Nắng sớm, mưa chiều là câu cửa miệng của cư dân miền nhiệt đới nóng ẩm, mưa nhiều. Nói rộng ra là thế, còn nhìn gần, hình như nó giống với câu chuyện của một ngày mùa hạ. Đầu ngày là nắng đổ gay gắt và cuối ngày đong đầy những giọt mưa.

Tôi nhớ về hai thời khắc đó của mùa hạ với sự ám ảnh trong những năm tháng tuổi thơ sống trên vùng núi cao. Dù con người luôn có cách tính lịch, nhớ các tiết trong năm để cúng tế, thực hiện các nghi lễ như một cách kiểm soát thời gian; dù chúng ta luôn tri nhận, đoán định về khoảng cách như một sự nắm bắt không gian nhưng luôn chịu sự tác động ghê gớm của địa hình, địa thế, khí hậu… Bởi thế, một ngọn núi gọi mưa về từ xa thẳm, những ban mai nắng hửng phía non cao đã đi vào lời ca, tiếng hát, câu tục ngữ truyền đời. Người ở núi không nghĩ nhiều như người ở phố chợ, họ chỉ nằm lòng hai lẽ tương sinh, tương khắc ấy là nắng và mưa.

Tôi nhớ những năm tháng tuổi thơ lam lũ, cha mẹ tôi thường phải đi làm từ khi nắng còn chưa lấp lánh trên những bông hoa cà phê trắng muốt. Tôi thường giữ chân ba, níu tay mẹ với những lời mè nheo vòi vĩnh. Cuộc chia tay hôm sớm ấy bao giờ cũng bịn rịn cùng lời hứa: "Chiều về ba sẽ cõng con lên đồi cỏ”, "Chiều về mẹ sẽ dắt con đi hái rau…”. Xong xuôi, người lớn thường lầm lũi ra đi như thể ném mình vào cuộc mưu sinh nhọc nhằn, còn với trẻ con thì chúng nhớ dai lắm. Thế là, ngày hạ bỗng dài đằng đẵng bởi tâm hồn bé nhỏ luôn sốt sắng, háo hức như đứa trẻ dưới vùng đồng bằng mong mẹ về chợ. Ở núi, quà của cha mẹ không có tấm bánh, cái kẹo mà chỉ có những lời hứa ban chiều. Cho đến hôm nay, tôi chẳng hiểu vì sao người ta lại chưa viết về điều đó bằng một ca khúc hay truyện ngắn nào. Phải chăng, đấy là những bí mật riêng của những đứa trẻ sinh ra ở miền núi.

Thế rồi, ngày dài trong tiếng ve cùng tiếng của những bánh xe bò khô khốc, của gió thốc trên mái nhà, của những cành cây khô nỏ. Cái nóng hình như làm thời gian chảy ra, dài lê thê, não nề và oi bức. Nhưng rồi, lời hứa ấy lại lỡ dở bởi cơn mưa rừng ào ra từ núi. Trong đầu óc trẻ con, mưa nấp trong núi nhiều lắm như thể một đàn ong. Ấm ức với ông trời, mọi tức giận trẻ con đổ vào người lớn. Những nụ cười ban sáng đã chuyển thành giọt nước mắt ấm ức trong mưa chiều. Ông trời đỏng đảnh, đánh lừa trẻ con như thế hay sao?

Lớn lên, tôi lại chìm trong một cảm thức khác. Ném phật cái cuốc xuống đất, hơi thở dốc qua tai, lưng đẫm mồ hôi, nhìn mây đen kịt và mưa sầm sập đến không kịp vuốt mặt. Một ngày ngắn quá, mấy anh em tôi tranh thủ vỡ đất để trồng màu mà ngày này sang ngày kia chưa kịp. Sáng, đi làm từ lúc mặt trời chưa lên, chạy đua với nắng. Chiều, chạy về trước cơn mưa lo cất ngô, thóc, quần áo, củi đuốc… vào kho, lán để khỏi bị ướt. Cứ thế, từng ngày là cuộc chạy đua, không có thời gian để mà chán nản, ca thán. Nắng và mưa, đón đợi và né tránh là những cung bậc cảm xúc của một người nông dân miền núi…

Chúng tôi về thành phố theo tiếng gọi của mưu sinh. Cuộc sống trong các tòa nhà lệ thuộc quá nhiều vào đèn điện, điều hòa, còn chiếc đồng hồ luôn quay gấp gáp. Kim đồng hồ chỉ 11 giờ và 17 giờ như hai bờ hối thúc dòng sông thời gian mải miết. Mưa đấy, cầm chiếc ô mà bước. Nắng đấy, điều hòa mát lạnh trong xe hơi, người sống với người vào nhìn ánh mắt, thái độ thay vì thời tiết.

Chiều nay mưa, kèm theo mất điện khiến phố núi cũ đi đến mười năm. Mười năm qua tôi đã ở đây, gây dựng một mái nhà và ép mình vào một nền nếp khác. Nắng vẫn ửng lên mỗi sáng đầu hạ như một đứa trẻ vô ưu, mưa vẫn sầm sập như một người lớn tuổi đầy âu lo. Mưa chiều làm tôi nhớ tuổi thơ, nhớ ngày xưa quá, như thể cả thế kỉ trôi qua. Giờ đây, mẹ đã già, núi đồi đã đổi thay, những người bạn đã tha hương… mưa và nắng cứ đến và đi như lẽ tự nhiên của đất trời.

Nắng sớm rồi mưa chiều, Hạ qua, Thu đến, Đông về, Xuân tới, sự vận hành của đất trời đọng lại trong mái tóc pha sương của một người phơi trải. Ngày mai, nắng lại ùa về, gom đủ "lửa” đủ nhiệt hun đúc nên sức nóng làm tan những đám mây đang tha thẩn cuối trời thành giọt mưa chiều tìm về nơi đất cũ…


Tản văn của Bùi Việt Phương

Các tin khác


Hạnh phúc ngọt ngào

Hải béo đứng sừng sững trước cửa nhà khiến Hội bất ngờ. Hội ú ớ như chỉ muốn kêu lên: "Tôi còn 2 cái báo cáo nữa và lát còn đi đón con…”. Thế nhưng trước nụ cười đầy ắp như phù sa của Hải, Hội không thể thốt ra được như thế.

Đom đóm và hoa gạo

Tản văn của Đức Dũng


Bước đi từ hoa cỏ

Mùa Xuân bao giờ cũng cho tôi một lối cỏ hoa. Tôi nhận ra điều ấy khi tóc đã bạc, chân đã bước qua nhiều miền đất xa xôi. Tôi đi từ ngõ nhà mình ra thấy con đường bụi bặm, cằn cỗi hôm nào bỗng hào hứng bằng muôn thứ hoa cỏ lạ. Hóa ra, mình đã trách nhầm những cơn gió mùa, trách nhầm mưa phùn giá rét vì trong sự u ám, rét mướt đó đã có bao hạt mầm tha hương đến đây. Những hoang dại không tên làm nên lối đi đầy xúc cảm.

Khoảnh khắc mùa Xuân

Đi qua mùa Đông lạnh giá, bầu trời bước vào những ngày Xuân ấm áp. Cánh cửa mùa Xuân mở ra vẫy gọi vạn vật đua sắc, khoe hương. Những vết tích của một mùa khắc nghiệt trong năm dần được thay thế bằng màu xanh lộc biếc, bằng rộn rã tiếng chim gọi bầy. Mặt trời chiếu những tia nắng dịu dàng, ấm áp. Cả đất trời như dệt gấm, thêu hoa rực rỡ. Còn khoảnh khắc nào đẹp hơn khoảnh khắc của mùa Xuân, khi mọi vật sinh sôi, sức sống tràn trề, khi cây cỏ đều được bừng thức như nhận ra sứ mệnh của mình.

Xuân ấm

Gió xuân thổi nhẹ trên mấy cành đào phai. Lạ thật, chiều hôm trước trời còn se lạnh, những nụ hoa còn bọc kín bởi lớp vỏ khô cứng, vậy mà hôm nay những nụ hoa đã vụt lớn lên. Gió ấm mang sinh khí từ phía Đông, cùng với đó là những tia nắng mặt trời.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục