Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có Quyết định công bố danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trong đó, lễ hội Xăng Khan của dân tộc Thái tỉnh Nghệ An là một trong bảy di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công bố dịp này.


Một nghi thức trong lễ hội Xăng Khan ở huyện Quỳ Châu (tỉnh Nghệ An).

Lễ hội Xăng Khan còn được gọi là Kin chiêng boọc mạy, tùy theo đặc điểm của từng vùng, miền. Lễ hội là dịp để người dân khắp bản làng trả ơn thầy mo đã chữa khỏi bệnh cho gia đình. Đây cũng là ngày để các đôi trai gái có dịp gặp gỡ, kết duyên vợ chồng. Theo những bậc cao tuổi ở các bản làng đồng bào Thái, lễ hội Xăng Khan có từ xa xưa. Thuở đó, "mặt đất còn như lá đa, bầu trời như nắp con ốc, rừng núi như dấu chân con gà”, lễ hội Xăng Khan đã được các thầy mo tổ chức. Vì mỗi ông mo được học một thầy khác nhau, mỗi bản, mỗi vùng có điều kiện kinh tế, sinh hoạt khác nhau cho nên cách thức tổ chức lễ hội ở mỗi nơi mỗi khác.

Trước đây, Lễ hội Xăng Khan thường kéo dài từ hai đến ba ngày, nay chỉ tổ chức trong một ngày đêm. Lễ vật gồm từ bảy đến mười vò rượu cần, hai con lợn, hai con gà cùng cá nướng, trầu, cau… và vật không thể thiếu là cây boọc mạy (cây hoa) được dựng ngay giữa nhà, là nơi để hành lễ. Cây boọc mạy làm từ cây tre hoặc nứa già, cao 4 m, có khoét nhiều lỗ, chia thành nhiều tầng khác nhau.

Mỗi lỗ được treo những vật tượng trưng như: Chim, cá, ve sầu, rắn… làm từ ruột cây sắn, cây tang trong rừng, được nhuộm các mầu xanh, đỏ, tím, vàng. Trên đỉnh boọc mạy cắm cây ô hình vuông, được các thiếu nữ sử dụng khi các ông mo nhảy Xăng Khan. Khi hành lễ, ông mo dẫn đầu, theo sau là những phụ nữ cầm ô cất điệu hát và múa bên cây boọc mạy. Đây chính là lúc sôi nổi, náo nhiệt nhất. Càng về khuya lễ hội càng nhộn nhịp với những trò diễn đầy thú vị...

Theo nghệ nhân Vi Ngọc Châu, ở xã Châu Hoàn, huyện Quỳ Châu, các bài cúng lễ hội Xăng Khan là những bài sử thi, trường ca, truyền thuyết bằng văn vần kể về thuở khai lập bản mường, về những anh hùng dân tộc Thái, về thần linh, tổ tiên trên Mường trời…

Lễ hội Xăng Khan làm cho mối quan hệ xóm bản càng thêm bền chặt, nhất là văn hóa tâm linh của đồng bào các dân tộc thiểu số nói chung và người Thái ở Nghệ An nói riêng.

 

                                               TheoNhandan

Các tin khác


Liên hoan trình diễn và Lễ hội Thành Tuyên năm 2018

Cho tới thời điểm này, Liên hoan trình diễn Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia lần thứ nhất và Lễ hội Thành Tuyên năm 2018 đang đến rất gần

Lễ hội Nghinh Ông Phan Thiết năm 2018

UBND thành phố Phan Thiết vừa có quyết định về việc tổ chức Lễ hội Nghinh Ông Quan thánh Phan Thiết năm 2018. Lễ hội diễn ra trong 3 ngày từ 30/8 - 1/9 (20 - 22/7 Âm lịch) với phần lễ và phần hội gồm nhiều hoạt động gắn với văn hóa tín ngưỡng dân gian địa phương.

Lễ hội Katê 2018 trên tháp Pô Sah Inư Phan Thiết

Lễ hội Katê năm 2018 của đồng bào Chăm Bình Thuận sẽ diễn ra từ ngày 7/10 - 9/10/2018 (tháng 7 Chăm lịch) tại di tích tháp Pô Sah Inư Phan Thiết (thuộc khu phố 5, phường Phú Hài thành phố Phan Thiết).

Lễ hội bơi chải thuyền rồng Hà Nội sẽ được tổ chức thường niên

UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành kế hoạch số 152/KH-UBND về việc tổ chức Lễ hội bơi chải thuyền rồng Hà Nội mở rộng giai đoạn 2019 – 2021.

Phố đi bộ tưng bừng Lễ hội Tinh hoa Hà Nội - Hội tụ và tỏa sáng

Sáng 29/7, Lễ hội đường phố "Tinh hoa Hà Nội - Hội tụ và tỏa sáng” do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp cùng Trung tâm Bảo tồn và phát triển nghệ thuật sân khấu Việt Nam tổ chức chào mừng kỷ niệm 10 năm điều chỉnh địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội đã diễn ra tưng bừng tại Phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm.

Nhiều hoạt động tại Lễ hội Giao lưu Văn hóa Việt - Nhật 2018

Với chủ đề "Việt Nam – Nhật Bản: 45 năm nghĩa tình”, Lễ hội Giao lưu Văn hóa Việt - Nhật năm 2018 là một trong những hoạt động niệm 45 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Nhật Bản (21/9/1973 - 21/9/2018).