Những ngày này, các cựu binh Trường Sa tại miền Trung lại tất bật đến nhà đồng đội - những chiến sĩ đã ngã xuống trên đảo Gạc Ma bởi nòng súng của quân Trung Quốc ngày 14-3-1988. Có người đến tận nhà đồng đội thắp nén hương. Có nơi làm lễ giỗ vọng cho 64 đồng đội như một lời tri ân những người nằm lại Gạc Ma.


Cựu binh Gạc Ma ôm nhau thắm thiết ngày gặp lại. Ảnh: NGỌC OAI

Giỗ vọng Gạc Ma

Ở thôn Xuân Thủy (xã Quảng Thủy, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình) có liệt sĩ Trần Văn Quyết, hy sinh trong sự kiện Gạc Ma năm 1988. Mãi đến năm 2009, hài cốt liệt sĩ Trần Văn Quyết mới được tìm thấy nhờ xét nghiệm AND và đưa về quê nhà. Căn nhà thờ anh và bố mẹ đã xuống cấp, anh em ra riêng ai cũng nghèo khó.

Ông Trần Đình Cương, anh trai liệt sĩ Trần Văn Quyết, kể lại: "Ngày đón em về, thờ trong căn nhà cấp 4 xập xệ. Năm 2016, nhờ các nhà hảo tâm vận động và xã hội hóa, nhà thờ cho em trai mới được xây dựng kiên cố, chống được lũ. Căn nhà gần 200 triệu đồng, rất chắc chắn. Tui nghĩ mãi rồi bàn với anh em họ tộc, quyết định căn nhà này ngoài thờ liệt sĩ Trần Văn Quyết thì cũng là nơi thờ vọng 63 đồng đội của em trai. Dù không sinh cùng ngày nhưng lại hy sinh cùng ngày vì nhiệm vụ bảo vệ biển đảo quê hương”.

Người đầu tiên thực hiện tục giỗ vọng 64 liệt sĩ Gạc Ma là cụ Hoàng Nhỏ ở thôn Tân Định (xã Hải Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình). Cụ Hoàng Nhỏ năm nay ngoài 91 tuổi, đã tiếp nối truyền thống 31 năm làm giỗ cho con mình và đồng đội của con với tấm chân thành của tình phụ tử. Theo lời cụ, mâm thờ luôn sắp đặt 64 cái bát, 64 đôi đũa. Trên bàn thờ vọng là danh sách 64 liệt sĩ in ngay ngắn để hóa vàng.

Anh Nguyễn Văn Tấn, Trưởng ban liên lạc bộ đội Trường Sa TP Đà Nẵng, mấy ngày này lại chung tay với đồng đội lo giỗ vọng đồng đội đã nằm lại Gạc Ma. Từ năm 2012 đến nay, ban liên lạc chọn trụ sở Công ty Kỹ thuật - Dịch vụ - Thương mại hàng hải Nguyên Tiến (nằm trên đường Đặng Nhữ Lâm, Thọ Quang, Sơn Trà, Đà Nẵng) làm nơi tụ họp của bộ đội Trường Sa và giỗ vọng 64 chiến sĩ nằm lại Gạc Ma. Ông chủ công ty này là anh Trần Văn Tiến, đi bộ đội Trường Sa năm 1988.

"Cứ tới ngày 14-3, anh em chúng tôi kẻ Trung, người Bắc về ngồi lại cùng nhau để làm giỗ cho mấy anh em nằm lại Gạc Ma và ôn lại những ngày đi xây đảo. Những thằng đàn ông ngồi nhắc lại chuyện cũ là uất nghẹn, như cái hồi ngồi quanh cái radio nghe Đài tiếng nói Việt Nam phát đi phát lại bản tin quân Trung Quốc nổ súng giết đồng đội để chiếm đảo Gạc Ma. Lúc đó, hơn 60 anh em đang ngồi trên chiếc sà lan ở đảo Tốc Tan”, anh Tấn nghẹn ngào.


Gia đình cụ Hoàng Nhỏ mỗi năm đều tổ chức giỗ 64 liệt sĩ Gạc Ma. Ảnh: MINH PHONG

Những ngày sau khi mất Gạc Ma, anh em công binh vẫn tiếp tục xây đảo Tốc Tan với tốc độ nhanh nhất. Kế hoạch là xây đảo trong 2 tháng, nhưng chưa đến 1 tháng đã hoàn thành. Xây xong, tàu không thể vào kéo sà lan về nên hơn 60 công binh mắc kẹt ở Tốc Tan trong 3 tháng, phải tiết kiệm từng giọt nước ngọt. Nhiều anh em bắt đầu bị phù thũng, teo cơ vì thiếu rau.

Anh Tấn kể, trong lứa công binh E83 đi Trường Sa đầu năm 1988, Đà Nẵng có 30 người; cánh đi HQ604 xây đảo Gạc Ma có 10 người Đà Nẵng nhưng bị quân Trung Quốc giết hết 9 người, chỉ duy nhất anh Dương Văn Dũng còn sống, sau đó bị bắt về giam tại Liêu Đông 45 tháng cùng 8 đồng đội khác. Sau khi được thả, anh Dương Văn Dũng trở về Đà Nẵng và kiếm sống qua ngày bằng nghề thợ hồ trong nghèo khó. Những cựu binh Trường Sa đã chung tay giúp đỡ anh Dũng có được cuộc sống tương đối thì anh phát hiện có khối u trong não, rồi không nhớ lại.

Quán phở  "Gạc Ma - Trường Sa”

Nằm sâu trong phố biển Quy Nhơn (Bình Định) có một quán phở đặt tên là "Gạc Ma - Trường Sa”. Chủ nhân của quán phở là anh Lê Minh Thoa (53 tuổi) - một nhân chứng vào thời khắc quân Trung Quốc nổ súng chiếm đảo Gạc Ma 31 năm trước, 14-3-1988. Anh Thoa lý giải việc đặt tên quán là Gạc Ma - Trường Sa như một lời nhắc nhớ ngày mất Gạc Ma, ngày những đồng đội của ông bị bắn chết và nằm lại trên đảo.

Vào ngày 11-3-1988, Lê Minh Thoa được điều động sang tàu HQ 604, thuộc Hải đội 1 (Lữ đoàn 125) để nhận nhiệm vụ tăng cường vận tải cho đảo Trường Sa (Khánh Hòa). 2 ngày sau, tàu HQ 604 chạm đến mũi đá đầu tiên ở đảo Gạc Ma. Mặc các tàu Trung Quốc vây ráp, đợi triều cường xuống, những chiến sĩ Lữ đoàn 125 vẫn mang dụng cụ, lương thực rời tàu lên đảo Gạc Ma để cắm cờ Tổ quốc.

Rạng sáng 14-3-1988, thấy cờ Việt Nam bay trên đảo Gạc Ma, tàu Trung Quốc bắt đầu nổ súng nhưng các chiến sĩ công binh vẫn vây quanh quyết tử bảo vệ cờ Tổ quốc. Pháo vẫn nổ ác liệt cho đến 6 giờ sáng cùng ngày, Trung Quốc mới quay sang nã vào 3 tàu của Hải quân Nhân dân Việt Nam là HQ 604, HQ 605, HQ 505.

Hai tàu HQ 604 và HQ 605 bốc cháy dữ dội rồi chìm dần xuống biển. Thoa rời khoang tàu HQ 604, ngoi lên khỏi mặt biển và may mắn vớ được 2 quả bí đỏ. Lấy bí làm phao, Thoa gồng mình cầm cự giữa biển và sau đó bị tàu Trung Quốc bắt giữ, đưa về giam cầm tại Lôi Châu cùng 8 đồng đội trên tàu HQ 604. "Đó là 1.380 ngày tù đày, cực khổ ở Lôi Châu”, anh Thoa uất nghẹn.

Quán phở "Gạc Ma - Trường Sa” nằm ở cuối đường Tăng Bạt Hổ (TP Quy Nhơn) đông hơn trong những ngày cận kề lễ tưởng niệm những đồng đội nằm lại ở Gạc Ma. Trong đó, không chỉ cán bộ về hưu, cựu binh, bộ đội biên phòng, mà còn cả công chức, trí thức, học sinh. Quán phở của anh Thoa như là dấu chỉ để người dân tìm đến tưởng niệm.

"Anh em đồng đội chúng tôi đã cống hiến tuổi trẻ và xương máu của mình ở Trường Sa nên chúng tôi có ước nguyện là được quay lại Trường Sa, được ngụp lặn trong nước biển, nơi có dòng máu của đồng đội chúng tôi hòa chung vào vị mặn của biển”.

Anh Nguyễn Văn Tấn, Trưởng ban liên lạc bộ đội Trường Sa TP Đà Nẵng

 

                    Theo SGGP

Các tin khác


Đường Trường Sơn - một sáng tạo lịch sử vĩ đại

Lịch sử đã đưa Thiếu tướng Phan Khắc Hy sát cánh cùng cố Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên, gắn bó với đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh, con đường huyết mạch cung cấp binh lực, lương thực, vũ khí cho miền nam. Năm nay dù đã 92 tuổi, nhưng những hồi ức hào hùng, anh dũng vẫn đậm trong ông.

Nhớ Bác Hồ về thăm Khu di tích lịch sử K9 - Đá Chông

(HBĐT) - Những ngày tháng 5 lịch sử, trong không khí kỷ niệm 129 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đạii (19/5/1890 - 19/5/2019), chúng tôi hòa cùng dòng người từ mọi miền Tổ quốc đến thăm Khu di tích K9 - nơi in bóng hình người Cha già của dân tộc đã cống hiến hết mình cho sự nghiệp cách mạng.

Điện Biên Phủ trong ký ức những người trở về

(HBĐT) - Đã 65 năm kể từ khi chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", nhưng những ký ức về "Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt, máu trộn bùn non" ấy có lẽ không bao giờ phai mờ trong tâm trí những người lính Điện Biên năm xưa.

Về thăm Pác Bó - nơi suối nguồn cách mạng

(HBĐT) - Nhắc đến Pác Bó thuộc tỉnh Cao Bằng, trong tâm trí mỗi người dân đất Việt đều luôn hiển hiện trong lòng hình ảnh ông Ké - Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại trong bộ quần áo chàm của dân tộc Nùng đêm ngày "dịch sử Đảng”, vạch ra đường lối, sách lược để lãnh đạo, chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi, mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam. Pác Bó trở thành nơi cội nguồn cách mạng, là "địa chỉ đỏ” thiêng liêng gắn liền với giai đoạn hoạt động cách mạng của Bác và cách mạng Việt Nam những năm 1941 - 1945.

Ngày tháng tư lịch sử trong ký ức của người lính đặc công

(HBĐT) - Nhận nhiệm vụ nghiên cứu, đánh chiếm và giữ cây cầu trên xa lộ để đại quân tiến vào giải phóng Sài Gòn, khi đó, chàng thanh niên Bùi Xuân Hình cùng đồng đội đã mưu trí, anh dũng chiến đấu suốt gần một tuần lễ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Để rồi, cùng với đại quân tiến vào Dinh Độc Lập giải phóng Sài Gòn trong niềm hạnh phúc khôn tả, niềm hạnh phúc của ngày non sông thu về một mối.

Sức trẻ trên con đường 12B

(HBĐT) - Cách đây đúng 60 năm, tại vùng rừng núi Kim Bôi hiểm trở và khắc nghiệt, được coi là "túi sốt rét”, Đội thanh niên xung phong (TNXP) xây dựng tuyến đường bộ 12B Hòa Bình thành lập để thực hiện nhiệm vụ quan trọng, đó là mở đường 12B. Tại mảnh đất anh hùng ngày ấy, hơn 4.000 chàng trai, cô gái đến từ 14 tỉnh, thành phố trên cả nước đang độ tuổi 20 hăng hái lên đường làm nhiệm vụ.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục