(HBĐT) - Tôi đã vượt 2 km đến với căn phòng ấm áp của mình. Thu mình trong chiếc áo ấm của mùa trước, tôi cứ thấy lần vải cứng queo, dằm dặm. Chắc lâu ngày thiếu hơi người hay làn da quen tiếp xúc với nắng gió, giờ bị bó buộc. Ờ, mà tôi nghĩ khác, hình như rét mới, rét mới quá, chẳng phải rét nào cũng giống nhau, ai bảo giá rét chỉ là tàn tạ, cắt da, cắt thịt và khô hanh.

Mỗi khi trời chuyển lạnh, tôi lại có thói quen mở cửa sổ ngóng sang dãy nhà đối diện, nơi ấy có khoảng sân nhỏ thường ồn ã tiếng trẻ con. Mẹ tôi bảo gió đầu mùa thường độc, nhưng tôi lại tin vào sự mới mẻ ấy. Lần nào cũng vậy, tôi thấy khuôn mặt bà cụ hàng xóm rạng rỡ trong rét mới. Những luống bắp cải, su hào của bà ngoài xóm ngoại ô chắc chỉ chờ cái tê tái ấy mà xanh nõn nà. Những loại rau mùa rét như người con gái miền núi cao quanh năm được sương mù, hơi núi tắm gội bằng hơi sương mà có làn da trắng nõn và mát lòng người. Bà vào thành phố với con, với cháu nhưng tâm trí chắc vẫn gửi ở bãi sông, mùa mưa thì nhão nhoét, mùa khô rét mướt mà bụ bẫm từng cái rễ rau. Có lần, tôi thấy bà ngồi xoa chân cho một đứa cháu bị ngã bầm tím, bàn tay xoa nhẹ như nâng một cây rau vừa bị gió xô rạp. Bà thương cháu như cây rau mùa rét phải về sống trên đất nóng, cứ còi cọc, ốm yếu mãi.

Cứ mưa rét, tôi thấy ông cụ đầu ngõ cầm cái ô cũ ra ngồi ven đường, mưa lạnh đến mấy ông cũng ra, khuôn mặt hồ hởi nhìn dòng người co ro trong gió. Ông có một cái bàn, dăm chiếc ghế, bộ đồ trà chén, cái điếu cày, cái bơm xe, một bàn cờ tướng bằng gỗ… Những thứ chẳng sợ mất, cũng chẳng làm ra cơ nghiệp một con người, thân già đeo đẳng vỉa vè ấy mà cũng vui. Trong gió mùa đông, có người lại ngồi đón rét mà thở khói thuốc lào. Trong tiết trời mùa đông, họ ngồi nói những câu chuyện mới, cái lạnh kéo họ đến gần nhau, chia sẻ những thứ nhẹ nhàng, đơn giản mà cũng ấm áp. Chén trà, điếu thuốc cứ thế sống mãi ở xứ sở này bất chấp kỷ nguyên, năm qua, tháng lại. Họ ngồi đó, với những câu chuyện buồn vui… Cứ thế, người ta bàn cái rét năm nay buốt hơn, ngọt hơn hay nhẹ nhàng hơn. Tiết trời đỏng đảnh đã tạo nên một thứ "đặc sản” cái lạnh của từng vùng đất. Biết là mùa đông, biết là nhiệt độ hạ, có mưa phùn "yểm trợ” cho rét buốt hay rét khô hanh nhưng nếu chỉ bó gối trong căn phòng của mình, ta đâu cảm nhận được hết.

Tôi khép lại khung cửa sổ, rét mới rồi cũng sẽ cũ đi, chìm sâu vào quên lãng. Những trận gió mùa đông bắc, những đợt rét căm căm, những khắc nghiệt của mùa đông sẽ làm mất dần ấn tượng ban đầu về cái rét se lạnh dịu dàng đầu mùa. Hình như trong gió lạnh, có hơi ẩm đang ngấm dần vào đất, vào lớp vỏ cây, cái lạnh từ khô khan sang ấm nóng, từ tương khắc chuyển hóa thành tương sinh. Để rồi, mỗi mùa rét đi qua, dưới lớp lá khô là mầm cây vươn lên, trong sương mù là lộc non, chồi, nụ...

Tản văn của Bùi Việt Phương

Các tin khác


Nỗi niềm tháng mười hai

(HBĐT) - Tháng mười hai mang theo hơi lạnh luồn qua khe cửa, khẽ đánh thức nỗi nhớ trong tim những người xa quê. Làn mưa rơi lấm tấm, gốc bàng già chơ vơ khẳng khiu, lặng lẽ trút những chiếc lá cuối cùng, làm lòng ta sao hoang hoải, mông lung đến lạ.

Lạc vào miền cổ tích

(HBĐT) - Giữa dòng đời bộn bề lo toan, những lúc thấy bước chân mình mỏi mệt, tôi chỉ muốn lạc vào miền ký ức tuổi thơ yên bình. Ở đó có bóng mẹ hao gầy, ngồi dưới ngọn đèn dầu hiu hắt, mẹ ân cần kể cho con gái nghe những câu chuyện cổ tích xa xưa. Cả một miền cổ tích bao la nơi lòng mẹ, là khoảng trời ngọt ngào dung dưỡng tâm hồn thơ ấu, để giờ đây lòng tôi lại đau đáu trong nỗi nhớ khôn nguôi...

Những đóa hoa không tàn

(HBĐT) - Cứ đến độ này, anh H. lại thấy mẹ - một bà giáo già về hưu thật vui, sôi nổi hơn dạo trước. Người già hay sống bằng hoài niệm hay sao ấy… Ngăn kệ của bà cơ man là thư, bưu thiếp, hoa khô ép của các thế hệ học trò… được sắp xếp lại. Có lần nắng to, bà mang những kỷ vật ẩm mốc lên tầng thượng hong nắng. Sợ gió thổi bay, bà ngồi ở hiên che, chờ hàng tiếng đồng hồ… Bao lần cả nhà được mẹ khoe, kể về những học trò, những câu chuyện cũ… Nhiều đến nỗi, bố anh, người đàn ông ít nói nhất nhà phải gàn: "Bà để các con, các cháu nghỉ ngơi tý đi…”. Anh lại phải can để nghe hết các câu chuyện của mẹ. Tuổi già mà…

Về lại mùa đông

(HBĐT) - Tạm biệt mùa thu, tôi về lại mùa đông. Nghe rét mướt, gió luồn qua khe cửa. Thuở đói nghèo, bên mâm cơm chiều muộn, ánh đèn dầu vụt tắt, còn lại bóng tối lặng thinh. Thương mẹ cha, thương những phận người nghèo khó, thương quê nhà, mỗi độ đông sang muôn vàn nỗi sợ. Nằm chắp tay lên trán, lòng tự hỏi bao giờ mới hết mùa đông?