(HBĐT) - Cứ 3 năm một lần, vào ngày 8 tháng giêng âm lịch hàng năm, bà con các nơi xa, gần lại tụ họp về đền Cây Si tham dự lễ hội Đu Vôi truyền thống của người Mường Vôi thuộc xã Liên Vũ, huyện Lạc Sơn.


Lễ hội Đu Vôi được bắt nguồn từ lịch sử của ngôi đền Cây Si thờ vị thần của làng, người có công khai phá vùng đất này và được tôn là thành hoàng làng.
 
Theo truyền thuyết kể lại, ngày xưa, dân làng Vôi sống ngoài bãi bằng phẳng, đất đai màu mỡ, xóm làng yên vui, trù phú. Cuộc sống đang yên lành thì tai họa ập đến, trong Mường xảy ra dịch bệnh làm chết nhiều người. Những gia đình còn người sống thì bỏ nhà, bỏ làng theo anh em nhà Ngài sống dưới chân đồi Nứa Vôi. Hai anh em nhà Ngài đã dạy bà con dân Mường khai phá đất đai để trồng lúa, ngô, khai hoang mở đất lập nên làng Mường Vôi ngày nay.
 
Để tạ ơn thần linh, trời đất, nhà lang cho mở hội ăn mừng. Hai anh em nhà Ngài đã nghĩ ra cách dựng cây đu để dân Mường vui hội. Sau khi anh em nhà Ngài mất, dân Mường lập đền thờ để tỏ lòng thành kính và biết ơn hai vị đã có công khai khẩn đất đai, lập nên làng Vôi ngày nay. Lễ hội Đu Vôi được tổ chức 3 năm một lần vào ngày 8 tháng giêng để tưởng nhớ anh em nhà Ngài và người dân trong làng vui hội.
 
Đền Cây Si tọa lạc trên khu đất bằng phẳng với khuôn viên rộng gần 2.000 m2, nằm ở trung tâm làng, mặt trông về hướng tây nam. Ngôi đền làm theo kiểu nhà sàn của người Mường để thờ tự. Trong đền có nhiều đồ thờ tự như: bát hương, mâm bồng gỗ… Ngôi đền tồn tại và phát triển cùng với sự biến động, thăng trầm của lịch sử. Vào năm 1950 - 1951, ngôi đền từng bị thực dân Pháp phá hủy. Đến năm 1988, nhân dân Mường Vôi dựng lại ngôi đền trên nền của ngôi đền xưa. Trải qua nhiều lần tu bổ, tôn tạo, năm 2017 bằng nguồn đóng góp của nhân dân đã dựng lại ngôi đền mới trên nền ngôi đền xưa để thờ phụng.
 
Với những giá trị lịch sử - văn hóa, ngày 5/2/2018, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 347/QĐ-UBND về việc xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh đền Cây Si, xã Liên Vũ (Lạc Sơn). Việc công nhận và tôn vinh giá trị di tích lịch sử - văn hóa đền Cây Si góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc Mường.
 
Lễ hội đền Cây Si có hai phần chính, phần lễ và phần hội. Phần lễ gồm dâng hương cúng thành hoàng làng, đọc lời khai mạc và đánh trống khai hội. Phần hội tổ chức đánh đu, ném còn, bắn nỏ, kéo co, đánh bóng chuyền, đánh mảng, đẩy gậy. Đặc biệt, trong lễ hội còn có nghệ nhân hát đúm, rằng thường để cổ vũ, khích lệ ngày hội và chúc mọi người, mọi nhà có mùa xuân mới an lành, no đủ.
 
Ngày tổ chức lễ hội cũng là khai hạ - xuống đồng lao động sản xuất trong năm mới của người dân Mường Vôi. Các nghi lễ đều hướng tới cầu mong mưa thuận, gió hoà, mùa màng tươi tốt, cuộc sống dân bản bình yên, thuận hoà. Lễ hội đền Cây Si được diễn ra đã đáp ứng nhu cầu tâm linh, tín ngưỡng và giải trí của nhân dân, góp phần đắc lực vào việc hướng thiện, vào tình yêu quê hương, đất nước, tinh thần cộng đồng, ý thức thẩm mỹ, làm giàu thêm đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân. Bên cạnh đó, ý nghĩa văn hoá, giá trị tâm linh cũng góp phần quảng bá và phát triển du lịch.
 
Nét đẹp trong văn hóa tín ngưỡng dân gian của lễ hội đền Cây Si mang đậm bản sắc văn hóa của người Mường Vôi nói riêng và dân tộc Mường huyện Lạc Sơn nói chung. Lễ hội được duy trì không những có ý nghĩa to lớn về giá trị văn hóa mà đây còn là dịp để con em quê hương và mọi người dân trong Mường tưởng nhớ đến ông bà, tổ tiên - những người đã có công đi khai dân mở đất.

 

                                                                 Minh Tuấn

Các tin khác


Lễ hội Cầu ngư đặc biệt của làng biển Nam Ô

Nhiều vị cao niên trong làng biển Nam Ô, quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng đã gặp nhau, cùng tổ chức trang trọng Lễ hội Cầu ngư của làng vào sáng ngày 1-4, nhằm ngày 16-2 Âm lịch. Đây có lẽ là Lễ hội "đặc biệt” nhất từ trước đến nay, bởi, trong tương lai, không biết người dân làng biển cổ này có còn không gian để mùa lễ hội cầu ngư có đủ cả phần hội và lễ.

Lễ hội Holi - Sắc màu Ấn Độ 2018

Lễ hội Holi - Sắc màu Ấn Độ 2018 sẽ diễn ra vào lúc 16 giờ, thứ sáu, ngày 30-3, tại Trung tâm văn hóa Ấn Độ, 63 Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Lễ hội Đền Hạ, Đền Thượng, Đền Ỷ La ở Tuyên Quang được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 28-3, tại khu di tích Đền Hạ, phường Tân Quang (TP Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang) đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trao bằng công nhận Di tích văn hóa phi vật thể cấp quốc gia đối với Lễ hội Đền Hạ, Đền Thượng, Đền Ỷ La, TP Tuyên Quang.

Nét văn hóa lễ hội xuân xứ Lạng

Cứ mỗi độ Xuân về, cộng đồng các dân tộc anh em Tày, Nùng, Kinh, Dao, Hoa, Mông và Sán Chay sinh sống trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn lại nô nức trảy hội. Theo thống kê, Lạng Sơn có hơn 340 lễ hội với quy mô khác nhau, nhưng thực tế hiện nay chỉ còn hơn 100 lễ hội, trong đó lễ hội Lồng tồng (xuống đồng), chiếm hơn 90%, còn lại là lễ hội tín ngưỡng và lễ hội di tích lịch sử cách mạng.

Hành trình mang kịch múa Rôbăm ra đất bắc

Tính đến Tết Mậu Tuất 2018 này, gia đình nghệ nhân Sơn Đel và Lâm Thị Hương đã đón hai mùa xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam. Không chỉ mang lại hơi ấm cho không gian nhà Khmer, những nghệ nhân đến từ Sóc Trăng đã giới thiệu nghệ thuật kịch Rôbăm truyền thống của cha ông mình tới du khách.

Độc đáo Lễ hội Làm Chay

Tháng Giêng quy tụ rất nhiều lễ hội được người dân mong đợi nhất trong năm. Không ồn ào, hay nổi tiếng như các lễ hội khác, Lễ hội Làm Chay ở thị trấn Tầm Vu, huyện Châu Thành, tỉnh Long An hấp dẫn khách thập phương theo một cách rất riêng.