Bệnh xơ vữa động mạch (atherosclrosis) là bệnh do động mạch bị xơ cứng và nhỏ hẹp hơn bình thường, bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ vùng nào trong cơ thể và là nguyên nhân chính gây đột quỵ (rối loạn tuần hoàn não), cơn đau tim và thiểu năng tuần hoàn ở cẳng chân. Bệnh thường gặp ở người cao tuổi.

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân phát triển bệnh xơ vữa động mạch qua nghiên cứu thấy có liên quan với tỷ lệ cholesterol trong máu của cơ thể, mà chất này thực tế phụ thuộc vào chế độ ăn uống và cả một số yếu tố về “gen” (genetic factor). Vì tỷ lệ chất cholesterol liên quan tới chế độ ăn uống nên bệnh xơ vữa động mạch thường gặp ở các nước Tây Âu, vì ở đây chế độ ăn uống có tỷ lệ chất béo cao hơn. Một vài bệnh khác như bệnh đái tháo đường cũng liên quan chặt chẽ với tỷ lệ chất cholesterol cao trong chế độ ăn. Một vài bệnh có tính chất di truyền cũng có tỷ lệ chất mỡ cao trong máu (bệnh chất mỡ cao di truyền). Ngoài yếu tố tỷ lệ chất cholesterol trong máu, còn có một số yếu tố khác gây bệnh như: hút thuốc lá, không vận động thể dục đều đặn, tăng huyết áp và tình trạng thừa cân béo phì.

Các chất mỡ trong máu tích tụ dần ở lớp trong của thành động mạch và do chất mỡ làm cho thành động mạch dày hơn, kết quả là các động mạch bị hẹp dần lại và lưu thông máu bị cản trở.

Triệu chứng biểu hiện

Ở giai đoạn sớm của bệnh thường không thấy có triệu chứng rõ rệt. Dần dần về sau, các triệu chứng được phát sinh rõ hơn do dòng máu cung cấp cho các tạng trong cơ thể bị giảm dần, do động mạch bị hẹp dần gây tắc dòng máu. Nếu động mạch vành cung cấp máu cho cơ tim bị tắc dần thì sẽ xuất hiện những triệu chứng như đau tức ngực. Nếu động mạch vành bị tắc nghẽn hoàn toàn thì sẽ xảy ra cơn đau tim đột ngột gây tử vong. Nhiều cơn đột quỵ ở người cao tuổi thường do động mạch cung cấp máu cho não bị xơ cứng và bị hẹp. Trường hợp động mạch ở cẳng chân bị xơ vữa thường có triệu chứng đầu tiên là cơn đau cơ kiểu “chuột rút”, do máu không được cung cấp đầy đủ ở cẳng chân.

Nếu bệnh xơ vữa động mạch kết hợp với bệnh rối loạn chất mỡ bẩm sinh di truyền thì chất mỡ có thể tích tụ ứ đọng lên các gân cơ, tạo nên những cục dưới da nhìn thấy rất rõ.

Chẩn đoán bệnh như thế nào?

Ở giai đoạn sớm thì bệnh chưa có triệu chứng rõ nhưng lại cần phải chẩn đoán sớm để chữa trị có hiệu quả. Do đó, người ta phải xét nghiệm máu để phát hiện tỷ lệ cholesterol trong máu cao, cũng cần phát hiện bệnh tăng huyết áp và bệnh đái tháo đường. Vì đây đều là những yếu tố gây bệnh. Do đó ở các nước Âu - Mỹ, để chủ động phát hiện sớm bệnh này, người ta cho xét nghiệm máu, đo tỷ lệ cholesterol máu ít nhất 5 năm một lần sau tuổi 20 (theo tài liệu của Mỹ).

Nếu bệnh đã phát triển thì người ta thường cho làm những thử nghiệm về máu để có thể vừa phát hiện được cả tổn thương của động mạch và cả tổn thương của các nội tạng. Như vậy, cả nguyên nhân và hậu quả đều được kiểm tra.

Ở bệnh viện có điều kiện, người ta làm những kỹ thuật hình ảnh cao như:

- Siêu âm Doppler (Doppler ultrasound scanning).

- Làm điện tâm đồ (ECG).

- Chụp động mạch vành.

Các kỹ thuật này giúp chẩn đoán và đánh giá chức năng động mạch tim, tình trạng dòng máu tuần hoàn. Điều trị bệnh theo các phương pháp hiện đại, phương pháp điều trị tốt nhất hiện nay là phòng bệnh xơ vữa động mạch, làm giảm bớt tốc độ phát triển của bệnh.

Các biện pháp phòng bệnh

- Chế độ ăn ít mỡ.

- Không hút thuốc lá.

- Luyện tập thể dục đều đặn hàng ngày.

- Duy trì cân nặng cho phù hợp với chiều cao của cơ thể.

Đó vẫn là những biện pháp tốt nhất để làm giảm sự phát triển của bệnh xơ vữa động mạch. Trường hợp vẫn có tình trạng sức khỏe tốt nhưng khám thấy tỷ lệ cholesterol máu cao thì vẫn phải ăn theo chế độ ít chất mỡ. Đồng thời có thể dùng thuốc hạ cholesterol theo đơn của bác sĩ điều trị.

Đối với người đã bị một cơn đau tim, qua nghiên cứu người ta thấy rằng làm thấp tỷ lệ cholesterol máu vẫn có lợi, kể cả tỷ lệ cholesterol vẫn trong giới hạn trung bình ở người khỏe mạnh. Qua nghiên cứu thấy rằng, người ta có thể sử dụng thuốc aspirin để làm giảm các tai biến đông máu ở lớp trong của động mạch bị hư tổn. Trường hợp có thể bị biến chứng nặng thì người ta khuyên nên điều trị ngoại khoa như tạo hình mạch máu, tạo hình động mạch vành.

Luôn nhớ rằng, một chế độ ăn uống và một lối sống lành mạnh có khả năng làm giảm sự phát triển của bệnh này ở nhiều người.

                                                                             Theo Báo SKĐS

Các tin khác


Trạm y tế lưu động ở Hà Nội đã sẵn sàng

Bảo đảm phương châm "bốn tại chỗ”, giảm quá tải cho bệnh viện tuyến trên, TP Hà Nội đã thành lập hàng trăm trạm y tế lưu động và sẵn sàng đi vào hoạt động khi có yêu cầu.

Triển khai kế hoạch dự án “Tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ khúc xạ và kính mắt chất lượng”

(HBĐT) - Ngày 1/12, tại trường Tiểu học Mường Khến, thị trấn Mường Khến (Tân Lạc), Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phối hợp với tổ chức Helen Keller International (HKI) tổ chức họp triển khai kế hoạch dự án "Tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ khúc xạ và kính mắt chất lượng tại huyện Kim Bôi và huyện Tân Lạc” (dự án). Tham dự có đại diện Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, Công an tỉnh, Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT huyện Tân Lạc, Trung tâm Y tế huyện Tân Lạc, tổ chức Helen Keller International cùng hiệu trưởng, nhân viên y tế, giáo viên của 15 trường học tiếp cận dự án.

Hà Nội không dừng tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho học sinh

Trước thông tin Hà Nội tạm dừng tiêm vắc xin phòng Covid-19, sáng 1-12, trao đổi với phóng viên, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Trần Thị Nhị Hà khẳng định, Hà Nội không dừng tiêm vắc xin Covid-19 cho học sinh.

 

Bài học cũ trước biến thể mới

Trong khi biến thể Delta của virus SARS-CoV-2 vẫn đang hoành hành khắp châu Á, châu Âu thì thế giới lại phải đứng trước mối lo ngại vô cùng lớn từ biến thể mới vừa xuất hiện, mang tên Omicron.

Ngày 30/11, thêm 13.972 ca mắc COVID-19 mới

Theo bản tin Bộ Y tế về tình hình dịch COVID-19, ngày 30/11, cả nước ghi nhận 13.972 ca mắc COVID-19 mới, trong đó có 7.549 ca tại cộng đồng.

Việt Nam phối hợp với WHO và CDC Hoa Kỳ ứng phó với biến chủng Omicron

Đối với biến chủng Omicron, Bộ Y tế và WHO, CDC đã cùng bàn bạc việc tăng cường đẩy mạnh việc giám sát.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục