(HBĐT) - Mẹ trở thành người thiên cổ đã 45 năm rồi. Mẹ không biết chữ dù mẹ là con ông đồ. Không biết chữ nhưng mẹ biết đường ăn, lối ở. Suốt những năm các con đi học ở trọ trên huyện, trên tỉnh, mẹ vẫn chăm lo cho các con chu đáo. Thứ bảy, chủ nhật các con về rồi lên trường mẹ gói đùm cho bát gạo, gói cá nướng, chai tương. Mẹ cởi bao thắt lưng đưa cho con mấy đồng bạc lẻ không quên dặn dò:


- Học hành chỉn chu con nhé.

Thấy các anh trong làng, trong xóm học lớp trên, vào cuối năm mẹ dạm trước "Anh học xong cho em nó mượn lại sách nhé”.

Thế là các con của mẹ có những cuốn sách giáo khoa, có cuốn mất bìa nhưng các trang, các bài trong sách còn đủ cả. Mẹ thủ thỉ: "Có chí thì nên”.

Me đi xa đã 45 năm, con mẹ bây giờ đã trưởng thành. Có anh là cán bộ, công chức Nhà nước, có anh là bộ đội, thương binh, con gái mẹ là cô giáo trường làng. Nhớ mẹ, tuổi đã già nhưng mẹ quen ăn trầu. Đi đâu về biếu mẹ mấy quả cau, mấy lá trầu, mẹ mừng và quý hơn các con cho quà, cho bánh. Con mẹ, anh cả đi làm, anh hai đang học năm thứ ba đại học xây dựng. Chiến tranh, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, anh hai xếp bút nghiên lên đường. Ngày nhập ngũ, sân nhà mẹ đông bà con đến nắm tay chúc mừng. Trong lòng mẹ xao động nhưng nét mặt mẹ vẫn bình tĩnh, mẹ cầm vai con lắc lắc: "Cố gắng cho bằng anh, bằng em con nhé”.

Nhìn nét mặt mẹ mà nhớ câu nói của nhà văn quân đội "Muốn biết cuộc chiến thành hay bại hãy nhìn nét mặt mẹ lúc tiễn con lên đường”. Sự lên đường của các con, các anh biết là gian nan nhưng trong lòng mẹ, nét mặt mẹ vẫn ánh lên niềm tin và rạng ngời ngày thắng lợi. Các con lớn lên có lúc hỏi mẹ, trong khó khăn sao mẹ nuôi được bầy con ăn học lớn khôn. Mẹ cười, lời mẹ ôn tồn: "Phải đồng lội đồng, phải ao lội ao, phải sao lội vậy”. Lời mẹ nói như là một thứ cam chịu nhưng kỳ thực là một nghị lực lớn lao. Hồi chiến tranh, bao cấp khó khăn, mọi người như mẹ còn có lựa chọn nào khác.

Tuổi già có lúc mẹ đến chơi với con cháu. Cháu thương và quý bà, bữa ăn cứ gắp thức ăn vào bát cho bà nài ép bà ăn. Nhưng bà nhỏ nhẹ "để vậy bà còn ăn cơm”. Mẹ nói khẽ nhưng rành rọt "cơm tẻ mẹ ruột”, nghe mẹ nói các cháu mẹ thì cười nhưng con của mẹ thì thấm thía đến nao lòng.

Mẹ thường nhắc các con từ lời nói đến cử chỉ "giấy rách phải giữ lấy lề hay tốt danh hơn lành áo”, chớ có tham lam, kèn cựa, vun vén, ích kỷ "đời cha ăn mặn, đời con khát nước”.

Nhớ một hôm có một người đến ngoài cổng chìa cái nón mê xin tiền, xin gạo. Con dâu mẹ đi quay vào, mẹ phật ý nhắc khéo cũng rất nhẹ nhàng - "chớ nên thị phú khinh bần, cơ trời ắt hẳn nợ nần chi đây”.

Con dâu mẹ quay ra đưa tiền cho ăn xin rồi thưa lại với mẹ.

- Con quay vào lấy tiền chứ phải con không cho đâu ạ!

- Thế à, thế thì mẹ ngẫm thế nào thì mẹ nói thế.

Gương mặt mẹ ánh lên một nụ cười. Đúng là nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

Tản văn của Văn Song

Các tin khác


Thanh lý tang vật


(HBĐT)- Cho là Phò mã Thạch vốn là chàng tiều phu mộc mạc, chất phác chắc hẳn sẽ quý rừng, yêu muông thú, nên vua cha đã ban hành quyết định cho chàng rể quý về làm Hạt trưởng Hạt kiểm lâm ở vùng "rừng xanh, núi đỏ” với hy vọng lệnh đóng cửa rừng tự nhiên của triều đình sẽ được thực thi nghiêm túc.

Những cây bàng ở Côn Đảo

Tản văn của Bùi Huy
(HBĐT) - Côn Đảo (Bà Rịa - Vũng Tàu) - mảnh đất lịch sử, văn hóa. Côn Đảo đẹp vì biển và rừng cùng những con người thân thiện, hài hòa như thiên nhiên nơi đây. Nhưng nhiều du khách khi đến còn bất ngờ thêm vì Côn Đảo còn có những cây bàng mang trong mình bao dấu tích lịch sử, như một nhân chứng của đảo qua những biến cố thời gian…

Thu phố

(HBĐT)-Hai năm rồi mới lại xuống phố và cũng lâu rồi không đến nơi này. Không phải là không nhớ, không lưu luyến khung trời ấy, nhưng với anh, cảm giác giống như đó là của để dành, là báu vật, nên không dám chạm đến. Bởi chạm đến, sẽ phải gặp lại bao điều đáng trân trọng, từng da diết chảy trong huyết quản. Vả lại, phần ký ức ngọt ngào ấy đâu phải riêng anh nắm giữ. Còn bạn bè, còn bao nhân chứng của một phần đời thanh xuân ấy nữa chứ. Nhưng lần này… Sau bao biến cố cuộc đời. Anh đã trở lại…

Một thoáng với thu Hà Nội

(HBĐT) - Chắc lâu không thấy về Hà Nội, đám bạn cũ đánh tiếng trên mạng xã hội: Có về gặp gỡ thu Hà Nội cùng lớp ở Hồ Tây không? Về Hà Nội vào thu ư? Năm nào cũng vậy, cuộc gặp gỡ với mùa thu kinh kỳ có khác dư vị? Một chút nôn nao khi cảm nhận từ xa làn gió heo may nhè nhẹ trên đường Thanh Niên năm nào? Mùa thu Hà Nội như một "cố nhân” len lỏi tâm tư và gợi nhớ…

Thạch Sanh tân truyện: Lạm thu

(HBĐT) - Sau khi bị buộc thôi việc vì chỉ đạo thuộc hạ nhận học sinh ngoài chỉ tiêu được giao, gia cảnh của Thạch Sanh bỗng chốc trở nên khốn khó. Hai vợ chồng loay hoay đủ mọi việc nhưng lúc nào cũng trong tình trạng "cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc”, lũ con lít nhít nheo nhóc và có nguy cơ thất học.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục