(HBĐT) - Ở lạnh mà cứ phải nhen được lửa lên bằng những mẩu gỗ nhom nhem bằng những chiếc lá bàng, bằng những tờ báo cũ cũng được, lửa làm bàn tay ấm dần. "Không có lửa làm sao có khói”, không có khói thì lam sao đôi mắt được cay xè nhớ về ký ức.


Bà tôi bảo, lửa là ông bụt của con nhà nghèo. Tôi cự lại: Sao bụt vẫn làm cháy trụi những mái tranh nghèo xơ xác mùa khô nỏ. Nhưng mà không có lửa làm sao những mùa đông ấy chị em tôi đến trường, làm sao lên đồi kiếm củi, làm sao bố tôi đi cấy, bắt cá cóng.

Ngày đầu đến trường vào mùa đông, qua quèn đất nhô cao, tôi đã gặp thằng Lì, người cũng như tên, mặc phong phanh áo cánh và đang phồng mồm thổi lửa. Răng tôi đánh vào nhau cầm cập, cặp sách mất quai từ thời chị tư tưởng như sắp rơi xuống đất. Nó nhìn áo len đã sờn hết lông tuyết của tôi và bảo:

- Thách mày đi học được cũng chi đến được chỗ này như tao thôi.

Tôi nhìn sương mù trắng lối, cách vài mét còn không rõ mặt người. Sương pha muối cứ nhằm kẽ da mà rắc vào, buốt thấu xương, bắp cải, su hào nhà thằng Lì còn không lớn nổi. Nhưng ngày đó, thằng Lì đã nhầm tôi vẫn bước vào sương mù mà qua bao cấp học nhưng đâu thể làm được thế nếu thiếu ngọn lửa của nó.

Mươi năm sau, tôi ngồi trong ca bin xe ấm cúng, ngược sương muối về ngóng hoa đào đang nở. Từ cái áo ấm đến cái áo ấm mắc tiền, đôi găng tay, đến luồng gió ấm từ cái máy điều hòa hai chiều, tất cả đã gột sạch của tôi những nhếch nhác và bụi bặm. Cậu lái xe lễ phép cứ hì hục mãi, cuối cùng bằng đôi mắt như có lỗi cũng phải thú nhận là chiếc xe tự dưng dở chứng giữa chỗ đồng không mông quạnh này.

Tôi xuống xe, sương mù hò nhau vây lấy tôi, tôi lại gần đống lửa của bà cụ bán quán nước ngày đây kia thôi. Nào là bã mía, lá khô, rơm, rác, vài ba khúc gỗ còn vương màu sơn xanh của những khung cửa sổ một thời. Trong khói lem nhem, cụ nhìn tôi nhòe đi, khói suốt một đời làm cụ càng nhìn càng nhòe hơn, mắt nhòe khiến cụ tin những đứa trẻ như tôi đã thành "ông”, "bà”, "bác” trong cách cụ gọi, cái dáng thất thểu của tôi thành sang trọng. Tôi thì cứ chần chừ, cái áo dạ vợ tôi mua trong chuyến công tác nước ngoài chưa một lần cùng tôi tha thẩn nơi bụi bặm. Cái áo bằng cả tháng lương cô ấy, tôi chột dạ nghĩ đến cách mà những người phụ nữ xót xa giữ của. Tôi đến bên ngọn lửa bằng từng bước lừng khừng và nặng nề như thế, dẫu răng môi cũng sắp đánh vào nhau cầm cập. Ngày xưa ào đến bên đống lửa của thằng Lì, nó bảo người ăn xin cũng có lửa vì lửa đâu phải xin, lửa bình đẳng cháy đượm và sưởi ấm, buôn lửa thì không bao giờ có lãi. Giờ ngồi được xuống bên đống lửa lại thấy khoảng cách với bà cụ xa xôi đến vô cùng. Tôi cũng chỉ là đứa trẻ con vùng này, tầm tuổi một đứa cháu bà không hơn, không kém. Bà nhìn tôi rồi nhìn khói, bà không nói hay bà đang chìm sâu vào những ký ức trong những năm tháng cuối đời. Chỉ một tầm với tay tôi là rổ khoai bốc khói, là chén trà xanh nóng hổi, là khói lửa, than hồng, là tôi của một thời. Bỗng tiếng cậu lái xe gọi phía sau, xe sửa nhanh qua lại ca bin buồng kính, hơi ấm của điều hòa, hình như tôi vừa qua một giấc mơ.

Cậu lái xe từ bữa sau kiếm được cách gì đó để khử mùi oi khói trên xe tôi. Nếu có lần nào đó cậu nhìn vào gương hậu sẽ biết tôi thoáng buồn khi ngắm ra những con đường bên cánh đồng đã sạch bong không còn chút rạ, rơm, đôi mắt không bắt gặp một ánh lửa mùa đông và nơi đây không còn vương mùi khói của một lần mà chút nữa tôi đã về với khói và lửa của một thời ký ức.

B.V.P

(Tổ 4, P.Thịnh Lang, TP Hòa Bình)


Các tin khác


Mừng thọ

(HBĐT) - Mấy bữa nay, anh Th. bấn lên vì chuyện làm mừng thọ cho bố đẻ. Mừng quá, cụ 80 tuổi rồi mà vẫn tinh anh lắm, vẫn đọc báo, tập dưỡng sinh. Buổi chiều, cụ vẫn 2 vòng đi bộ quanh vườn nghe chim chóc véo von. Bạn già đến chơi có thể đàm đạo chuyện nước nhà, chuyện thế giới… Cũng mừng các con đều ổn ở mọi khía cạnh…

Góc nhớ tháng tư

(HBĐT) - "Tháng tư ơi sao yêu nhiều đến thế/Một khoảng trời, một chút bâng khuâng/Nắng lung linh bỏ mùa xuân ở lại/Em gọi hè trong chiếc lá me bay.” Chẳng thể đếm nổi bao nhiêu lần ta đã ngân nga những vần thơ đầy cảm xúc dạt dào như vậy mỗi độ tháng tư về. Ta hân hoan, vui mừng như trẻ lên ba đón lấy món quà của bà, của mẹ sau mỗi phiên chợ. Tháng tư về, đâu đâu cũng thấy nắng ngập tràn. Từ phố nhỏ yêu thương hàng ngày ta đi làm tới con hẻm len qua khu trọ vốn dĩ chật hẹp chỉ một lối người qua, nắng len lỏi, bừng lên tươi rói.

Hương xuân

(HBĐT) - Mùa xuân là mùa đẹp nhất trong năm, đẹp như hương thầm của cô gái mới lớn, nhẹ nhàng và quyến rũ. Mùa xuân, tiết trời trong lành, mát mẻ nhưng sáng sớm hay đêm về vẫn cảm nhận được cái se lạnh mơn man. Nơi thôn quê - những "khu phố” của làng quê ta thường tìm được cảnh yên ả, thanh bình mỗi sáng mai thức dậy. Sương xuân dịu dàng đọng lại nơi cỏ cây, hoa lá, trên ngọn lúa xanh mướt đang bén rễ vươn mình đón ánh bình minh. Và đâu đó, những người con xa quê thường nhớ nhung, lưu luyến và trở về mỗi khi có dịp để được thả hồn với "bờ ao, giếng nước, sân đình”, tìm về với tuổi thơ và sự bình yên nơi tâm hồn.

Tình làng, nghĩa xóm

Nhà tôi ở khu tập thể được cơ quan phân cho từ những năm 80 của thế kỷ trước. Ngày đó, cách đây ngót nghét gần 30 năm, 2 dãy nhà tập thể cấp 4 quay mặt vào nhau. Trước mặt là khoảng sân rộng chừng 5 m, nhà nào tổ chức cưới hỏi hoặc có việc gì thật thuận tiện vì không phải thuê mượn địa điểm mà tình làng, nghĩa xóm lại trở nên khăng khíthơn. Trẻ con thời đó tha hồ vui đùa, chơi những trò chơi dân gian chúng thích dưới khoảng sân rộng của khu tập thể. Những gia đình sinh sống ở đây đều công tác cùng cơ quan. Nhớ lại những ký ức đã qua mà lòng thấy xao xuyến.

Những khúc ca còn mãi

(HBĐT) - Mùa xuân… khơi gợi, tạo niềm vui, cảm hứng cho con người bởi những hạt mưa bụi nhè nhẹ phủ lên những cây đào, cây mận đang nở hoa góc vườn. Chút se lạnh trong nắng sớm khi bắt gặp chồi non của hàng cây bên con đường ngày ngày đi qua. Không khí chộn rộn, tất bật của các gia đình trước mỗi dịp Tết đến, xuân về. Và còn nữa là những khúc ca xuân gắn với những mùa xuân tuổi trẻ, mùa xuân kỷ niệm mà không ai không từng một lần xao động, trân trọng…