Banner Mai Châu

(HBĐT) - Tham gia tranh tài môn tu lu tại Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số toàn quốc lần thứ X, khu vực I năm 2017, đoàn Hòa Bình có 4 vận động viên thi đấu ở 2 nội dung cá nhân và đôi.

 

Môn tu lu được các chàng trai Mông, xã Pà Cò (Mai Châu) khéo léo quay, hấp dẫn cả người chơi và người xem. 

Cầm con quay lên sau khi kết thúc phần chơi của mình, anh Phàng A Súa, xã Pà Cò (Mai Châu) cho biết: Tu lu hay còn gọi là đánh quay là trò chơi dân gian đặc sắc mang tính thượng võ của đồng bào dân tộc Mông. Người đàn ông Mông ở Hang Kia, Pà Cò từ khi còn nhỏ đã có con quay làm bầu bạn và lớn thêm ít nữa đã tự biết cầm dao khéo léo đẽo quay và thành thục với trò chơi dân gian tưởng đơn giản nhưng lại vô cùng hấp dẫn này. Tu lu (con quay) được làm từ những loại gỗ cứng như: lim, nghiến, dẻ, sồi, gốc sơn tra... Trọng lượng con quay được đẽo gọt to, nhỏ khác nhau phù hợp với thể lực người chơi. Thông thường con quay có đường kính từ 7 - 10 cm, nặng khoảng 300-500g. Con quay có hai đầu, một đầu đẽo nhọn và đầu kia gọt bằng, khi chơi là điểm đánh của những người chơi khác. Dây quay còn gọi là "cua” được se bằng sợi lanh, dài khoảng hơn 1 m nối với một đoạn pảng (gậy) làm bằng cành trúc nhỏ cỡ ngón tay cái, dài khoảng 40 cm.

Anh Sùng A Đô, xã Pà Cò, là người chơi đánh quay giỏi và có nhiều kinh nghiệm đánh quay cho biết: Ngoài con quay cứng, chắc thì dây quay hết sức quan trọng. Dây quay muốn tốt cần có độ chắc và mềm, đầu dây cuốn vào con quay được buộc một chiếc lông gà nhỏ để khi cuốn vào quay, lông gà ẩm thấm nước tăng độ dính bám vào con quay. Đầu kia buộc vào một cái que, sợi dây dài hay ngắn phụ thuộc vào sức quay và sức ném của người chơi. Nếu người chơi có sức khỏe thì dùng dây dài hơn, còn người yếu hơn thì dùng dây ngắn.

Tùy theo mỗi vùng, mỗi bản có hình thức đánh riêng, đó là chơi tự do và chơi đồng đội. Chơi tự do là không phân biệt người chơi và người đánh, nếu đánh trượt thì phải đi quay và người nào đánh trúng thì được đánh tiếp, còn những người quay trước không bị người khác đánh trúng thì lại được đánh. Hình thức đánh theo đồng đội chia đều những người tham gia thành hai đội, mỗi bên có từ 3 - 5 người, thậm chí lên đến 10 người. Trên một bãi đất rộng khoảng hơn 50 m2, bằng phẳng, từng thành viên mỗi đội thả quay để cho đội khác ném quay vào, nếu trúng vào con quay của đối thủ mà con quay của mình vẫn quay tít thì được tính điểm. Cái thú vị của cuộc chơi là việc thả quay và đánh quay diễn ra qua 3 vòng. Vòng thứ nhất, thả quay cách vạch ném chừng 3 m, vòng thứ hai thả quay cách vạch đến 6 m, vòng thứ ba quay thả cách vạch ném đến 9 m. Vòng ném thứ ba bao giờ cũng là vòng thử thách nhất và sự khéo léo cùng sức mạnh của người đàn ông Mông được chứng tỏ chính là ở vòng này. Anh Phàng A Páo, xã Pà Cò (Mai Châu) cho biết: Cách chơi này khó nhất, để có thể thắng đối thủ, người chơi cần khéo léo, ném chính xác, phán đoán tốt, đòi hỏi người chơi phải có kinh nghiệm, luyện tập lâu mới giành được giải thưởng.

Trò chơi tu lu không chỉ thể hiện được sức mạnh, sự khéo léo, độ chính xác cao, tính phán đoán ước lệ và sự điêu luyện của đôi tay mà còn thể hiện khá toàn diện ở nhiều lối chơi đẹp, hấp dẫn cả người chơi và người xem. Thông qua các hoạt động chơi tu lu nói riêng và các trò chơi dân gian nói chung không chỉ góp phần gìn giữ, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn thể hiện tình đoàn kết, thương yêu nhau giữa các thành viên trong cộng đồng thôn bản, cùng phát huy sức mạnh của mỗi cá nhân và tập thể trong việc xây dựng, phát triển KT-XH của địa phương.


                Hồng Ngọc

 


Các tin khác


Khai mạc Hội chợ Thương mại huyện Mai Châu năm 2018

(HBĐT)- Tối ngày 12.4, huyện Mai Châu phối hợp với công ty trách nhiệm hữu hạn tư vấn đầu tư thương mại toàn diện, đã tổ chức khai mạc Hội chợ thương mại năm 2018.

Xã Tòng Đậu phát huy hiệu quả vốn chính sách

(HBĐT) - Những năm qua, công tác xoá đói, giảm nghèo ở xã Tòng Đậu (Mai Châu) được quan tâm thực hiện. Đặc biệt, nhờ nguồn vốn ưu đãi của NHCSXH, người dân đã sử dụng vốn đúng mục đích với nhiều mô hình kinh tế có hiệu quả, góp phần tăng thu nhập, nâng cao đời sống nhân dân. Đến hết năm 2017, tỷ lệ hộ nghèo của xã còn 7,3%; hộ cận nghèo 7,8%; bình quân thu nhập đầu người đạt 25 triệu đồng.

Khơi dậy sức dân giữ vững an ninh nông thôn ở xã Hang Kia

(HBĐT) - Vụ phá hoại nương ngô tại xóm Pà Khôm, xã Hang Kia (Mai Châu) xảy ra cách đây hơn 1 năm dù liên quan đến vấn đề đảm bảo an ninh nông thôn (ANNT) nhưng với sự vào cuộc quyết liệt, kịp thời của cấp uỷ, chính quyền và người có uy tín trong cộng đồng đã giúp những người trong cuộc nhận thức rõ đúng - sai, nhất trí hoà giải, xoá bỏ thù hằn...

Xã Hang Kia khởi sắc nhờ Dự án Giảm nghèo

(HBĐT) - Con đường bê tông về bản thênh thang, đường vào khu sản xuất trải rộng, đàn bò thong thả kiếm ăn trên đồi, đàn lợn bản địa, đàn gà phát triển đã phần nào nói lên cuộc sống của đồng bào người Mông xã Hang Kia (Mai Châu) trên đà khởi sắc. Theo đồng chí Khà A Váu, Chủ tịch UBND xã, những thay đổi hôm nay nhờ có sự hỗ trợ của các chương trình, dự án, trong đó có Dự án Giảm nghèo.

Đảng bộ xã Noong Luông đổi mới nội dung sinh hoạt chi bộ

(HBĐT) - "3 tháng đầu năm 2018, ngoài việc duy trì sinh hoạt chi bộ thường kỳ, 100% chi bộ trực thuộc Đảng bộ xã Noong Luông (Mai Châu) tổ chức được sinh hoạt chuyên đề với nội dung sát thực tế gắn với các vấn đề nổi cộm, phát sinh trên địa bàn. Qua thống kê sơ bộ, các cuộc sinh hoạt đều có trên 95% đảng viên tham dự, ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp, xây dựng nghị quyết chuyên đề và kế hoạch triển khai thực hiện của đảng viên dự họp. Thực tế đó cho thấy, chất lượng các cuộc sinh hoạt chi bộ định kỳ và chuyên đề ở Đảng bộ xã Noong Luông đã được nâng lên rõ rệt” - Đồng chí Hà Công Duân, Phó Bí thư TT Đảng ủy xã khẳng định.

Tuổi trẻ huyện Mai Châu xung kích, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng

(HBĐT) - Đã thành truyền thống, Tháng Thanh niên hàng năm là tháng để tuổi trẻ huyện Mai Châu đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước trên các lĩnh vực: kinh tế, văn hóa - xã hội, QP-AN. Cùng với các phong trào hành động cách mạng của tuổi trẻ, các cấp bộ Đoàn trên địa bàn huyện Mai Châu đã thực hiện nhiều công trình, phần việc thanh niên vì cuộc sống cộng đồng, mang lại hiệu quả thiết thực, được các cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.