Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có Quyết định công bố danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trong đó, lễ hội Xăng Khan của dân tộc Thái tỉnh Nghệ An là một trong bảy di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công bố dịp này.


Một nghi thức trong lễ hội Xăng Khan ở huyện Quỳ Châu (tỉnh Nghệ An).

Lễ hội Xăng Khan còn được gọi là Kin chiêng boọc mạy, tùy theo đặc điểm của từng vùng, miền. Lễ hội là dịp để người dân khắp bản làng trả ơn thầy mo đã chữa khỏi bệnh cho gia đình. Đây cũng là ngày để các đôi trai gái có dịp gặp gỡ, kết duyên vợ chồng. Theo những bậc cao tuổi ở các bản làng đồng bào Thái, lễ hội Xăng Khan có từ xa xưa. Thuở đó, "mặt đất còn như lá đa, bầu trời như nắp con ốc, rừng núi như dấu chân con gà”, lễ hội Xăng Khan đã được các thầy mo tổ chức. Vì mỗi ông mo được học một thầy khác nhau, mỗi bản, mỗi vùng có điều kiện kinh tế, sinh hoạt khác nhau cho nên cách thức tổ chức lễ hội ở mỗi nơi mỗi khác.

Trước đây, Lễ hội Xăng Khan thường kéo dài từ hai đến ba ngày, nay chỉ tổ chức trong một ngày đêm. Lễ vật gồm từ bảy đến mười vò rượu cần, hai con lợn, hai con gà cùng cá nướng, trầu, cau… và vật không thể thiếu là cây boọc mạy (cây hoa) được dựng ngay giữa nhà, là nơi để hành lễ. Cây boọc mạy làm từ cây tre hoặc nứa già, cao 4 m, có khoét nhiều lỗ, chia thành nhiều tầng khác nhau.

Mỗi lỗ được treo những vật tượng trưng như: Chim, cá, ve sầu, rắn… làm từ ruột cây sắn, cây tang trong rừng, được nhuộm các mầu xanh, đỏ, tím, vàng. Trên đỉnh boọc mạy cắm cây ô hình vuông, được các thiếu nữ sử dụng khi các ông mo nhảy Xăng Khan. Khi hành lễ, ông mo dẫn đầu, theo sau là những phụ nữ cầm ô cất điệu hát và múa bên cây boọc mạy. Đây chính là lúc sôi nổi, náo nhiệt nhất. Càng về khuya lễ hội càng nhộn nhịp với những trò diễn đầy thú vị...

Theo nghệ nhân Vi Ngọc Châu, ở xã Châu Hoàn, huyện Quỳ Châu, các bài cúng lễ hội Xăng Khan là những bài sử thi, trường ca, truyền thuyết bằng văn vần kể về thuở khai lập bản mường, về những anh hùng dân tộc Thái, về thần linh, tổ tiên trên Mường trời…

Lễ hội Xăng Khan làm cho mối quan hệ xóm bản càng thêm bền chặt, nhất là văn hóa tâm linh của đồng bào các dân tộc thiểu số nói chung và người Thái ở Nghệ An nói riêng.

 

                                               TheoNhandan

Các tin khác


Nâng cấp lễ hội chùa Thầy

Ngày 17-4, UBND huyện Quốc Oai (Hà Nội) đã tổ chức họp báo công bố về việc tổ chức Lễ hội chùa Thầy 2018.

Đại sứ quán Lào tổ chức đón Tết cổ truyền Bun Pi May tại Hà Nội

Tối 12/4, tại Hà Nội, Đại sứ quán nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại Việt Nam tổ chức Lễ đón Tết cổ truyền Bun Pi May 2561 (tính theo Phật lịch) của nhân dân các bộ tộc Lào.

Lễ hội Đền Hùng 2018: Thêm cơ sở lưu trú, giữ giá dịch vụ ổn định

Chỉ còn 16 ngày nữa là đến Giỗ tổ Hùng Vương. Dự kiến năm nay, lễ Giỗ tổ sẽ đón tới 8,5 triệu lượt khách trong nước và quốc tế về dự nên công tác chuẩn bị của ban tổ chức đang vô cùng gấp rút.

Điện Biên: Lễ hội Thành Bản Phủ tưởng nhớ tướng Hoàng Công Chất

Ngày 8/4, tại xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên, Ủy ban Nhân dân huyện Điện Biên đã long trọng tổ chức Lễ hội Thành Bản Phủ năm 2018 gắn với Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc huyện Điện Biên lần thứ VII.

Lễ hội đền Cây Si - nét đẹp văn hóa tín ngưỡng của người Mường Vôi

(HBĐT) - Cứ 3 năm một lần, vào ngày 8 tháng giêng âm lịch hàng năm, bà con các nơi xa, gần lại tụ họp về đền Cây Si tham dự lễ hội Đu Vôi truyền thống của người Mường Vôi thuộc xã Liên Vũ, huyện Lạc Sơn.

Lễ hội Cầu ngư đặc biệt của làng biển Nam Ô

Nhiều vị cao niên trong làng biển Nam Ô, quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng đã gặp nhau, cùng tổ chức trang trọng Lễ hội Cầu ngư của làng vào sáng ngày 1-4, nhằm ngày 16-2 Âm lịch. Đây có lẽ là Lễ hội "đặc biệt” nhất từ trước đến nay, bởi, trong tương lai, không biết người dân làng biển cổ này có còn không gian để mùa lễ hội cầu ngư có đủ cả phần hội và lễ.