(HBĐT) - Ở bản Sạn, xã Phúc Sạn (Mai Châu) có câu chuyện người nhanh dắt người chậm, người sáng chỉ giúp người chưa thông, người có của lo cho người nghèo hơn để cùng no cái bụng, ấm cái thân. Ấy là chuyện nuôi bò "rẽ". Người có bò cho người khác nuôi hộ gọi là nuôi "rẽ", mỗi năm đẻ ra hai con bê thì chia nhau mỗi người một con. Người nhận nuôi "rẽ" khi đã có vài "cặp" lại cho những hộ khác nuôi, cứ thế cặp bò bê lan tỏa ra khắp bản Sạn. Không những thế còn sinh sôi ở những bản khác nữa.

Tôi tha thẩn trên con đường đầu bản Sạn rồi bước lên cầu thang một ngôi nhà sàn lợp ngói xi măng. Sàn nhà phẳng phiu, bóng bẩy, được ghép bằng những thanh ván rộng 10 phân đều tăm tắp. Mọi xếp đặt trong nhà giống như kiểu nhà của người Thái, mặc dù ông chủ nhà là người Ao Tá. Sau hồi trò chuyện, tôi được biết, ông là Đinh Xuân Mai, nguyên Chủ tịch HĐND, Phó Bí thư thường trực Đảng xã Phúc Sạn.

Ông Mai có cái vẻ điềm tĩnh, ít cười, mỗi lời nói được bao bọc bởi đức tính khiêm tốn. Tôi hỏi ông làm thế nào ra nhiều tiền thế, ông chỉ cười trừ: "Nhiều nhặn gì đâu, có nhà còn hơn đấy". Rồi ông cũng kể cho tôi nghe về cuộc sống gia đình. Ấy là lần chạy nước hồ sông Đà dâng năm 1989. Nhà ông đã nghèo, con cái lại đông, vén nhà lên đỉnh đồi, gianh lợp chưa héo lá đã phải chạy vì nước lũ dâng cao. Người dân năm ấy di cư táo tác. Người vén dần lên đỉnh núi, nước dừng ở đâu, dựng lều tại đó. Người vào Tây Nguyên sinh cơ lập nghiệp. Người thì tìm lối sang các bản xa hồ. Trong số mười hộ di cư sang bản Sạn, có gia đình ông. Khỏi nói đến nỗi khổ của người di cư như thế nào, chỉ biết nó đến cùng cực của cái khổ. Ngôi nhà cũ vén lên đồi chỉ còn đủ gỗ làm lều, lúc chạy lũ chuyển sang bản Sạn thì chẳng còn gì nữa, gỗ tre đã mục nát, vì mối mọt, vì chạm va, cắt xén thu nhỏ... Trắng tay, ông dựng cái lều che tạm, vật vã kiếm miếng ăn qua ngày. Đến năm Nhà nước hỗ trợ vốn trồng luồng theo Dự án 747, gia đình ông được giao 6 ha đồi rừng cùng luồng giống và tiền gạo chăm sóc. Cùng thời kỳ này, gia đình ông nhận nuôi rẽ một cặp bò, bê từ một hộ khác. Có thể nói, cuộc sống gia đình ông Mai có bước chuyển từ đây, từ cặp bò, bê nuôi rẽ này.

Cặp bò của ông nhờ được chăn dắt tốt sau năm đầu tiên ông có một chú bê khỏe mạnh. Vài năm sau, ông có đàn bò 15 con, bắt đầu tính đến chuyện cho hộ khác nuôi rẽ và gia đình ông lần lượt xuất cho các hộ nuôi rẽ đến hơn ba chục con bò, bê. Nhờ đó mà nhiều hộ cũng khá lên.

Ngôi nhà vững chãi có giá trị của ông Đinh Xuân Mai được tích cóp chủ yếu từ bò, nhưng thu nhập của gia đình còn hai nguồn quan trọng nữa là cá và luồng. Hai nguồn này không được tiền cục như bò, nhưng tổng hợp cái bán lẻ tẻ cả năm cũng được dăm bảy chục triệu. Ao cá nhà ông ở ngay mép nền nhà, nằm trong nhà mà nghe cá quẫy. Ao được ngăn đôi thành ao trên, ao dưới theo thế bậc thang, bởi vậy nước ra nước vào rào rào, thông thoáng. Để có được cái ao như bây giờ, ông Mai phải bao phen cực nhọc, đổ ra không ít công sức, tiền của. Có năm, lũ suối So Lo quét trắng mấy tấn cá của ông. Một nguồn thu quan trọng như thế luôn bị rình rập đe dọa bởi lũ suối đột xuất.

Nói đến Phúc Sạn là nói đến cây luồng. Luồng ngút ngàn xanh một dải lòng hồ sông Đà, từ Gò Lào trải miên man ra Gò Mu, Suối Lốn. Luồng nhấp nhô, bồng bềnh qua So Lo, bản Sạn, ngút ngát xanh, thăm thẳm xanh đến xa tít Thầm Nhân, Suối Nánh, bản Đoi, bản Khoang... Cây luồng thực sự đem lại thế cân bằng cho cuộc sống, cuộc đời người dân vùng lòng hồ vốn chênh chao một thuở chạy nước.

Cũng như những bản làng vùng lòng hồ khác, bản Sạn đã tươi lên màu ngói, những ngôi nhà ngói hồng, ngói trắng thấp thoáng dưới tán luồng xanh. Gia đình ông Đinh Xuân Mai có một nghìn gốc luồng, đã khai thác và cho thu ổn định từ nhiều năm nay. Một nghìn gốc luồng là nguồn tiền không biết bao nhiêu mà tính. Luồng là giống cây dễ trồng, mọc khỏe, lớn nhanh. Sau trận mưa rào mùa hạ, các mầm măng bụ bẫm đội đất lên tua tủa để mùa sau, một nghìn khóm luồng lại được bổ sung thêm hàng vạn cây.

Sự năng động cùng tư duy làm ăn mới như ông Đinh Xuân Mai và nhiều người giỏi nữa ở xã Phúc Sạn, Tân Mai đang trỗi dậy lan tỏa, náo nức cả vùng núi đồi một thời hoang hóa.

Lò Cao Nhum

(Bản Lác, thị trấn Mai Châu, Mai Châu)


Các tin khác


Chiều thu tại nghĩa trang lớn nhất cả nước

(HBĐT) - Nghĩa trang liệt sỹ Quốc gia Trường Sơn tọa lạc trên khu đồi Bến Tắt, thuộc địa phận xã Vĩnh Trường, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Nghĩa trang được khởi công xây dựng vào ngày 24/10/1975, hoàn thành ngày 10/4/1977 với tổng diện tích 140.000 m2. Đây là nơi quy tụ của hơn 10 nghìn phần mộ các liệt sỹ đã hy sinh trên tuyến đường mòn Hồ Chí Minh trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Chuyện về những nhà giáo lên vùng cao dạy chữ

(HBĐT) - Ở một ngôi trường tại bản làng nghèo khó, trong hành trình lên vùng cao dạy học, ngoài những trang giáo án, các thầy, cô giáo luôn có một vật bất ly thân, đó là những dây xích để cuốn lốp xe. Câu chuyện vượt khó của những nhà giáo hết lòng vì sự học vùng cao là "nốt nhạc” trầm lắng của sự nghiệp GD&ĐT.

Người mẹ Việt của sinh viên Lào

Một sáng chủ nhật cuối tháng 9-2018, khi trận đấu bóng đá giữa hai đội sinh viên Lào ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền chuẩn bị bắt đầu, các cầu thủ đã vào sân khởi động. Trong lúc nhiều người vẫn hướng ra ngoài sân như đang tìm kiếm điều gì, bỗng tiếng vỗ tay vang lên cùng nhiều tiếng reo mừng rỡ: "Mẹ Hương đến rồi”, "Con chào mẹ” cùng những cái ôm thật chặt... Người được gọi là "mẹ Hương" chính là Thạc sĩ Đỗ Mai Hương, Phó Trưởng phòng Hợp tác quốc tế của Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn thành phố Hòa Bình(Kỳ III)

Bài 3 - Lời giải nào cho việc xử lý dứt điểm tình trạng chậm di dời các bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp quy hoạch? 

(HBĐT) - Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi (TKCS) không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn TP Hòa Bình theo sự chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy tại cuộc họp ngày 1/8/2018, cơ quan chức năng của tỉnh và thành phố đã và đang tìm "lời giải” cho bài toán này.

Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn thành phố Hòa Bình (Kỳ II)

Bài 2 - Tiếng nói từ phía doanh nghiệp

(HBĐT) - "Chúng tôi sẵn sàng thực hiện phương án di dời bãi tập kết cát, sỏi (TKCS) theo Quyết định số 2488/QĐ-UBND của UBND tỉnh, nhưng tỉnh cũng phải có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp trong việc di chuyển. Nếu không sẽ đẩy doanh nghiệp vào tình trạng khó khăn, thậm chí là phá sản”, đại diện các doanh nghiệp kinh doanh cát, sỏi không phù hợp quy hoạch phải di dời về các vị trí phù hợp - ông Phạm Xuân Quỳnh, Giám đốc Công ty TNHH MTV Quỳnh Hà có địa chỉ tại tổ 8, phường Thịnh Lang chia sẻ.

Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn thành phố Hòa Bình(Kỳ I)

(HBĐT) - Quyết định số 2488/QĐ-UBND của UBND tỉnh về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng cát, sỏi xây dựng trên địa bàn tỉnh đến năm 2020 được ban hành cách đây gần 1 năm. Ngày 1/8/2018, Thường trực Tỉnh ủy đã yêu cầu các ngành, địa phương thực hiện việc thu hồi hợp đồng thuê đất đối với các doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng (VLXD) tại 2 bãi tập kết ở khu vực phường Thịnh Lang và Đồng Tiến; đóng cửa 2 bãi tập kết VLXD nói trên trước ngày 15/8/2018. Tuy vậy, cho đến thời điểm này, việc đóng cửa các bãi VLXD, thu hồi hợp đồng thuê đất, di chuyển các bãi tập kết cát, sỏi (TKCS) không phù hợp quy hoạch của các doanh nghiệp vẫn chưa được thực hiện. Vậy, đâu là nguyên nhân của sự chậm trễ này?