Banner Mai Châu

(HBĐT) - Tham gia tranh tài môn tu lu tại Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số toàn quốc lần thứ X, khu vực I năm 2017, đoàn Hòa Bình có 4 vận động viên thi đấu ở 2 nội dung cá nhân và đôi.

 

Môn tu lu được các chàng trai Mông, xã Pà Cò (Mai Châu) khéo léo quay, hấp dẫn cả người chơi và người xem. 

Cầm con quay lên sau khi kết thúc phần chơi của mình, anh Phàng A Súa, xã Pà Cò (Mai Châu) cho biết: Tu lu hay còn gọi là đánh quay là trò chơi dân gian đặc sắc mang tính thượng võ của đồng bào dân tộc Mông. Người đàn ông Mông ở Hang Kia, Pà Cò từ khi còn nhỏ đã có con quay làm bầu bạn và lớn thêm ít nữa đã tự biết cầm dao khéo léo đẽo quay và thành thục với trò chơi dân gian tưởng đơn giản nhưng lại vô cùng hấp dẫn này. Tu lu (con quay) được làm từ những loại gỗ cứng như: lim, nghiến, dẻ, sồi, gốc sơn tra... Trọng lượng con quay được đẽo gọt to, nhỏ khác nhau phù hợp với thể lực người chơi. Thông thường con quay có đường kính từ 7 - 10 cm, nặng khoảng 300-500g. Con quay có hai đầu, một đầu đẽo nhọn và đầu kia gọt bằng, khi chơi là điểm đánh của những người chơi khác. Dây quay còn gọi là "cua” được se bằng sợi lanh, dài khoảng hơn 1 m nối với một đoạn pảng (gậy) làm bằng cành trúc nhỏ cỡ ngón tay cái, dài khoảng 40 cm.

Anh Sùng A Đô, xã Pà Cò, là người chơi đánh quay giỏi và có nhiều kinh nghiệm đánh quay cho biết: Ngoài con quay cứng, chắc thì dây quay hết sức quan trọng. Dây quay muốn tốt cần có độ chắc và mềm, đầu dây cuốn vào con quay được buộc một chiếc lông gà nhỏ để khi cuốn vào quay, lông gà ẩm thấm nước tăng độ dính bám vào con quay. Đầu kia buộc vào một cái que, sợi dây dài hay ngắn phụ thuộc vào sức quay và sức ném của người chơi. Nếu người chơi có sức khỏe thì dùng dây dài hơn, còn người yếu hơn thì dùng dây ngắn.

Tùy theo mỗi vùng, mỗi bản có hình thức đánh riêng, đó là chơi tự do và chơi đồng đội. Chơi tự do là không phân biệt người chơi và người đánh, nếu đánh trượt thì phải đi quay và người nào đánh trúng thì được đánh tiếp, còn những người quay trước không bị người khác đánh trúng thì lại được đánh. Hình thức đánh theo đồng đội chia đều những người tham gia thành hai đội, mỗi bên có từ 3 - 5 người, thậm chí lên đến 10 người. Trên một bãi đất rộng khoảng hơn 50 m2, bằng phẳng, từng thành viên mỗi đội thả quay để cho đội khác ném quay vào, nếu trúng vào con quay của đối thủ mà con quay của mình vẫn quay tít thì được tính điểm. Cái thú vị của cuộc chơi là việc thả quay và đánh quay diễn ra qua 3 vòng. Vòng thứ nhất, thả quay cách vạch ném chừng 3 m, vòng thứ hai thả quay cách vạch đến 6 m, vòng thứ ba quay thả cách vạch ném đến 9 m. Vòng ném thứ ba bao giờ cũng là vòng thử thách nhất và sự khéo léo cùng sức mạnh của người đàn ông Mông được chứng tỏ chính là ở vòng này. Anh Phàng A Páo, xã Pà Cò (Mai Châu) cho biết: Cách chơi này khó nhất, để có thể thắng đối thủ, người chơi cần khéo léo, ném chính xác, phán đoán tốt, đòi hỏi người chơi phải có kinh nghiệm, luyện tập lâu mới giành được giải thưởng.

Trò chơi tu lu không chỉ thể hiện được sức mạnh, sự khéo léo, độ chính xác cao, tính phán đoán ước lệ và sự điêu luyện của đôi tay mà còn thể hiện khá toàn diện ở nhiều lối chơi đẹp, hấp dẫn cả người chơi và người xem. Thông qua các hoạt động chơi tu lu nói riêng và các trò chơi dân gian nói chung không chỉ góp phần gìn giữ, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn thể hiện tình đoàn kết, thương yêu nhau giữa các thành viên trong cộng đồng thôn bản, cùng phát huy sức mạnh của mỗi cá nhân và tập thể trong việc xây dựng, phát triển KT-XH của địa phương.


                Hồng Ngọc

 


Các tin khác


Kiên quyết đấu tranh với tội phạm ma túy

(HBĐT) - Huyện Mai Châu có tỷ lệ người nghiện ma túy khá cao, hoạt động tội phạm ma túy mang tính nhỏ lẻ nhưng phương thức, thủ đoạn tinh vi. Nguồn ma túy chủ yếu do các đối tượng nghiện mua ở nơi khác về sử dụng, chia nhỏ và bán lẻ cho các đối tượng nghiện khác để kiếm lời hay các con nghiện ở nơi khác mang ma túy đến địa bàn móc nối, tiêu thụ đã gây ra nhiều khó khăn trong quá trình phát hiện, bắt giữ.

Huyện Mai Châu phát huy vai trò người có uy tín trong cộng đồng dân cư

(HBĐT) - Với đặc thù là huyện vùng cao, nhiều đồng bào dân tộc cùng sinh sống, trong những năm qua, cấp ủy Đảng, chính quyền huyện Mai Châu đã chủ động xây dựng đội ngũ người có uy tín trong cộng đồng. Từ đó phát huy vai trò của người có uy tín trong thực hiện nhiệm vụ KT-XH ở địa phương và xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Người cựu chiến binh làm kinh tế giỏi

(HBĐT) - Phát huy truyền thống bộ đội Cụ Hồ, trong những năm qua, trên địa bàn huyện Mai Châu có nhiều tấm gương CCB luôn đi đầu, gương mẫu trong các phong trào, đặc biệt là làm kinh tế giỏi. Tiêu biểu là Chủ tịch Hội CCB xã Xăm Khòe Hà Văn Thoản.

Hiệu quả phân công nhiệm vụ đảng viên tại Đảng bộ xã Tòng Đậu

(HBĐT) - "Phân công nhiệm vụ cho đảng viên đúng năng lực, sở trường, phù hợp với thực tiễn sẽ quyết định đến việc nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng. Nhận thức rõ điều đó, thời gian qua, Đảng ủy xã đã quan tâm chỉ đạo, thực hiện tốt nhiệm vụ này, qua đó tạo chuyển biến trong công tác xây dựng Đảng”- Bí thư Đảng ủy xã Tòng Đậu (Mai Châu) Đinh Văn Long khẳng định.

Xã Chiềng Châu nâng cao nhận thức cho người dân về phòng - chống ma tuý

(HBĐT) - Là địa bàn phức tạp về ANTT, nhất là tệ nạn ma tuý, do vậy những năm qua, cấp uỷ, chính quyền xã Chiềng Châu (Mai Châu) xác định công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho nhân dân về phòng - chống ma tuý (PCMT) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt.

Thị trấn Mai Châu từng bước đẩy lùi tệ nạn ma túy

(HBĐT) - Cách đây khoảng 5 năm, tình hình buôn bán ma túy diễn ra công khai tại thị trấn Mai Châu. Hàng ngày, người dân phải chứng kiến cảnh buôn bán, trao đổi ma túy diễn ra trực tiếp tại chợ trung tâm thị trấn. Tuy nhiên, với những nỗ lực không ngừng của chính quyền địa phương trong việc thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 17 - CT/TU ngày 14/12/2013 về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong việc giải quyết tình hình phức tạp về tội phạm và tệ nạn ma túy tại huyện Mai Châu thì tệ nạn ma túy tại thị trấn Mai Châu đã có những chuyển biến tích cực. Tính đến tháng 102017, trên địa bàn thị trấn còn 84 người liên quan đến sử dụng các chất ma túy, chỉ phát sinh thêm 1 người nghiện mới.