng viên tìm hiểu vấn đề này.

Món quà ân tình gửi nơi đầu sóng

Chung một tình yêu với biển đảo quê hương, cô sinh viên Đoàn Thị Ngọc và cô giáo Phùng Thị Thu Phượng đã tự tay làm hơn 400kg mứt dừa gửi tặng cán bộ, chiến sĩ, nhân dân ở đảo Trường Sa. Món quà thơm ngọt này không chỉ đem đến hương vị truyền thống ngày Tết mà còn là ân tình của hậu phương đất liền gửi tới các cán bộ, chiến sĩ Hải quân đang ngày đêm bám biển bảo vệ Tổ quốc.

Núp bóng dự án nạo vét, khơi thông dòng chảy sông Thanh Hà để khai thác tài nguyên trái phép

(HBĐT) - Mới đây, tại cuộc tiếp công dân tháng 12/2019, một lần nữa, 5 người dân đại diện cho 87 hộ dân ở xóm Xuân Him, xã Thanh Lương (Lương Sơn) tiếp tục kiến nghị đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh xem xét, giải quyết dứt điểm sai phạm trong thực hiện dự án nạo vét, khơi thông dòng chảy suối Gạo, suối Cái (thuộc chi lưu sông Thanh Hà) đoạn chảy qua xã Thanh Lương...

Khu tái định cư Mai Sơn: Mười năm sau ngày về nơi ở mới - còn đó những khó khăn

(HBĐT) - Cơn bão lịch sử năm 2009 đã gây thiệt hại nặng nề cho bà con nhân dân 2 xã Tân Mai và Phúc Sạn của huyện Mai Châu. Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, hơn 60 hộ dân 2 xã đã về định cư tại xã Yên Nghiệp (Lạc Sơn) lấy tên mới là làng Mai Sơn. 10 năm sau ngày về nơi ở mới, cuộc sống của người dân đã dần đổi thay nhưng vẫn còn đó những khó khăn…

Nâng tầm du lịch huyện Đà Bắc

(HBĐT) - Huyện Đà Bắc có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp cùng bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc Tày, Dao, Mường... Đặc biệt, huyện có diện tích lòng hồ sông Đà rộng lớn nằm trong Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình đến năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Theo quy hoạch này, Đà Bắc được xác định phát triển trở thành vùng trọng điểm của du lịch hồ Hòa Bình với những sản phẩm đặc trưng như: du lịch cộng đồng, du lịch nghỉ dưỡng cao cấp cuối tuần cho du khách khi vãn cảnh hồ Hòa Bình thơ mộng.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục