(HBĐT) - Từng được coi là hình mẫu về kiến trúc, mỹ thuật, cảnh quan, tiện ích và đáng sống, nhưng thời gian và sự tác động của con người, cũng như sự bất lực trong quản lý đang đẩy khu Chuyên gia vào thảm cảnh hoang tàn như hiện nay. Thực tế đó để lại sự luyến tiếc, xót xa cho những ai nặng lòng với quá khứ.


Chúng tôi trở lại thăm khu Chuyên gia vào những ngày cuối tháng 6. Dù như không thể xuống cấp hơn nhưng từng cung đường, khu nhà, hàng cây, cầu thang vẫn phảng phất bóng dáng thời huy hoàng. Vẫn còn đâu đó hương hoa hoàng lan nồng nàn, hàng phượng vĩ vấn vương, thắp lửa cuối hè. Những gốc cây phượng, dã quỹ, hoàng lan, cây xoan, bạch đàn… giờ đã thành cây cổ thụ, đan xen những lùm cây dại um tùm chằng chịt lối đi. Hạ tầng, các khu nhà đang ngày càng trở nên nhếch nhác.

Ông Tùng, người gắn bó lâu đời với khu Chuyên gia tiếc nuối: Khu Chuyên gia cũng ví như đời người vậy. Gần 50 tuổi, khi con người đang bước về phía bên kia của cuộc đời, thường xuyên đau lưng, mỏi gối, chùn chân, cố níu kéo thời vàng son, tráng kiện cũng chẳng được. Tất cả đang rệu rã, mọi thứ đang xập xệ. Thế nhưng, mỗi khi đến thăm lại khu Chuyên gia, đâu đó còn chút phảng phất, bóng dáng còn sót lại để người ta hồi tưởng, xót xa trong luyến tiếc mà thôi. Chính vì khu Chuyên gia đã xuống cấp trầm trọng, ọp ẹp và bong chóc, thế nên nghề sửa chữa đường nước, chát chít, gò hàn cũng được dịp "lên ngôi”. Mình vừa bán nước chè kiếm thêm, vừa làm thêm nghề sửa chữa đường nước, cũng chẳng mấy khi rảnh rỗi, vì nhà nào cũng phải cải tạo, sửa chữa mới có thể ở được.


Một góc Khu Chuyên gia Liên Xô hiện tại.

Nhớ lại cách đây khoảng 30 năm về trước - thời điểm những năm đầu tái lập tỉnh, khi Nhà nước tiếp quản khu Chuyên gia, mọi thứ gần như nguyên bản, đẹp như mơ. Hình ảnh khu chuyên gia ngày đó còn in đậm trọng tâm trí những cán bộ, công nhân sông Đà, hiện đang sinh sống ở khu chuyên gia. Khu chuyên gia là làm cho "Tây” ở, là hình mẫu của đầu tư xây dựng và cảnh quan kiến trúc nước Nga kết hợp với văn hóa phương Đông hài hòa về phong thủy. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật, điện, nước, hạ tầng xã hội, văn hóa, các dịch vụ phụ trợ được quy hoạch khoa học và xây dựng đồng bộ. Hệ thống cây xanh được trồng tạo cảnh quang xanh mát và không khí trong lành cho người dân sinh sống và làm việc. Khu Chuyên gia tiện ích chẳng thiếu thứ gì cho một cuộc sống văn minh, có hệ thống trường học, khách sạn, trạm y tế, nhà văn hóa và các điểm vui chơi như sân bóng rổ, cầu lông, sân bóng bàn, chỗ đi bộ, khu vui chơi, các bức phù điêu nghệ thuật, hệ thống cây xanh dọc từng khu nhà mang đậm phong cánh Nga, như một quần thể công viên thơ mộng, đáng sống. Trong mỗi ngôi nhà có hệ thống cửa sổ đón gió, thoáng mát, nội thất không thể chê được có phòng tắm, phòng ngủ, tủ đựng đồ, bếp ăn, điều hòa, hệ thống điện ngầm, tạo không gian sống đầm ấm. Đến nay, những người làm trong ngành xây dựng vẫn phải thừa nhận: Khu Chuyên gia xưa vẫn là hình mẫu của kiến trúc, cảnh quan hài hòa với thiên thiên mà các khu dân cư mới hiện nay đang phải hướng đến.

Thời kỳ đầu, khu Chuyên gia chủ yếu dành cho những người xây dựng thủy điện Hòa Bình. Một phần dành cho các cơ quan hành chính Nhà nước, tổ chức đoàn thể, chính trị - xã hội; vừa là chỗ làm việc, vừa làm chỗ ở cho cán bộ và người lao động. Một phần được tổ chức công đoàn tiếp quản, vận hành. Cho đến lúc này, khu Chuyên gia dành lại khu vực cho một công ty nước ngoài sản xuất, khu vực gần suối Đúng, vẫn được quy hoạch xây dựng nhà văn hóa công nhân, một phần được một doanh nghiệp đầu tư kinh doanh. Tất cả phần còn lại là nhà ở dân cư với gần ngàn hộ dân. Đến nay, khu Chuyên gia được quy hoạch thành tổ dân phố 18, 19, 20, phường Hữu Nghị. Khu Chuyên gia đã có nhà văn hóa sinh hoạt chung, có cửa hàng dịch vụ, mát xa, karaoke, điểm chỉnh sửa chăm sóc, làm đẹp cho chị em, cơ sở dạy trẻ, học ngoại ngữ... như một khu dân cư bình thường. Chỉ có điều, người dân đang phải thích nghi sống trong hạ tầng, cơ sở vật chất ngày càng tồi tệ, sống trong cảnh nhếch nhác, hoang tàn, xưa cũ.

Đã có nhiều thế hệ sinh ra và sống tại khu chuyên gia. Biết bao gia đình không có ý tưởng chuyển đi vì không còn cơ hội, bao người ở lại vì đang trong thời kỳ quá độ chưa thể dời đi nơi khác. Ông Khánh mua lại hợp đồng thuê nhà tại cầu thang 49 - 50 đã được 6 năm nay. Gia đình hiện có 5 người, sống trên tầng 3, căn hộ loại 68 m2 cũng đã trở nên chật chội. Khi ông mua lại hợp đồng thì hạ tầng ngôi nhà đã xuống cấp và hiện ngày càng trầm trọng hơn. Người ta đào bới cả những gốc sưa đem bán kiếm lời. Khoảng không gian trước mỗi lô nhà cũng bị lấn chiếm, cơi nới làm nhà ở, bãi xe. Sức tàn phá của thời gian đã làm khu Chuyên gia xuống cấp nghiêm trọng. Hạ tầng công cộng gần như bị phá hỏng hoàn toàn. Tường bị đập, nắp sắt hố ga cũng bị bửa lấy cắp, công trình thể thao, sân chơi cũng chẳng còn... Hệ thống thoát nước gần như không còn tác dụng, cống bị lấp đầy, nước thải thường xuyên chảy lênh láng. Những ngày nắng nóng, mùi phân, khí của hố ga nồng nặc. Các ống nước thải chung bị hư hỏng, vỡ, dò rỉ hoặc tắc. Nước thải từ tầng trên thấm chảy thành dòng xuống tầng dưới. Hầu như gia đình nào cũng phải cải tạo, lắp thêm đường nước thải. Nhiều gia đình cơi nới, làm chuồng cọp, lấn chiếm để mở rộng diện tích, rào vườn, xây tường, trồng rau, xây chỗ ở, nhà để xe... Ông Khánh cho biết thêm: Nếu không cải tạo thì không thể ở. Tất cả các gia đình sinh sống đều phải cải tạo mới ở được. Hầu như năm nào cũng phải sửa chữa, đục tường, cơi nới để không gian rộng hơn, che chắn nước thải từ trên dội xuống… Nhiều lần bà con lo "sốt vó” vì nghe Nhà nước thu hồi làm trường Đại học, song lại thôi. Có dạo, chính quyền ra quân dẹp bỏ tình trạng lấn chiếm xây dựng rồi cũng thấy yên. Đến nay, hầu như người dân chẳng nộp tiền nhà cho công ty quản lý. Thấy bảo, có chủ trương hóa giá nhà cho người đang thuê, nhưng cũng chưa thấy khởi động gì, cư dân ở đây mong muốn được cấp giấy tờ sở hữu nhà hợp pháp với giá cả hợp lý.


Chung Lê


Các tin khác


Thắp sáng miền ký ức Điện Biên

(HBĐT) - Có người trải qua 56 ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, chắc tay súng xung phong qua 3 trận đánh, cũng có người khi hành quân đến cứ điểm Điện Biên Phủ lá cờ "Quyết chiến, quyết thắng” của Quân đội nhân dân Việt Nam đã tung bay trên nóc hầm tướng Đờ Cát, nhưng trong tim họ - những cựu chiến binh năm xưa vẫn luôn sáng lên niềm tự hào: là chiến sỹ Điện Biên!

 “Đất thức” Kỳ Sơn

(HBĐT) - Sau một thời gian dài trầm lắng, huyện Kỳ Sơn được biết đến là vùng "đất thức” - hội tụ cơ bản những điều kiện để bứt phá, vươn lên mạnh mẽ. Phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, có cả đồng bằng, cả núi non hùng vĩ, đất đai màu mỡ, hạ tầng giao thông kết nối đường thủy và đường bộ, hầu hết các vùng đất trên địa bàn huyện đang tạo ra sức hút đối với các nhà đầu tư.

Bài 1: Tạo sự đồng thuận trong sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, huyện

(HBĐT) - Quy mô tổ chức đơn vị hành chính cấp xã trong tỉnh không đồng đều, nhiều đơn vị quá nhỏ so với tiêu chuẩn hiện hành và thấp hơn nhiều so với mức trung bình chung trong khu vực, tỷ lệ đô thị hóa của tỉnh chỉ bằng 46% bình quân chung của cả nước. Theo tổng hợp, cứ 185 người dân có 1 người là cán bộ, công chức cấp xã, cao gấp 2 lần so với bình quân chung của cả nước. Những con số "biết nói” này cho thấy việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, xã trên địa bàn tỉnh là rất cần thiết. Tuy nhiên, đợt "tổng sắp xếp” này sẽ cần sự đồng thuận của khoảng gần 1/3 dân số toàn tỉnh. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ của cấp ủy Đảng, sự công tâm, minh bạch và lắng nghe, tiếp thu tích cực trong quá trình triển khai và đặc biệt là giải quyết thỏa đáng các vấn đề phát sinh sau sắp xếp, có như vậy "ý Đảng mới hợp lòng dân”.

 Dấu ấn Dự án giảm nghèo Bài 2 - Giúp người dân phát triển sinh kế bền vững

(HBĐT) - Cùng với đầu tư cơ sở hạ tầng, Dự án giảm nghèo (DAGN) giai đoạn 2 tỉnh Hòa Bình tập trung hỗ trợ phát triển sinh kế bền vững cho người dân. Hoạt động này được thực hiện thông qua hỗ trợ theo nhóm đồng sở thích (CIG) mà không hỗ trợ từng gia đình đơn lẻ. Đây là cách tiếp cận mới và khá thách thức. Tuy nhiên, đánh giá chung toàn giai đoạn, Hòa Bình là một trong những điểm sáng của các tỉnh miền núi phía Bắc trong hoạt động này.

 Dấu ấn Dự án giảm nghèo


Bài 1:  Bức tranh mới ở vùng nông thôn khó khăn


(HBĐT) - Tiếp nối thành công của giai đoạn 1, do vẫn là một trong những tỉnh khó khăn ở khu vực miền núi phía Bắc nên tỉnh tiếp tục được các bộ, ngành T.Ư và Ngân hàng Thế giới (WB) lựa chọn là 1 trong 6 tỉnh tham gia Dự án giảm nghèo (DAGN) các tỉnh miền núi phía Bắc giai đoạn 2. Được triển khai từ năm 2010 - 2018, về cơ bản dự án đã đạt được mục tiêu nâng cao mức sống của người hưởng lợi vùng dự án; tăng cường năng lực thể chế của chính quyền cơ sở, năng lực sản xuất của cộng đồng; hỗ trợ lập kế hoạch phát triển KT – XH cấp xã và tăng cường liên kết thị trường, sáng kiến kinh doanh.

Nhộn nhịp phố “ẩm thực đêm” đê Đà Giang

(HBĐT) - Khác với cái mộc mạc mấy năm về trước của con đê dọc bờ sông Đà, một phố "ẩm thực đêm” giữa lòng TP Hòa Bình hiện ra trên đường đê Đà Giang, phường Phương Lâm như minh chứng cho sự vươn lên mạnh mẽ của một thành phố đang trên đà cất cánh. Phố ẩm thực đêm khoác lên mình chiếc áo mới của những ánh đèn lấp lánh từ những nhà hàng, quán ăn uống từ sang trọng đến bình dân, là điểm hẹn mỗi tối và cuối tuần của nhiều người dân thành phố, nhất là các bạn trẻ.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục