(HBĐT)- Hang Muối (thị trấn Mãn Đức - Tân Lạc) còn có tên là hang Màn và là di tích khảo cổ thuộc nền Văn hoá Hoà Bình (VHHB) có niên đại từ 10.000 - 7.000 năm cách ngày nay.



Cửa hang Muối (thị trấn Mãn Đức - Tân Lạc) là một mái đá cao ráo, thoáng đãng và khá dễ đi vào.

Hang Muối là một mái đá cao ráo, thoáng đãng, rộng rãi, chiều rộng phía cửa hang khoảng 27 m, sâu 11 m, cao 13 m. Cửa quay về hướng Đông Nam đón gió mát lành về mùa hè, tránh được những cơn gió lạnh thấu xương về mùa đông cũng như những tia nắng gay gắt ngày hè. Nền hang lồi lõm do quá trình thám sát, khai quật, cao hơn mặt ruộng 2 m. Lối đi vào hang tương đối dễ dàng, trong cùng hang có một ngách nhỏ ăn sâu vào lòng núi khoảng 30 m, phía ngoài thấp muốn đi vào phải cúi và cao dần vào phía trong lên tới gần đỉnh núi. Bên rìa vách mái đá ở cửa hang có nhiều vỏ ốc mất trôn hay ghè ở đầu, nhiều vỏ có dấu vết cháy được xi măng đá vôi gắn chặt lại thành từng đám. Có thể loài trai, ốc trở thành nguồn thức ăn dễ kiếm gần như thường xuyên của người nguyên thủy ở đây. 

Quá trình khảo sát, thám sát, khai quật, nghiên cứu, các nhà khoa học đã tìm ra trong các hang động của các sơn khối đá vôi Hòa Bình một nền văn hóa phát triển trong giai đoạn từ hậu kỳ đá cũ cho tới sơ kỳ đá mới, nền văn hóa này được đặt tên là nền VHHB. Người có công đầu trong việc phát hiện, nghiên cứu là nữ khảo cổ học người Pháp M.Colani. Trong cuộc điều tra ở Hòa Bình và Lạc Sơn vào cuối năm 1960, đầu năm 1961 của Khoa Lịch sử, trường Đại học Sư phạm Hà Nội và Viện Sử học, ngoài việc xem lại các hang động mà H.Mansuy và M.Colani đã khai quật còn phát hiện và thám sát 3 di tích VHHB, trong đó có hang Muối. 

Tháng 9/1963, đội khai quật Vụ Bảo tồn - Bảo tàng thuộc Bộ Văn hoá đã tiến hành khai quật với quy mô nhỏ ở hang Muối. Tháng 5/1964, đội khảo cổ Bộ Văn hoá tiến hành thám sát hang Muối một lần nữa để kiểm tra lại địa tầng, thu thập thêm một số hiện vật làm cơ sở nghiên cứu sau này, tạo điều kiện nghiên cứu VHHB một cách toàn diện hơn. Đến tháng 6 và 7/1965, Viện Bảo tàng khai quật trên phần còn lại của khu vực chưa được nghiên cứu của các lần trước, nhằm bổ sung hiện vật cho công tác nghiên cứu, trưng bày trong cuộc chỉnh lý tiến hành năm 1966. Cuộc khai quật lần này là một trong những cuộc khai quật đầu tiên có quy mô tương đối lớn của ngành khảo cổ học nước ta về VHHB từ sau ngày miền Bắc hoàn toàn giải phóng. Quá trình thám sát, khai quật, nghiên cứu hang Muối, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy sự cấu tạo của tầng văn hoá rất dày (đến 1,7 m); phát hiện thấy 2 hố đất mùn (hố rác) bếp nguyên thuỷ và số hiện vật rất lớn (hơn 900 hiện vật); 2 mộ táng, điều đó chứng tỏ đây là một di chỉ cư trú của người nguyên thủy vào thời kỳ đá giữa. Kết quả cuộc khai quật xác định di tích hang Muối thuộc nền VHHB có niên đại từ 10.000 - 7.000 năm cách ngày nay. 

Các di vật thu được ở hang Muối khá phong phú, trong đó công cụ bằng đá chiếm số lượng lớn, gồm nhiều loại hình khác nhau như: công cụ ghè đập, công cụ chặt thô, rìu ngắn, rìu dài, rìu mài lưỡi, công cụ hình đĩa, hình hạnh nhân, công cụ cắt khía, công cụ nạo thô, chày, bàn nghiền, hòn ghè, bàn mài, hạch đá, mảnh tước, hòn cuội, công cụ xương, mộ táng, bếp... Hiện nay, tất cả các hiện vật của hang Muối được lưu giữ và bảo quản tại phòng lưu trữ của Viện Bảo tàng lịch sử và Viện Khảo cổ học Việt Nam.

Di tích hang Muối thuộc loại hình di tích khảo cổ phát hiện ra cấu tạo của tầng văn hóa, sự xuất hiện của hố đất mùn và nhiều bếp nguyên thủy cùng nhiều di vật đá, xương, mộ táng cho thấy đây là nơi cư trú của người nguyên thủy vào thời kỳ đá cũ kéo dài tới sơ kỳ đá mới. Phát hiện ra di tích hang Muối là một bước hết sức quan trọng và mang giá trị lịch sử to lớn, có ý nghĩa về nhiều mặt khoa học. Việc nghiên cứu khoa học, tìm những tư liệu chứa đựng trong di tích là một bước cần thiết, là yếu tố quan trọng trong công tác nghiên cứu việc phát sinh và phát triển loài người. Chính vì vậy, di tích hang Muối là tài sản vô cùng quý báu, đóng góp một phần cho nền khoa học nước nhà cũng như nền khoa học thế giới một tư liệu quý.


Đỗ Hà

Các tin khác


Tết cơm đe - nét văn hóa của người Mường Rậm xã Lạc Thịnh

(HBĐT) - Hàng năm, vào ngày 26/10 âm lịch, người dân Mường Rậm, xã Lạc Thịnh (Yên Thủy) lại tổ chức Tết cơm đe theo truyền thống.

Nét đẹp sinh hoạt keng loóng của đồng bào dân tộc Thái ở huyện Mai Châu

(HBĐT) - Không chỉ thực hành trong các phong tục, nghi lễ truyền thống, sinh hoạt keng loóng được đồng bào dân tộc Thái ở huyện Mai Châu bảo tồn và trở nên phổ biến trong đời sống, nhất là vào những ngày vui, dịp lễ hội. Đồng thời, trở thành hình thức trình diễn nổi bật phục vụ hoạt động du lịch và các sự kiện văn hoá.

Tam Đảo đón nhận giải thưởng quốc tế " Thị trấn điểm đến ấn tượng hàng đầu thế giới năm 2022"

Chiều 2/12, UBND huyện Tam Đảo tổ chức Lễ công bố và đón nhận giải thưởng quốc tế "Tam Đảo –Thị trấn điểm đến ấn tượng hàng đầu thế giới năm 2022”. Đây là sự kiện du lịch quan trọng nằm trong chuỗi các hoạt động xúc tiến đầu tư, quảng bá du lịch các tháng cuối năm 2022, nhằm kích cầu du lịch và tạo điều kiện để du khách tới Vĩnh Phúc trong bối cảnh mở cửa lại du lịch trong điều kiện bình thường mới.

Bảo tồn điệu múa cổ làng Giắng, tỉnh Thái Bình

NDO - Điệu múa cổ giáo cờ giáo quạt xuất hiện từ thời nhà Trần đang còn được lưu truyền tại làng Giắng (làng Thượng Liệt), xã Đông Tân, huyện Đông Hưng (tỉnh Thái Bình). Đã có thời điểm tưởng thất truyền, nhưng bằng sự bền bỉ, truyền dạy từ đời này sang đời khác, điệu múa đặc sắc này vẫn đang âm thầm khẳng định sự trường tồn trong đời sống dân gian.

Lan tỏa hình ảnh đất và người Vĩnh Phúc đến bạn bè quốc tế

Sáng 30/11, tại Trung tâm lễ hội Tây Thiên, UBND tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức Lễ phát động trồng cây năm 2023 vì mục tiêu "Phát triển du lịch và bảo vệ môi trường”. Sự kiện năm nay thêm phần đặc biệt vì sự có mặt của các thí sinh đại diện cho 71 quốc gia tham dự vòng chung kết cuộc thi Hoa hậu du lịch thế giới. Qua đó, góp phần quảng bá truyền thống văn hóa, hình ảnh đất và người Vĩnh Phúc giàu đẹp, thân thiện đến bạn bè quốc tế.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục