(HBĐT) - Mẹ trở thành người thiên cổ đã 45 năm rồi. Mẹ không biết chữ dù mẹ là con ông đồ. Không biết chữ nhưng mẹ biết đường ăn, lối ở. Suốt những năm các con đi học ở trọ trên huyện, trên tỉnh, mẹ vẫn chăm lo cho các con chu đáo. Thứ bảy, chủ nhật các con về rồi lên trường mẹ gói đùm cho bát gạo, gói cá nướng, chai tương. Mẹ cởi bao thắt lưng đưa cho con mấy đồng bạc lẻ không quên dặn dò:


- Học hành chỉn chu con nhé.

Thấy các anh trong làng, trong xóm học lớp trên, vào cuối năm mẹ dạm trước "Anh học xong cho em nó mượn lại sách nhé”.

Thế là các con của mẹ có những cuốn sách giáo khoa, có cuốn mất bìa nhưng các trang, các bài trong sách còn đủ cả. Mẹ thủ thỉ: "Có chí thì nên”.

Me đi xa đã 45 năm, con mẹ bây giờ đã trưởng thành. Có anh là cán bộ, công chức Nhà nước, có anh là bộ đội, thương binh, con gái mẹ là cô giáo trường làng. Nhớ mẹ, tuổi đã già nhưng mẹ quen ăn trầu. Đi đâu về biếu mẹ mấy quả cau, mấy lá trầu, mẹ mừng và quý hơn các con cho quà, cho bánh. Con mẹ, anh cả đi làm, anh hai đang học năm thứ ba đại học xây dựng. Chiến tranh, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, anh hai xếp bút nghiên lên đường. Ngày nhập ngũ, sân nhà mẹ đông bà con đến nắm tay chúc mừng. Trong lòng mẹ xao động nhưng nét mặt mẹ vẫn bình tĩnh, mẹ cầm vai con lắc lắc: "Cố gắng cho bằng anh, bằng em con nhé”.

Nhìn nét mặt mẹ mà nhớ câu nói của nhà văn quân đội "Muốn biết cuộc chiến thành hay bại hãy nhìn nét mặt mẹ lúc tiễn con lên đường”. Sự lên đường của các con, các anh biết là gian nan nhưng trong lòng mẹ, nét mặt mẹ vẫn ánh lên niềm tin và rạng ngời ngày thắng lợi. Các con lớn lên có lúc hỏi mẹ, trong khó khăn sao mẹ nuôi được bầy con ăn học lớn khôn. Mẹ cười, lời mẹ ôn tồn: "Phải đồng lội đồng, phải ao lội ao, phải sao lội vậy”. Lời mẹ nói như là một thứ cam chịu nhưng kỳ thực là một nghị lực lớn lao. Hồi chiến tranh, bao cấp khó khăn, mọi người như mẹ còn có lựa chọn nào khác.

Tuổi già có lúc mẹ đến chơi với con cháu. Cháu thương và quý bà, bữa ăn cứ gắp thức ăn vào bát cho bà nài ép bà ăn. Nhưng bà nhỏ nhẹ "để vậy bà còn ăn cơm”. Mẹ nói khẽ nhưng rành rọt "cơm tẻ mẹ ruột”, nghe mẹ nói các cháu mẹ thì cười nhưng con của mẹ thì thấm thía đến nao lòng.

Mẹ thường nhắc các con từ lời nói đến cử chỉ "giấy rách phải giữ lấy lề hay tốt danh hơn lành áo”, chớ có tham lam, kèn cựa, vun vén, ích kỷ "đời cha ăn mặn, đời con khát nước”.

Nhớ một hôm có một người đến ngoài cổng chìa cái nón mê xin tiền, xin gạo. Con dâu mẹ đi quay vào, mẹ phật ý nhắc khéo cũng rất nhẹ nhàng - "chớ nên thị phú khinh bần, cơ trời ắt hẳn nợ nần chi đây”.

Con dâu mẹ quay ra đưa tiền cho ăn xin rồi thưa lại với mẹ.

- Con quay vào lấy tiền chứ phải con không cho đâu ạ!

- Thế à, thế thì mẹ ngẫm thế nào thì mẹ nói thế.

Gương mặt mẹ ánh lên một nụ cười. Đúng là nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

Tản văn của Văn Song

Các tin khác


Khúc giao mùa

  Truyện ngắn của Bùi Huy

Tháng Tám và mùa Thu

(HBĐT) - Thời gian đã lùi xa, nhưng thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã mở ra bước ngoặt lớn của cách mạng, đưa dân tộc Việt Nam bước sang kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Cũng vì thế, tháng Tám và mùa Thu luôn đem lại cho lòng người những xúc cảm kỳ diệu. Không khí phấn chấn, chộn rộn mọi miền quê bởi cờ hoa, biểu ngữ chào mừng, cùng tiếng hát, tiếng cười của cuộc sống hòa bình, hạnh phúc… Nhưng tháng Tám và mùa Thu năm nay cũng có những điều thật đặc biệt hơn những năm trước…

Tình đồng đội

(HBDT) - Ông Bình ngồi ở bậc thềm mái hiên, đôi mắt đăm đăm nhìn về cuối con ngõ dài có cây bưởi già còn sót lại một vài quả cuối mùa. Hình như ông có ý chờ đợi ai thì phải. Nhấp ngụm trà xanh vàng sánh, ông đặt cái bát nhỏ xuống cạnh tách trà màu cánh dán rồi lại thẫn thờ. Ở một góc sân, mẹ con đàn gà mon men đến quanh mẹt đậu đen mà bà Thân, vợ ông phơi. Cạnh bờ giếng, chú mèo mướp mắt ngó nghiêng, mải mê đuổi theo đôi cánh bướm đang vẽ vòng quanh mấy bông mướp vàng thoảng thơm hương mật.

Những “đứa trẻ” ngày nay…

(HBĐT) - Mấy bữa nay, gia đình nhà chị Hân vui như mở hội, vì cậu trai cả thi đỗ vào lớp 10 một trường THPT danh giá trên địa bàn. Bõ bao công đèn sách. Con cái học hành, đỗ đạt thế ai chả mừng, hoa tươi, tin nhắn nhận không xuể.

Chuyện đời thường: Khói thuốc… vô tình

(HBĐT) - Anh M. tìm khắp các ngách trong phòng, miệng lẩm bẩm: Trời ạ, "nó” đâu nhỉ… Mọi hôm để ở gầm bàn uống nước mà. Cả cái gạt tàn bằng gốm sứ cao cấp nữa… Không thấy, anh gọi vống lên: Mẹ nó đâu nhỉ, có thấy cái "Ba-zô-ka” của tôi đâu không? Chị vợ đang giặt quần áo ngoài sân nói vọng vào: "Anh ra chỗ sau nhà mà hỏi”. Bực quá, anh lập cập ra phía sau. Ai lại dúi nó vào đống bàn ghế cũ thế này, thật chẳng ra thể thống gì nữa cả. "Sao em lại quá đáng thế, vứt cái "sướng” của người ta chổng trơ thế mà được à?".

Những mùa hoa thành phố bên sông Đà

(HBĐT) - Cách đây không lâu, có dịp qua một thành phố của nước bạn với nhiều cây xanh và hoa. Trong đêm, ánh điện như cộng hưởng làm rực rỡ thêm màu vàng tinh khiết của cây Hạnh Ngân. Một lữ khách cùng đi trầm trồ, chia sẻ: "Đúng là đặc biệt. Cây hoa đó gần như biểu tượng của thành phố này”. Đúng là đẹp lộng lẫy, huy hoàng, tô điểm cho đường phố, cảnh quan xung quanh. Du khách thay nhau đứng tạo dáng với nền vàng huyền ảo đó. Bất chợt dậy lên ý nghĩ: Thành phố nào ở nước mình có loài hoa như là biểu tượng? Và thành phố bên sông Đà có cây gì, hoa gì là đặc trưng?

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục