Tản văn của Bùi Việt Phương

Hình như mùa cũng như cuộc đời. Xuân hồn nhiên, hạ hồ hởi, thu trầm tư, còn đông sâu lắng. Trong một ngày gió đem về cái lạnh đằm sâu cuối thu hay sự khởi đầu non nớt của đông, cổ áo dường như còn chưa muốn cao thêm. Ta còn lưu luyến gì ở bên kia dãy đồi? Nơi ấy lá đã rụng, mây đã về quần tụ, gió đi hoang suốt đêm qua mà chưa được nghỉ chân...

Sớm nay, trời nhạt màu pha trắng đục, cái ngã ba phố núi bỗng dưng là lạ. Bà cụ già bán nước bên gốc cây cổ thụ đã nhóm lửa từ lúc nào. Cái bếp lò nhỏ lắm, siêu nước cũng nhỏ, lửa cũng khiêm nhường lấp ló trong làn sương mỏng. Phía trên chiếc bàn gỗ thông dưới mái bạt, ông cụ đã quấn chiếc khăn len to sụ. Nhớ có lần ông bảo:

- Mỗi năm, cái khăn len sợi to này lại ở với tôi lâu hơn, nghĩa là mỗi tuổi, mùa đông của tôi dài hơn của anh.

Cái bếp lò ấy đã đỏ lửa là khi gió rét về. Ai đi qua khúc đường cũng muốn nán lại đôi chút để cảm nhận cái tín hiệu ấy. Ờ, thì ra đông đấy. Gớm chưa, lại hết năm, hóa ra bao ngày qua ta đâu có làm nổi việc gì. Lửa nhóm lên lại thấy ngày qua vô thường.

Rồi một mùa qua nơi ấy chỉ thấy mờ mịt mưa phùn. Phố núi chẳng giống ở đâu, rét có cái lý riêng mà khác biệt. Những đôi giày lấm lem vội vã mang bùn đất thế nhân vào nhà, chất thêm bức bối nhọc nhằn. Phía xa cánh rừng đã thưa, những thân cây lấy gỗ đơn điệu ít cành lá, cái lạnh như trôi tuột xuống mà phủ kín đất nâu. Trong những ngôi nhà, sau những bữa cơm bộn bề cái lo, lửa không còn, những đôi mắt nhìn nhau lạnh nhạt.

Tôi bước xuống chuyến xe, đất đỏ lặng như mặt trời bao ngày đã ngủ vùi trong đất, bàn chân rính bùn mà vẫn ấm. Ờ thì ta đi bộ, đường có xa, chân có mỏi vẫn là đất quê, phố quê, đi mải miết từng ấy năm tháng, suốt bốn mùa mà hôm nay vẫn lạ. Rồi mùa đông này, đốm lửa ấy cũng sáng lên nhưng khó khăn lắm mới trụ lại khi gió đã già nua trên miền núi cao này.

Người con gái của đôi vợ chồng ấy bàn tay còn non nớt, vụng về, cái khăn mỏng khoác hờ trên vai, tuổi ấy hình như người ta chưa sợ cái lạnh. Thắp lên để nói với mọi người là cha mẹ cô đã đi xa, khuất phía núi, phía rừng và ánh sáng. Bao người đi qua ngước nhìn, như là tò mò, kì dị giữa phố xá có một tín hiệu hoang dã. Không, người ta đã đợi rất lâu rồi, đợi ngọn lửa ấm lòng để bùn đất in dấu giày không lấm vào cỏ dại, mang hơi ấy về để sưởi cho những mái nhà đang mướt mát dưới làn mưa bụi. Cũng chỉ có khúc đường ấy vẫn cong để những vòng xe chậm lại, những âu lo điềm đạm lại, những kiếm tìm tỉnh ngộ cơn mê. Lửa dọi vào cõi vô minh, vào lãng quên ư? Có lẽ đâu có huyền viễn đến vậy. Chỉ là, lửa báo mùa rét đã về, lửa mới lắm, ấm lắm thì chả có cớ gì lòng ta còn cũ kỹ...


Các tin khác


Thạch Sanh tân truyện: Thất thu

(HBĐT) - Do phò mã Thạch mắc nhiều khuyết điểm, cực chẳng đã, phụ vương đành hạ chỉ ra quyết định buộc thôi việc. Đang đi xe có máy lạnh, ngủ phòng có điều hòa, bữa nào cũng có "sơn hào, hải vị”, nay phải trở về vùng "rừng xanh, núi đỏ” với không ít tai tiếng khiến Thạch Sanh vừa hẫng hụt, vừa buồn bực nên rất ngại giao tiếp với mọi người.

Man mác Tết cho người xứ xa

(HBĐT) - Cách Tết 20 ngày, nhà bác họ tíu tít chuẩn bị sắm các đồ liên quan đến Tết, nhưng chưa phải dành cho cả gia đình đón một năm mới an lành, sum vầy mà dành cho cô con gái út chuẩn bị đi học ở xứ trời Âu. Nhìn bên ngoài có vẻ tất bật, rộn ràng, nhưng bên trong vẫn phảng phất một chút man mác, bùi ngùi.

Ký ức đẹp ngày xuân

(HBĐT)- Có biết bao cách để mỗi người tiễn một năm cũ và đón mùa xuân về trong nhà. Xuân đang về, sức sống của thiên nhiên dường như tan chảy vào con người, khi những nhành nụ đàog phơi phới đơm nụ trổ hoa và lòng người cũng bắt đầu rạo rực. Mùa xuân đến là mùa của đất trời giao hòa, mùa của hy vọng và ước mơ, mùa của mùa màng no ấm và sum họp, mùa của sức sống mãnh liệt, mùa để cây lá đâm chồi nảy lộc, mùa của những mầm non xanh mơn mởn thoát khỏi lớp vỏ bọc xù xì để vươn vai đón chào những tia nắng ấm áp.

Bên bếp lửa mùa đông


 (HBĐT) - Người bạn học cũ đang sống ở miền Đông Nam bộ nhắn hỏi: "Nghe nói xứ Bắc đang lạnh lắm à? Sao mình nhớ lắm những ngày đông và bếp lửa quê nhà”. Người bạn ấy cùng làng, cùng chung dãy núi cao và dòng suối trong vắt sau nhà, cùng chung những mùa đông buốt giá đi đặt bẫy chuột núi, chung củ sắn lùi cháy cạnh và nùn rơm trên cánh đồng bãi tuổi thơ…

Vang mãi bài ca về người chiến sĩ

(HBĐT) - Những ngày này, ông chú họ có vẻ tâm trạng, đôi khi thấy ông huýt sáo một bài ca về người lính ở Trường Sơn năm nào, thời mà ông và các đồng đội từng thốt lên: "Tuổi 20 chân đi không bén đất/Đám mây trời bay dưới ba lô” (Anh Ngọc). Ông thuộc thế hệ thấm đẫm hình ảnh của những chiến sĩ Hồng quân Liên Xô qua các bộ phim truyện chiến đấu của Liên Xô, hay các bài hát Nga về người lính hào hùng mà lãng mạn.