(HBĐT) - Mảnh đất Kinh Môn hội tụ muôn hình sông, thế núi với những sử thoại bi hùng, những địa danh gắn liền với tên tuổi của nhiều danh nhân nước Việt đã đi vào huyền thoại. Ngoài cảnh quan thiên tạo kỳ thú, di tích quốc gia đặc biệt - quần thể danh lam thắng cảnh An Phụ - Kính Chủ - Nhẫm Dương còn được biết đến với những giá trị hiếm có về lịch sử, văn hóa, là niềm tự hào của tỉnh Hải Dương, mảnh đất xứ Đông văn hiến.

Vùng đất di sản

Điểm nhấn quần thể di tích An Phụ - Kính Chủ - Nhẫm Dương là đền Cao nằm trên đỉnh núi cao nhất của dãy An Phụ. Ngôi đền được xây dựng vào thời Trần (thế kỷ XIII), thờ An Sinh Vương Trần Liễu - thân phụ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Trong khuôn viên đền Cao còn có chùa Tường Vân thờ Phật và Phật hoàng Trần Nhân Tông - người sáng lập thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.

Thấp hơn đền An Phụ chừng 50 m và cách khoảng 300 m ra phía trước là tượng đài Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn bằng đá cao gần 13 m, thế đứng tay tì đốc gươm, tay cầm cuốn thư, mắt hướng ra nơi biên ải phía Đông Bắc của Tổ quốc. Công trình được khởi công năm 1993, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đặt phiến đá đầu tiên. Khu vực tượng đài có bức phù điêu bằng đất nung dài 45 m, cao 2,5 m, mô tả cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông của quân và dân Đại Việt.


Tượng đài Trần Hưng Đạo trên núi An Phụ. 

Nếu An Phụ nổi bật với các công trình lịch sử, văn hóa thì di tích Kính Chủ (xã Phạm Mệnh) nổi tiếng bởi danh thắng kỳ thú. Từ xưa, động Kính Chủ được xếp vào 1 trong 6 động đẹp của trời Nam. Động Kính Chủ nằm ở dãy núi đá vôi Dương Nham sừng sững những ngọn đá hình mũi mác. Động ở sườn nam núi, qua 36 bậc đá mở ra với 3 cửa hang lớn. Với cảnh thiên nhiên như cõi cực lạc, động được người xưa tạo thành chùa thờ Phật. ở bên trái động có bốn chữ lớn "Vân Thạch thư thất” (Nhà sách Vân Thạch) là nơi đọc sách của Nhập nội hành khiển Phạm Sư Mạnh, vị quan nổi danh thời Trần.

Kính Chủ còn hấp dẫn bởi hơn 40 văn bia ma nhai độc nhất vô nhị được tạc vào vách đá. Đáng chú ý là tấm bia hình chữ nhật nằm ngang trên nóc động khắc thơ của vua Lê Thánh Tông (1442 - 1497), chủ súy hội Tao Đàn khi ông đến thăm nơi này. Năm 2017, hệ thống bia ma nhai động Kính Chủ đã được Nhà nước công nhận là bảo vật quốc gia.

Nhẫm Dương (xã Duy Tân) là nơi thắng tích, núi non kỳ vĩ với hàng chục hang động: động Thánh Hóa, động Tĩnh Niệm, hang Chiêng, hang Trống, hang Tối... Tại Nhẫm Dương, các nhà khoa học đã phát hiện rất nhiều hiện vật khẳng định người Việt cổ đã định cư liên tục trên mảnh đất này từ hàng vạn năm trước. Theo đánh giá của PGS.TS Nguyễn Lân Cường, Tổng Thư ký Hội Khảo cổ học Việt Nam, việc phát hiện công cụ bằng đá của người Việt cổ cùng thời với văn hóa Hạ Long thuộc hậu kỳ đá cũ ở Nhẫm Dương cho thấy người tiền sử xuất hiện ở đây từ rất sớm.

ở đây còn có ngôi chùa cổ được xây dựng từ thời Trần, là chốn tổ thiền phái Tào Động, từng góp phần chấn hưng Phật giáo Việt Nam. Chùa còn bảo lưu được 2 tháp đá thời Lê chứa xá lỵ đệ nhất tổ thiền sư Thủy Nguyệt và đệ nhị tổ Tông Diễn.

 Giá trị đặc sắc hiếm có 

Hình thành và phát triển trong không gian văn hóa lâu đời của cộng đồng cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ, quần thể An Phụ - Kính Chủ - Nhẫm Dương là đại diện cho giá trị lịch sử, văn hóa, danh thắng điển hình vùng Đông Bắc.


Du khách thăm động Kính Chủ. 

Nơi đây là căn cứ quân sự hiểm yếu, cầu nối kinh tế, văn hóa, chính trị giữa kinh đô Thăng Long với Biển Đông và các quốc gia lân bang; là vùng đất địa linh gắn với tên tuổi các bậc vua chúa, văn nhân, danh sĩ như An Sinh Vương Trần Liễu, vua Lê Thánh Tông, Phạm Sư Mạnh, Trương Quốc Dụng, Vũ Cán, tổ Thủy Nguyệt phái Tào Động, Đốc Tít... Nơi đây cũng gắn liền với lịch sử chống ngoại xâm trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc như chống quân xâm lược Nguyên Mông (thời Trần), chống quân Minh (thời Lê), 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ...

Quần thể An Phụ - Kính Chủ - Nhẫm Dương còn là một trong những di tích tôn giáo, tín ngưỡng điển hình ở vùng đồng bằng Bắc Bộ. Cả 3 di tích đều chứa đựng những cơ sở Phật giáo nổi bật như chùa Tường Vân (An Phụ), chùa Dương Nham (Kính Chủ), chùa Nhẫm Dương, thuộc dòng thiền Trúc Lâm và dòng thiền Tào Động. Đây là các dòng Phật giáo thuần Việt đã góp phần không nhỏ vào quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước. Quần thể An Phụ - Kính Chủ - Nhẫm Dương cùng với Côn Sơn - Kiếp Bạc (Chí Linh), Yên Tử, khu di tích nhà Trần (Quảng Ninh), tạo nên không gian văn hóa Phật giáo linh thiêng, đặc sắc ở vùng Đông Bắc.

Ngoài ra, quần thể An Phụ - Kính Chủ - Nhẫm Dương còn có giá trị đặc biệt về cảnh quan và khảo cổ học. Đây đều là các di tích có cảnh quan thiên nhiên kỳ thú. ẩn sâu trong lòng núi đá là hàng loạt hang động với những nhũ đá hàng triệu năm tuổi. Hệ động vật phong phú với các loài sáo, dơi, khỉ, trăn, rắn, ốc núi… Thực vật có nhiều cây dược thảo quý có thể làm thuốc chữa các bệnh.

Mùa xuân là dịp du khách về thăm An Phụ - Kính Chủ - Nhẫm Dương đông nhất. Bà Nguyễn Thị Liễu, Chủ tịch UBND huyện Kinh Môn cho biết: Lễ khai hội xuân Mậu Tuất 2018 sẽ được huyện Kinh Môn tổ chức vào ngày 23/2 (tức ngày 8 tháng giêng) tại đền Cao An Phụ. Ngoài các nghi lễ truyền thống, lễ hội mùa xuân năm nay sẽ có nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc: Liên hoan diễn xướng hầu thánh, hội thi làm bánh chưng, bánh dày, bánh lòng tại đền Cao; thi đấu cờ tướng tại chùa Nhẫm Dương; giao lưu thơ tại động Kính Chủ…

Ngọc Hùng

 


Các tin khác


Non Nước - làng đá cổ dưới chân núi Ngũ Hành Sơn

(HBĐT) - Làng đá mỹ nghệ Non Nước nằm ngay dưới chân núi Ngũ Hành Sơn thuộc phường Hoà Hải, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. Trải qua hơn 400 năm hình thành, làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, không chỉ thu hút khách du lịch trong và ngoài nước mà còn là nơi gìn giữ bản sắc truyền thống của một vùng miền lâu đời. Thiên nhiên ưu đãi khi ban tặng nơi đây cảnh sắc non nước hữu tình và cả nguồn núi đá vôi dồi dào của Ngũ Hành Sơn để thông qua bàn tay tài hoa của con người đã tạo nên nhiều sản phẩm được điêu khắc bằng đá rất đặc sắc. Đây là điểm đến hấp dẫn du khách thường ghé tới mỗi khi đi du lịch tại thành phố biển Đà Nẵng.

A Páo homestay ở Pà Cò

(HBĐT) - Cho đến hiện tại, A Páo homestay của anh Phàng A Páo vẫn là địa chỉ homestay đầu tiên và duy nhất ở xã Pà Cò (Mai Châu). Với phong thái đậm chất Mông và lối phục vụ chu đáo, chân tình, A Páo homestay đang thu hút, mời gọi du khách muôn phương dừng chân ở lại.

Chinh phục núi Đá Chồng, Quảng Ninh

Núi Đá Chồng nằm ở tiểu khu 91, xã Bằng Cả, huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh từ lâu đã được biết đến là điểm "check-in” lý tưởng cho những người thích khám phá, trải nghiệm. Đặc biệt, nơi đây có mỏm đá được ví như "đá sống ảo” gồm hàng chục hòn đá xếp chồng lên nhau, thách thức lòng can đảm của "phượt thủ”.

Thăm nhà thờ cổ Mằng Lăng ở xứ Nẫu

(HBĐT) - Mảnh đất nắng gió Phú Yên còn có tên gọi thân thương xứ Nẫu, là điểm đến hấp dẫn với nhiều di tích, thắng cảnh đẹp. Trong đó, nhà thờ Mằng Lăng, một trong những nhà thờ công giáo lâu đời nhất và là nơi đang lưu giữ cuốn sách in chữ quốc ngữ đầu tiên của nước ta là điểm đến không thể bỏ qua.

Tân Lạc: Tập trung nguồn lực cho phát triển du lịch

(HBĐT) - Sau 2 năm triển khai Nghị quyết số 03 về "Phát triển du lịch huyện Tân Lạc giai đoạn 2016 – 2020, tầm nhìn đến năm 2030”, kinh tế du lịch của huyện đã đạt được những kết quả khả quan. Cụ thể: tăng trưởng du lịch bình quân của huyện đạt khoảng 33,3% dạt 98,8% so với Nghị quyết; tổng thu nhập từ du lịch tăng trưởng đều theo các năm. Đến nay huyện có 144 cơ sở lưu trú, đạt 40,7% so với Nghị quyết đề ra; số lao động được giải quyết việc làm trong lĩnh vực du lịch đạt 40% so với Nghị quyết.

Chùa Linh ứng Bãi Bụt - Cõi phật giữa chốn trần gian

(HBĐT) - Tọa lạc trên đỉnh núi thuộc Bãi Bụt, bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng), chùa Linh Ứng Sơn Trà được mệnh danh như cõi Phật giữa chốn trần gian. Ngôi chùa lừng lững giữa mây trời, non nước này còn có tên gọi khác là chùa Linh Ứng Bãi Bụt để dễ phân biệt bởi Đà Nẵng có đến 3 chùa Linh Ứng là chùa Linh Ứng Non Nước, chùa Linh Ứng Bà Nà và chùa Linh Ứng Bãi Bụt.