Banner Mai Châu

(HBĐT) - Tham gia tranh tài môn tu lu tại Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số toàn quốc lần thứ X, khu vực I năm 2017, đoàn Hòa Bình có 4 vận động viên thi đấu ở 2 nội dung cá nhân và đôi.

 

Môn tu lu được các chàng trai Mông, xã Pà Cò (Mai Châu) khéo léo quay, hấp dẫn cả người chơi và người xem. 

Cầm con quay lên sau khi kết thúc phần chơi của mình, anh Phàng A Súa, xã Pà Cò (Mai Châu) cho biết: Tu lu hay còn gọi là đánh quay là trò chơi dân gian đặc sắc mang tính thượng võ của đồng bào dân tộc Mông. Người đàn ông Mông ở Hang Kia, Pà Cò từ khi còn nhỏ đã có con quay làm bầu bạn và lớn thêm ít nữa đã tự biết cầm dao khéo léo đẽo quay và thành thục với trò chơi dân gian tưởng đơn giản nhưng lại vô cùng hấp dẫn này. Tu lu (con quay) được làm từ những loại gỗ cứng như: lim, nghiến, dẻ, sồi, gốc sơn tra... Trọng lượng con quay được đẽo gọt to, nhỏ khác nhau phù hợp với thể lực người chơi. Thông thường con quay có đường kính từ 7 - 10 cm, nặng khoảng 300-500g. Con quay có hai đầu, một đầu đẽo nhọn và đầu kia gọt bằng, khi chơi là điểm đánh của những người chơi khác. Dây quay còn gọi là "cua” được se bằng sợi lanh, dài khoảng hơn 1 m nối với một đoạn pảng (gậy) làm bằng cành trúc nhỏ cỡ ngón tay cái, dài khoảng 40 cm.

Anh Sùng A Đô, xã Pà Cò, là người chơi đánh quay giỏi và có nhiều kinh nghiệm đánh quay cho biết: Ngoài con quay cứng, chắc thì dây quay hết sức quan trọng. Dây quay muốn tốt cần có độ chắc và mềm, đầu dây cuốn vào con quay được buộc một chiếc lông gà nhỏ để khi cuốn vào quay, lông gà ẩm thấm nước tăng độ dính bám vào con quay. Đầu kia buộc vào một cái que, sợi dây dài hay ngắn phụ thuộc vào sức quay và sức ném của người chơi. Nếu người chơi có sức khỏe thì dùng dây dài hơn, còn người yếu hơn thì dùng dây ngắn.

Tùy theo mỗi vùng, mỗi bản có hình thức đánh riêng, đó là chơi tự do và chơi đồng đội. Chơi tự do là không phân biệt người chơi và người đánh, nếu đánh trượt thì phải đi quay và người nào đánh trúng thì được đánh tiếp, còn những người quay trước không bị người khác đánh trúng thì lại được đánh. Hình thức đánh theo đồng đội chia đều những người tham gia thành hai đội, mỗi bên có từ 3 - 5 người, thậm chí lên đến 10 người. Trên một bãi đất rộng khoảng hơn 50 m2, bằng phẳng, từng thành viên mỗi đội thả quay để cho đội khác ném quay vào, nếu trúng vào con quay của đối thủ mà con quay của mình vẫn quay tít thì được tính điểm. Cái thú vị của cuộc chơi là việc thả quay và đánh quay diễn ra qua 3 vòng. Vòng thứ nhất, thả quay cách vạch ném chừng 3 m, vòng thứ hai thả quay cách vạch đến 6 m, vòng thứ ba quay thả cách vạch ném đến 9 m. Vòng ném thứ ba bao giờ cũng là vòng thử thách nhất và sự khéo léo cùng sức mạnh của người đàn ông Mông được chứng tỏ chính là ở vòng này. Anh Phàng A Páo, xã Pà Cò (Mai Châu) cho biết: Cách chơi này khó nhất, để có thể thắng đối thủ, người chơi cần khéo léo, ném chính xác, phán đoán tốt, đòi hỏi người chơi phải có kinh nghiệm, luyện tập lâu mới giành được giải thưởng.

Trò chơi tu lu không chỉ thể hiện được sức mạnh, sự khéo léo, độ chính xác cao, tính phán đoán ước lệ và sự điêu luyện của đôi tay mà còn thể hiện khá toàn diện ở nhiều lối chơi đẹp, hấp dẫn cả người chơi và người xem. Thông qua các hoạt động chơi tu lu nói riêng và các trò chơi dân gian nói chung không chỉ góp phần gìn giữ, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn thể hiện tình đoàn kết, thương yêu nhau giữa các thành viên trong cộng đồng thôn bản, cùng phát huy sức mạnh của mỗi cá nhân và tập thể trong việc xây dựng, phát triển KT-XH của địa phương.


                Hồng Ngọc

 


Các tin khác


Kiểm tra việc thực hiện công tác CCHC năm 2018 tại huyện Mai Châu

(HBĐT) - Trong 2 ngày 2-3/10, Đoàn kiểm tra số 3- Ban chỉ đạo CCHC tỉnh do đồng chí Nguyễn Viết Trọng, Giám đốc Sở Nội vụ làm trưởng đoàn đã kiểm tra công tác CCHC năm 2018 tại huyện Mai Châu.

Huyện Mai Châu từng bước giảm tỷ lệ tảo hôn

(HBĐT) - Trong 9 tháng năm nay, toàn huyện Mai Châu xảy ra 40 trường hợp tảo hôn, giảm 51,2% so với cùng kỳ năm 2017 (năm 2017 là 78 trường hợp). Tỷ lệ tảo hôn trên địa bàn huyện giảm, thể hiện sự nỗ lực của các cấp ủy, chính quyền với việc thực hiện chính sách dân số trong tình hình mới.

Huyện Mai Châu nâng cao chất lượng công tác phổ cập giáo dục

(HBĐT) - Tính đến tháng 9/2018, huyện Mai Châu có 23/23 xã, thị trấn đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, đạt tỷ lệ 100%; đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3, đạt tỷ lệ 100%; đạt chuẩn phổ cập THCS mức độ 2; đạt chuẩn phổ cập giáo dục xóa mù chữ mức độ 2. Tuy nhiên, thực tế là công tác phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học và THCS tỷ lệ đã đạt chuẩn nhưng chưa cao, nhiều xã việc duy trì kết quả còn bấp bênh. Tỷ lệ tái mù chữ và phổ cập đúng độ tuổi ở các xã vùng đặc biệt khó khăn như Hang Kia, Tân Dân…luôn bấp bênh và thường xuyên phải huy động giải pháp để khắc phục. Đó là những khó khăn lớn nhất đặt ra đối với công tác phổ cập giáo dục trên địa bàn huyện Mai Châu.

Mai Châu: Hưởng ứng chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2018

(HBĐT) - Ngày 17/9, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Mai Châu đã tổ chức buổi lễ hưởng ứng chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2018 với chủ đề "Quản lý rác thải và môi trường nông thôn bền vững” tại xã Vạn Mai.

Công an huyện Mai Châu tăng cường đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn

(HBĐT) - Thời gian qua, Công an huyện Mai Châu đã tăng cường nắm tình hình, triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ, phối hợp với các lực lượng công an xã thường xuyên rà soát, quản lý chặt chẽ các đối tượng có tiền án, tiền sự để đấu tranh, ngăn chặn, xử lý kịp thời.

Trạm y tế xã Ba Khan nỗ lực chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân

(HBĐT) - Xác định rõ công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của đơn vị. Do vậy, đội ngũ cán bộ trạm y tế xã Ba Khan (Mai Châu) luôn nỗ lực khắc phục khó khăn, hoàn thành các chỉ tiêu, mục tiêu y tế đặt ra; tập trung nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh (KCB) tại cơ sở.