(HBĐT) - Hòa Bình là 1 trong 10 tỉnh, thành phố có tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh cao nhất cả nước. Theo số liệu thống kê của Chi cục DS/KHHGĐ, năm 2016, tỷ số giới tính khi sinh của tỉnh ta là 115,3 nam/100 nữ. 6 tháng đầu năm 2017, tỷ số giới tính khi sinh là 116,4 nam/100 nữ. Tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh trên địa bàn tỉnh ở mức cao hơn trung bình cả nước.


Báo động tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh và những hệ hụy

Hiện nay, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) xảy ra tại nhiều huyện trên địa bàn tỉnh. MCBGTKS không chỉ xảy ra tại các huyện có trình độ dân trí thấp mà thực tế đang có xu hướng xảy ra nhiều tại nơi có trình độ dân trí cao như thành phố Hòa Bình, các huyện: Lương Sơn, Yên Thủy, Cao Phong… Lương Sơn là cửa ngõ của tỉnh, là huyện người dân có mức sống và trình độ dân trí cao nhưng lại là một trong những huyện có tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh ở mức cao của tỉnh. Đồng chí Phạm Văn Quân, Giám đốc Trung tâm DS/ KHHGĐ huyện Lương Sơn cho biết: Năm 2015, tỷ số giới tính khi sinh của huyện là 132 nam/100 nữ. Với nhiều nỗ lực của ngành dân số, năm 2016 giảm còn 117 nam/100 nữ, 6 tháng đầu năm 2017 là 114 nam/100 nữ. Tỷ số giới tính khi sinh của huyện có giảm nhưng chưa thật sự bền vững. Xã Lâm Sơn, tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh lên tới 200 nam/100 nữ.



Chi cục Dân số- kế hoạch hôn nhân gia đình tỉnh triển khai các giải pháp ngăn chặn, đẩy lùi tình trang mất cân bằng giới tính khi sinh trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới. 

MCBGTKS để lại nhiều hệ lụy đối với tình hình phát triển KT-XH của tỉnh. Theo đồng chí Phạm Văn Quân, MCBGTKS sẽ dẫn đến tình trạng "thừa nam, thiếu nữ” trong tương lai, đặc biệt nghiêm trọng ở độ tuổi kết hôn, nam giới khó lấy vợ. Một bộ phận nam giới sẽ phải kết hôn muộn, thậm chí không thể kết hôn, làm biến đổi chỉ số nhân khẩu học, tác động đến cuộc sống của cá nhân, gia đình và toàn xã hội. Việc lựa chọn giới tính thai nhi dẫn đến bỏ thai, ảnh hưởng đến sức khỏe, đường sinh sản phụ nữ. Phụ nữ kết hôn sớm, tỷ lệ ly hôn, tái hôn của phụ nữ cao; tăng bất bình đẳng giới tính. Ngoài ra sẽ làm thiếu hụt lao động tại một số nghề như giáo viên mầm non, hộ lý, y tá nữ… Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm tăng tệ nạn xã hội như mại dâm, buôn bán phụ nữ và trẻ em. Chính vì vậy, nếu tỉnh ta không tích cực can thiệp MCBGTKS sẽ thừa nam thiếu nữ là một thực tế không thể tránh khỏi. Theo Quỹ dân số Liên hiệp quốc tại Việt Nam (UNFPA), tỷ số giới tính khi sinh ở mức bình thường giao động từ 102 - 106 nam/100 nữ.

Nguyên nhân MCBGTKS

Đồng chí Nguyễn Thị Minh Phương, Chi Cục trưởng Chi cục DS/KHHGĐ tỉnh cho biết: Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng MCBGTKS là do quan niệm "có con trai nối dõi tông đường” đã ngấm sâu vào một bộ phận người dân, từ đó tạo áp lực lớn cho người phụ nữ về việc phải sinh con trai. Rất nhiều gia đình sinh 2 con gái phấn đấu sinh con trai dẫn đến tình trạng sinh con thứ 3 tăng. 6 tháng đầu năm 2017, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên là 6,4%, tăng 0,1% so với cùng kỳ năm 2016. Tình trạng sinh con thứ 3 tăng dẫn đến vấn đề MCBGTKS trở lên "nóng”. Thực tế cho thấy, trên 60% trường hợp sinh con thứ 3 đều là con trai. Tại những huyện có tình trạng sinh con thứ 3 cao cũng là những địa phương xảy ra tình trạng MCBGTKS. Huyện Yên Thủy là địa phương có tình trạng sinh con thứ 3 tương đối cao, năm 2016 có 81 trẻ sinh ra là con thứ 3. Sinh con thứ 3 không chỉ xảy ra ở người lao động mà ngay ở những gia đình là cán bộ, công chức, đảng viên đó cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng MCBGTKS tại Yên Thủy cao với tỷ số giới tính 119 nam/100 nữ.

 

Cán bộ phụ trách dân số xã Tân Lập (Lạc Sơn) tuyên truyền về Pháp lệnh Dân số vấn đề nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính khi sinh. 

Khoa học phát triển nên nhiều cặp vợ chồng đã lạm dụng tiến bộ khoa học công nghệ như chọc ối, siêu âm, cấy phôi… Bên cạnh đó, nhều dịch vụ tiên tiến tại các phòng khám sản khoa luôn đáp ứng nhu cầu lựa chọn giới tính thai nhi cho người dân. Qua khảo sát thực tế cho thấy, hơn 90% bà mẹ mang thai đều muốn biết giới tính thai nhi trước khi sinh. Mặc dù có quy định cấm siêu âm xác định giới tính nhưng tại nhiều phòng khám tư trên địa bàn tỉnh vẫn âm thầm siêu âm xác định giới tính trước sinh, trong khi đó, lực lượng thanh tra chuyên ngành còn mỏng nên việc phát hiện và xử lý vi phạm chưa hiệu quả, không đủ sức răn đe. Tại nhiều phòng khám tư xảy ra tình trạng nạo phá thai sau khi siêu âm biết giới tính của thai nhi là con gái. Ngoài ra, nhận thức của người dân không ngừng được nâng cao. Mọi người thường xuyên nghiên cứu nhiều phương pháp ăn uống khoa học để có sức khỏe tốt có thể sinh con trai.

Khó mấy cũng phải đẩy lùi

Đó là mục tiêu phải thực hiện bằng được MCBGTKS của tỉnh ta. Đồng chí Nguyễn Thị Minh Phương, Chi Cục trưởng Chi cục DS/KHHGĐ tỉnh nhấn mạnh: Hạ thấp tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh là một nhiệm vụ khó nhưng khó mấy cũng phải làm. Nếu không đẩy lùi được tình trạng MCBGTKS sẽ để lại những hệ lụy vô cùng lớn đối với tình hình phát triển KT-XH của tỉnh. Trong thời gian tới, Chi cục DS/KHHGĐ sẽ phối hợp với các ngành triển khai tuyên truyền về giới tính và giới tính khi sinh tại các huyện. Công tác giám sát hỗ trợ và phát triển các CLB không sinh con thứ 3 trở lên đang duy trì có hiệu quả. Trung tâm DS/KHHGĐ các huyện, thành phố tập trung tuyên truyền, chú trọng loại hình tư vấn, đối thoại trực tiếp, đến từng hộ gia đình để trao đổi với các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, vị thành niên, các gia đình sinh con một bề ký cam kết không sinh con thứ 3. Đồng thời đẩy mạnh công tác xã hội hóa các dụng cụ tránh thai tới người dân.

Bên cạnh tăng cường phối hợp với các ngành trong chỉ đạo triển khai thực hiện các hoạt động tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức, thái độ và chuyển biến hành vi của người dân trong việc xóa bỏ quan niệm trọng nam, khinh nữ; quan tâm giáo dục các kiến thức về SKSS/KHHGĐ cho nam, nữ thanh niên trong độ tuổi chuẩn bị kết hôn, cần quan tâm hơn nữa tới những gia đình sinh con một bề là gái. Các huyện, thành phố cần gắn việc thực hiện chính sách DS/KHHGĐ với việc bình xét, công nhận các danh hiệu thi đua của cơ quan, đơn vị, công nhận danh hiệu gia đình văn hóa, KDC văn hóa. Thực hiện có hiệu quả đề án "Kiểm soát MCBGTKS giai đoạn 2016 – 2025” trên địa bàn tỉnh. Chi cục DS/KHHGĐ tỉnh cần đặc biệt quan tâm và tìm những giải pháp cụ thể cho từng huyện.

Ngoài ra cần tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát các cơ sở y tế trên địa bàn nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời những hành vi vi phạm lựa chọn giới tính thai nhi; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định của Pháp lệnh Dân số về nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức được quy định trong Điều 10, Nghị định số 104, ngày 16/9/2003 của Chính phủ.

Thu Thủy

Cần thay đổi quan niệm "có con trai nối dõi tông đường”

Hiện nay, nhiều gia đình còn mang nặng quan niệm "có con trai nối dõi tông đường”. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh cao tại địa bàn huyện Yên Thủy. Quan niệm này không chỉ xảy ra tại những vùng khó khăn, trình độ dân trí thấp mà ở nhiều nơi có trình độ dân trí cao hay cán bộ, công chức, viên chức thậm chí cả đảng viên. Chính vì vậy, các gia đình cần thay đổi quan niệm, đặc biệt là những gia đình, bà mẹ có nhận thức, sự hiểu biết cần thay đổi quan niệm "có con trai nối dõi tông đường”, đó là quan niệm lạc hậu, cổ hủ. Các gia đình cần quan tâm chăm lo cho sự phát triển toàn diện của con em dù là trai hay gái đều được bố mẹ chăm lo đầy đủ, phát triển toàn diện.

                                                       Nguyễn Văn Việt
                                     Giám đốc TT DS/KHHGĐ huyện Yên Thủy

Tăng cường tuyên truyền về mất cân bằng giới tính khi sinh

Để giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền về những hậu quả nghiêm trọng do vấn đề này gây ra. Thực tế không phải bất cứ nơi nào người dân cũng hiểu được MCBGTKS do nguyên nhân từ đâu.

ở những địa phương có trình độ dân trí cao, người dân thường xuyên được tiếp xúc với nhiều kênh thông đại chúng. Tuy nhiên, tại nhiều vùng còn khó khăn như Xăm Khòe (Mai Châu) không phải ai cũng hiểu về những hậu quả và nguyên nhân gây ra tình trạng MCBGTKS. Một bộ phận không nhỏ người dân vẫn thờ ơ, suy nghĩ theo lối mòn sinh nhiều con cho vui cửa, vui nhà. Chính vì vậy, ngành dân số cần phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể tập trung tuyên truyền sâu rộng về đề án "giảm thiểu MCBGTKS” trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là những vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; những hậu quả của tình trạng MCBGTKS, nguyên nhân và những giải pháp khắc phục.

                                                       Hà Thị Diêng
                               Cán bộ phụ trách dân số xã Xăm Khòe (Mai Châu)

Mở thêm nhiều câu lạc bộ "Tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân”

Hiện nay, một bộ phận không nhỏ thanh, thiếu niên thiếu kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản. Đa số những đối tượng trước khi kết hôn còn e ngại về các vấn đề liên quan đến hôn nhân, thậm chí không dám chia sẻ với bố mẹ, bạn bè nên để xảy ra nhiều hậu quả đáng tiếc như có thai ngoài ý muốn, kết hôn không đúng độ tuổi quy định. Chính vì vậy, tại các địa phương, đặc biệt là các thôn, xóm cần xây dựng và thành lập nhiều câu lạc bộ tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân cho thanh, thiếu niên. Tại các câu lạc bộ, các đối tượng được thoải mái chia sẻ những thắc mắc về vấn đề giới tính, bình đẳng giới, sinh con ở những độ tuổi nào là tốt nhất; tư vấn giúp các đối tượng tiền hôn nhân hiểu về ý nghĩa của việc cân bằng giới tính khi sinh để các đối tượng có cái nhìn toàn diện, đúng đắn về việc sinh con trai hay con gái đều bình đẳng.

                                                              Phạm Thị Huế
                                          Phố Lâm Hóa 1, xã Vũ Lâm (Lạc Sơn)


Các tin khác


Xử lý rác thải y tế - những vấn đề đặt ra

(HBĐT) - Theo thống kê của ngành Y tế, tổng lượng chất thải rắn y tế nguy hại phát sinh trên địa bàn tỉnh khoảng 613 kg /ngày, trong đó lượng chất thải y tế nguy hại phát sinh tại các bệnh viện tuyến tỉnh và trung tâm y tế các huyện, thành phố khoảng 474kg/ngày; lượng chất thải rắn nguy hại phát sinh tại các trạm y tế xã, phường, thị trấn khoảng 139kg/ngày. Đến năm 2020, toàn tỉnh sẽ có 2.560 giường bệnh. Do vậy, tổng khối lượng chất thải y tế dự báo ước tính hơn 3.600kg/ngày, trong đó chất thải rắn y tế nguy hại phát sinh ước tính 832kg/ngày.

Tuân thủ các biện pháp phòng - chống đói, rét để giảm thiệt hại đàn gia súc

(HBĐT) - Miền Bắc đang trải qua những đợt rét đậm, rét hại. Một số nơi xuất hiện băng giá như ở Sa Pa (Lào Cai), Lạng Sơn. Vào lúc này, công tác phòng - chống đói, rét cho đàn gia súc, gia cầm trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Tại tỉnh ta, sau 2 đợt rét đậm, rét hại khá sâu đang có thêm những đợt mưa rét kéo dài khiến người chăn nuôi lo lắng trước diễn biến đáng ngại của thời tiết.

Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở - nhìn từ thực tiễn

(HBĐT) - Thời gian qua, các cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ, có nề nếp việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ (QCDC) ở tất cả các loại hình cơ sở. Kết quả vận dụng linh hoạt phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” và các quy định về thực hiện dân chủ ở cơ sở đã phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tạo sự đồng thuận trong xã hội; phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí.

Gỡ “nút thắt” cho các công trình giao thông trọng điểm

(HBĐT) - Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đang triển khai xây dựng một số dự án giao thông quan trọng như: Dự án cải tạo, nâng cấp đường tỉnh 433, 435, 438 B… Dự kiến khi hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng, các công trình này sẽ góp phần tạo đà thúc đẩy giao thương, thu hút đầu tư, phát triển KT-XH. Tuy nhiên, quá trình triển khai, thực hiện còn nhiều điểm vướng dẫn đến chậm tiến độ, gây lãng phí nguồn vốn, công trình và bức xúc trong nhân dân.

Bảo vệ trẻ mầm non trước nguy cơ bạo hành tại các cơ sở mầm non tư thục

(HBĐT) - Theo số liệu thống kê của Sở GD&ĐT, tính đến cuối năm 2017, tỷ lệ huy động trẻ ra lớp ở lứa tuổi từ 4 - 6 tuổi trên địa bàn toàn tỉnh đạt 96,5%. Tuy nhiên, tỉ lệ huy động trẻ ra lớp ở lứa tuổi từ 0 - 3 tuổi, bao gồm cả các cơ sở mầm non công lập và tư thục chỉ đạt 38,6% trẻ trong độ tuổi.

Phát triển thị trường cho nông sản chất lượng cao

(HBĐT) - Tỉnh ta đang sở hữu nhiều loại nông sản có chất lượng cao và được người tiêu dùng ưa chuộng. Tuy nhiên, theo Sở NN&PTNT: ước tính có trên 80% lượng nông sản hiện nay chỉ được tiêu thụ tại thị trường nội tỉnh và thường xuyên phải đối mặt với tình trạng bấp bênh cả về giá lẫn khả năng tiêu thụ. Trong khi đó, các thị trường ngoại tỉnh luôn có nhu cầu cao đối với mặt hàng này nhưng cơ hội đưa sản phẩm vươn xa của chúng ta rất hạn chế. Chính vì thế, trong thời gian tới, ngành nông nghiệp tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm phát triển thị trường cho nông sản chất lượng cao.