(HBĐT) - Cứ 3 năm một lần, vào ngày 8 tháng giêng âm lịch hàng năm, bà con các nơi xa, gần lại tụ họp về đền Cây Si tham dự lễ hội Đu Vôi truyền thống của người Mường Vôi thuộc xã Liên Vũ, huyện Lạc Sơn.


Lễ hội Đu Vôi được bắt nguồn từ lịch sử của ngôi đền Cây Si thờ vị thần của làng, người có công khai phá vùng đất này và được tôn là thành hoàng làng.
 
Theo truyền thuyết kể lại, ngày xưa, dân làng Vôi sống ngoài bãi bằng phẳng, đất đai màu mỡ, xóm làng yên vui, trù phú. Cuộc sống đang yên lành thì tai họa ập đến, trong Mường xảy ra dịch bệnh làm chết nhiều người. Những gia đình còn người sống thì bỏ nhà, bỏ làng theo anh em nhà Ngài sống dưới chân đồi Nứa Vôi. Hai anh em nhà Ngài đã dạy bà con dân Mường khai phá đất đai để trồng lúa, ngô, khai hoang mở đất lập nên làng Mường Vôi ngày nay.
 
Để tạ ơn thần linh, trời đất, nhà lang cho mở hội ăn mừng. Hai anh em nhà Ngài đã nghĩ ra cách dựng cây đu để dân Mường vui hội. Sau khi anh em nhà Ngài mất, dân Mường lập đền thờ để tỏ lòng thành kính và biết ơn hai vị đã có công khai khẩn đất đai, lập nên làng Vôi ngày nay. Lễ hội Đu Vôi được tổ chức 3 năm một lần vào ngày 8 tháng giêng để tưởng nhớ anh em nhà Ngài và người dân trong làng vui hội.
 
Đền Cây Si tọa lạc trên khu đất bằng phẳng với khuôn viên rộng gần 2.000 m2, nằm ở trung tâm làng, mặt trông về hướng tây nam. Ngôi đền làm theo kiểu nhà sàn của người Mường để thờ tự. Trong đền có nhiều đồ thờ tự như: bát hương, mâm bồng gỗ… Ngôi đền tồn tại và phát triển cùng với sự biến động, thăng trầm của lịch sử. Vào năm 1950 - 1951, ngôi đền từng bị thực dân Pháp phá hủy. Đến năm 1988, nhân dân Mường Vôi dựng lại ngôi đền trên nền của ngôi đền xưa. Trải qua nhiều lần tu bổ, tôn tạo, năm 2017 bằng nguồn đóng góp của nhân dân đã dựng lại ngôi đền mới trên nền ngôi đền xưa để thờ phụng.
 
Với những giá trị lịch sử - văn hóa, ngày 5/2/2018, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 347/QĐ-UBND về việc xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh đền Cây Si, xã Liên Vũ (Lạc Sơn). Việc công nhận và tôn vinh giá trị di tích lịch sử - văn hóa đền Cây Si góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc Mường.
 
Lễ hội đền Cây Si có hai phần chính, phần lễ và phần hội. Phần lễ gồm dâng hương cúng thành hoàng làng, đọc lời khai mạc và đánh trống khai hội. Phần hội tổ chức đánh đu, ném còn, bắn nỏ, kéo co, đánh bóng chuyền, đánh mảng, đẩy gậy. Đặc biệt, trong lễ hội còn có nghệ nhân hát đúm, rằng thường để cổ vũ, khích lệ ngày hội và chúc mọi người, mọi nhà có mùa xuân mới an lành, no đủ.
 
Ngày tổ chức lễ hội cũng là khai hạ - xuống đồng lao động sản xuất trong năm mới của người dân Mường Vôi. Các nghi lễ đều hướng tới cầu mong mưa thuận, gió hoà, mùa màng tươi tốt, cuộc sống dân bản bình yên, thuận hoà. Lễ hội đền Cây Si được diễn ra đã đáp ứng nhu cầu tâm linh, tín ngưỡng và giải trí của nhân dân, góp phần đắc lực vào việc hướng thiện, vào tình yêu quê hương, đất nước, tinh thần cộng đồng, ý thức thẩm mỹ, làm giàu thêm đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân. Bên cạnh đó, ý nghĩa văn hoá, giá trị tâm linh cũng góp phần quảng bá và phát triển du lịch.
 
Nét đẹp trong văn hóa tín ngưỡng dân gian của lễ hội đền Cây Si mang đậm bản sắc văn hóa của người Mường Vôi nói riêng và dân tộc Mường huyện Lạc Sơn nói chung. Lễ hội được duy trì không những có ý nghĩa to lớn về giá trị văn hóa mà đây còn là dịp để con em quê hương và mọi người dân trong Mường tưởng nhớ đến ông bà, tổ tiên - những người đã có công đi khai dân mở đất.

 

                                                                 Minh Tuấn

Các tin khác


Khai hội du lịch biển Hải Tiến

Huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa vừa khai mạc lễ hội du lịch biển Hải Tiến 2018.

Nâng cấp lễ hội chùa Thầy

Ngày 17-4, UBND huyện Quốc Oai (Hà Nội) đã tổ chức họp báo công bố về việc tổ chức Lễ hội chùa Thầy 2018.

Đại sứ quán Lào tổ chức đón Tết cổ truyền Bun Pi May tại Hà Nội

Tối 12/4, tại Hà Nội, Đại sứ quán nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại Việt Nam tổ chức Lễ đón Tết cổ truyền Bun Pi May 2561 (tính theo Phật lịch) của nhân dân các bộ tộc Lào.

Lễ hội Đền Hùng 2018: Thêm cơ sở lưu trú, giữ giá dịch vụ ổn định

Chỉ còn 16 ngày nữa là đến Giỗ tổ Hùng Vương. Dự kiến năm nay, lễ Giỗ tổ sẽ đón tới 8,5 triệu lượt khách trong nước và quốc tế về dự nên công tác chuẩn bị của ban tổ chức đang vô cùng gấp rút.

Điện Biên: Lễ hội Thành Bản Phủ tưởng nhớ tướng Hoàng Công Chất

Ngày 8/4, tại xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên, Ủy ban Nhân dân huyện Điện Biên đã long trọng tổ chức Lễ hội Thành Bản Phủ năm 2018 gắn với Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc huyện Điện Biên lần thứ VII.

Lễ hội Cầu ngư đặc biệt của làng biển Nam Ô

Nhiều vị cao niên trong làng biển Nam Ô, quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng đã gặp nhau, cùng tổ chức trang trọng Lễ hội Cầu ngư của làng vào sáng ngày 1-4, nhằm ngày 16-2 Âm lịch. Đây có lẽ là Lễ hội "đặc biệt” nhất từ trước đến nay, bởi, trong tương lai, không biết người dân làng biển cổ này có còn không gian để mùa lễ hội cầu ngư có đủ cả phần hội và lễ.