(HBĐT) - Một tháng nay, ông nội tôi có vẻ mệt, thất thần đứng ngồi không yên. Đôi khi hay gọi lẫn bố tôi là "thằng Tân, thằng Đức à…". Bố ướm lời định cho đi khám bệnh thì ông gạt đi. Buổi chiều, ông hay ra đầu ngõ nhìn hướng con đường quốc lộ hun hút dẫn về Nam. Thỉnh thoảng ông lại đưa tay lên phía túi ngực trái. Mẹ nói nhỏ với bố: "Chắc chắn ông đang nhớ về chú Tân". Nhưng không hẳn thế, ông nói với bố: "Khả năng mấy hôm nữa nhóm thằng Đức đến thăm nhà mình". Ôi, ông nói gì vậy? Lâu rồi cả nhà đã biết thêm tin gì của chú Đức và các chú từng về đóng quân nơi đây đâu?… Nhìn dáng ông còng còng đi đi lại lại ngoài ngõ, đứng rất lâu dưới cây bưởi mà chú Tân trồng trước khi nhập ngũ, mẹ tôi hình như đã khóc…

Chú Tân là chú út trong gia đình. 2 bác gái đi lấy chồng huyện bên. Còn bố mẹ tôi sinh cơ lập nghiệp trong căn nhà cha ông để lại và phụng dưỡng ông bà. Thời chống Mỹ, bố tôi bị dị tật ở mắt và tay nên được miễn tòng quân. Tuy không vào bộ đội nhưng bố tôi cũng tham gia trực chiến, tiếp đạn cho trận địa phòng không, đào giao thông hào, tối tối vẫn đi trực, đi tuần. Còn chú Tân, to cao vạm vỡ, 18 tuổi đã xung phong lên đường. Chú hay nói hay cười nhất nhà. Hàm răng trắng cùng lúm đồng tiền khiến chị em trong xóm cảm mến. Nhiều đêm trăng, chú đi tập văn nghệ cùng thanh niên xóm, ai cũng thích nghe giọng hát dân ca của chú. Giọng cao mà ấm áp, nhiều nhạc cảm. Nhưng khi ông bà hỏi đã có đám nào chưa, chú cười ngất rồi bảo: "Con cứ đi bộ đội về hẵng tính. Miền Nam giải phóng xong tha hồ mà chăm lo việc gia đình. Con cưới vợ, sinh con đẻ cái thật đông vào…". Chú là thế, câu nói, câu cười khiến cuộc chia tay bớt đi sự bi lụy…

Còn chú Đức thì lại là câu chuyện khác. Chú Đức người xuôi, có mấy tháng đóng quân ở xóm tôi thôi, thời kỳ biên giới Tây Nam có giặc. Hồi đó, khi từng đoàn quân kéo về để tập luyện tại xóm cũng là lúc gia đình chính thức nhận được tin báo tử của chú Tân sau nhiều năm bặt tin. Cả nhà suy sụp, bà nội thì quỵ hẳn, qua đời khi ốm nửa năm trời. Chúng tôi không thấy ông nội khóc bao giờ, nhưng nhìn đôi mắt đỏ quạch vì mất ngủ, mẹ khẳng định chắc với cả nhà: ông đã thầm khóc mỗi đêm trong hàng tháng trời. Giữa những ngày buồn bã nhất đó, xóm làng lại như có ngày hội khi bộ đội về. Nhà tôi được đón chú Đức và một vài chú khác nữa. Họ ăn tại nơi tập luyện, nhưng ngủ tại mỗi gia đình. Hôm chú Đức khoác ba lô bước vào sân, ông tôi và bố mẹ tôi lập cập xuống cầu thang, chạy ra. Ông lỡ lời gọi: "thằng Tân… con". Chú Đức bối rối nhưng cũng chợt hiểu. Chú chạy đến đón bàn tay của ông run run: "Ôi bố, con được đơn vị phân nghỉ ở nhà ta". Không hiểu có điều gì thật ngẫu nhiên mà chú Đức lại có nét hao hao giống chú Tân đến vậy: người to cao, da khá trắng và cũng rất hay hát, hay cười. Duy mái tóc xoăn điệu nghệ thì khác chú Tân. Tóc chú Tân cứng, rễ tre khác hẳn với giọng nói, câu cười của chú.

"Nhóm chú Đức" đến đã làm vơi bớt nỗi buồn trong ông và cả gia đình. Mỗi buổi tối sinh hoạt xong ở doanh trại dã chiến, chú lại ngồi bên bếp lửa lùi ngô, sắn và kể chuyện nhà chuyện cửa dưới xuôi cho cả nhà nghe. Mỗi người lính đều ra đi từ một ngôi nhà, từ những con suối, dòng sông hay cây đa, bến nước, sân đình nên ký ức thật đầy đặn, trong veo. Chú Đức kể cho cả nhà nghe về con sông nhỏ trước nhà, những bờ dâu, ruộng lúa thẳng cánh có bay… Có lần, chú còn hát một bài kiểu như "địa phương ca” cho cả nhà cùng nghe. Ở ngôi nhà dưới xuôi đó, bố mẹ chú Đức đang chăm một mẹ già và một con gái nhỏ. Chú kể với bố mẹ: "Bé Thảo Vân chép trong sổ tay của em bao bài đồng dao ngày nhỏ hay cùng hát”. Chú hứa hẹn: Phải có một dịp con đón bố và cả nhà xuống chơi, đi thuyền trên dòng sông nhỏ đỏ quạch phù sa. Buổi sáng sẽ cho cháu đây đi thu những lờ đánh tôm trên sông…

Mấy tháng huấn luyện thế mà nhanh quá. "Nhóm chú Đức” lên đường mà ông nội tôi bịn rịn như lần tiễn chú Tân nhà tôi. Bàn tay nắm chặt bàn tay dù không có nước mắt như lần chú ruột tôi lên đường. Một năm, một năm nữa qua đi, gia đình bất ngờ nhận được lá thư của chú Đức. Tên địa danh thấy xa lắc xa lơ ở chiến trường K. Chú hỏi thăm ông tôi như tình cảm của một người con đối với người cha thân yêu của mình khiến cả nhà xúc động. Chú hỏi thăm căn bệnh về mắt của ông hiện ra sao. Chuyện học hành, phấn đấu của mấy anh em chúng tôi. Chú cũng nói sau này khi ra quân sẽ vào thăm nhà cùng các bạn chiến đấu cũ và hẹn sẽ đón nhà tôi về thăm nhà… Lá thư đó được ông cất giữ đến tận hôm nay…

Và câu chuyện "nhóm chú Đức” sẽ về thăm nhà vào dịp gần nhất vẫn được ông nội tôi nhắc đến, dù chỉ căn cứ từ nội dung bức thư từng nhận được. Tôi hiểu, đó chỉ là mong ước, vì từ đó đến nay, gia đình tôi chưa có thêm thông tin gì về chú. Để ông đỡ buồn, cả nhà vẫn thường kể những câu chuyện ngắn ngủi về chú Đức, chú Tân cho ông nghe. Kể cả những câu chuyện chúng tôi phải "sáng tác” thêm. Dẫu biết là không nên thế, nhưng nhìn ánh mắt rạng ngời của ông, cả nhà lại thấy yên lòng hơn. Và mọi người thầm mong sẽ gặp lại chú Đức… một người lính đi qua gia đình tôi dù chỉ thoáng qua trong cuộc đời này. Tôi đã nói với ông, sẽ xuống thăm gia đình chú theo chỉ dẫn vào dịp gần đây nhất. Ông cười mà đôi mắt lại hướng ánh mắt về bức ảnh chú Tân.

                   Bùi Huy

Các tin khác


Chuyện đời thường: “Thuốc nói”… thôi cai hẳn?!

(HBĐT) - Hôm nay, bà thấy ông X. đi liên hoan CLB "Phong lan rừng” về mà mặt lạnh te, chẳng hồng hào, đỏ đắn như mọi lần. Đã thế lại còn ra chiều đăm chiêu nữa chứ…

Hòm thư

   Truyện ngắn của Bùi Huy


(HBĐT) - Vợ ông dằn dỗi: Thì anh về mà ở cùng bà. Em có cản đâu. Còn em sẵn sàng đón bà ra đây ở cùng gia đình mình mà… - Ừ, bà ấy có lý và thẳng thắn chứ không có ý gì. Người già thường khó thay đổi ý…

75 năm vẻ vang anh bộ đội Cụ Hồ

(HBĐT) - Quân đội nhân dân Việt Nam ra đời ngày 22/12/1944 tại khu rừng Trần Hưng Đạo, tỉnh Cao Bằng. Buổi đầu có 34 chiến sỹ với 34 khẩu súng trường, súng kíp. Chỉ huy các anh là đồng chí Võ Nguyên Giáp, quân trang các anh ai có gì mặc nấy. Ra đời được 3 ngày, các anh đã làm cuộc tập kích đánh địch. Ngày 25 đánh đồn, Phai Khắt, ngày 26 đánh đồn Nà Ngần. Trận đánh đầu của các anh làm quân địch hoang mang bỏ chạy. Trận Phai Khắt, Nà Ngần quân ta thắng lợi, thu được vũ khí bổ sung. Các anh thừa thắng tiến lên chỉnh quân luyện tập củng cố lực lượng. Đến thu đông 1950, chiến dịch biên giới mở ra. Bác Hồ ra trận thị sát, động viên, các anh lại tràn đầy khí thế của đội quân cách mạng. Các chiến thắng đã cổ vũ lực lượng phát triển. Các chiến dịch Hà Nam Ninh, chiến dịch Hòa Bình. Chiến thắng nào các anh cũng được Bác viết thư gửi lời khen ngợi. Các anh dũng mạnh trèo đèo, lội suối lên Tây Bắc mở chiến dịch Điện Biên:

Này, cô có biết tôi là ai không?

(HBĐT) - Vừa vào phòng, bà phó phòng giật nảy mình khi thấy cô nhân viên mới đang gục đầu xuống bàn thút thít khóc. Gớm, sáng ra đã có chuyện gì thế. Người yêu mắng hả? Bà chủ động trò chuyện. Nức nở một hồi, lẫn trong tiếng nấc, bà hiểu đầu đuôi câu chuyện. Quẳng điện thoại xuống bàn, bà chạy vụt ra hành lang ngó ngược, ngó xuôi. Giời ạ, bé cái mồm thôi, may ở ngoài không có ai. Cái bà mà cháu kể mặc bộ váy đỏ là "phu nhân" bác ấy đấy…

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục