(HBĐT) - Từ lâu nay, Bảo tàng di sản Văn hóa Mường trở thành địa điểm thăm quan của đông đảo du khách trong nước và quốc tế, thực sự là địa điểm bảo tồn, lưu giữ và phát huy các giá trị văn hóa của người Mường, góp phần làm cho văn hoa Mường thăng hoa, phát triển. Bảo tàng được xây dựng tại tổ 6, phường Thái Bình, thành phố Hòa Bình, có không gian yên tĩnh, nằm ở lưng chừng ngọn đồi thấp, có các khe lạch tạo thành những dòng suối nhỏ róc rách ngày đêm. Địa điểm, khung cảnh phù hợp với xây dựng nhà, cũng như sinh hoạt, sản xuất của người Mường.


Ông Bùi Thanh Bình, Giám đốc Bảo tàng là người Mường dẫn chúng tôi đi thăm từng khu vực của Bảo tàng. ông giới thiệu: Đây là lịch đoi, lịch cổ của người Mường xưa  dùng để coi, dựa vào sự lên xuống, mờ tỏ của ánh trăng xem ngày xuất đến nay vẫn được bà con ở nhiều vùng Mường áp dụng. Rồi các hiện vật đồ gốm sứ, đồ đồng, nhà dân Mường, nhà lang Mường, khu trưng bày chiêng Mường, khu ẩm thực… Mỗi khu vực, mỗi hiện vật đều gợi nhớ về cuộc sống sinh hoạt của người Mường xưa. Người phụ nữ ví như bếp lửa của người Mường không bao giờ tắt " Vắng đàn ông mất nhà - vắng đàn bà mất bếp”, rồi những nét tinh tế trong bộ váy, xà cạp phụ nữ Mường, cách lấy vợ, lấy chồng của người Mường…



Nhân viên Bảo tàng di sản văn hóa Mường giới thiệu khu trưng bày chiêng Mường.

Ông Bình quê gốc ở Kim Bôi đã có 40 năm dày công sưu tầm, lưu giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc mình, xây dựng Bảo tàng di sản Văn hóa Mường, góp phần đưa các giá trị văn hóa Mường đến với cộng đồng xã hội, đến với bạn bè du khách gần xa. Bảo tàng có hơn 6.000 hiện vật, mỗi hiện vật được trưng bày đều chứa đựng hàm lượng văn hóa sâu sắc phản ánh về cuộc sống sinh hoạt của người Mường. ông kể:  Sinh ra ở quê hương Mường Động - 1 trong 4 vùng Mường lớn của tỉnh. Những giá trị văn hóa Mường dường như đã hình thành nhân cách, chảy trong dòng máu của ông từ khi lọt lòng mẹ. 13 tuổi ông Bình học trường năng khiếu văn hóa nghệ thuật, ra công tác làm Đoàn văn công, Công ty du lịch… Mỗi lần về quê, ông cứ áy náy không yên, khi thấy  những hiện vật của người Mường mất dần, từ đồ đan lát, con dao, cái chiêng… ông xót lắm. Vậy là ý tưởng phải lưu giữ những hiện vật của người Mường để truyền lại cho con cháu sau này hình thành. 

Những năm 80 của thế kỷ trước, ông Bình bắt đầu có ý thức sưu tầm các hiện vật của người Mường. Từ đó đến nay, ông đã bỏ biết bao công sức, tiền bạc cất công sưu tầm các hiện vật trong đời sống văn hóa, sinh hoạt của người Mường xưa. ở bất cứ đâu có hiện vật, ông đều tìm mua hoặc trao đổi. Là người Mường, thế nên ông Bình rất thuận lợi và có cơ duyên trong việc sưu tầm, tìm mua các hiện vật quý của bà con. Bà con bảo bán, hoặc đổi vật cho ông vẫn còn cơ hội nhìn thấy đồ vật của dân tộc. Bán cho ông là bán cho người biết trân trọng đồ vật. Mấy chục năm bền bỉ tìm kiếm các hiện vật, đến nay, ông Bình đã sở hữu hàng nghìn hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật độc nhất vô nhị, nhiều hiện vật có giá trị cao như: các loại chiêng cổ (chiêng hơ) từ loại chiêng  nhỏ nhất đến to nhất của hai dòng chiêng (đúc và gò) với các loại chiêng như: phân ngôi, chiêng vẩy nến, chân chim, chô ít, chóc nóc, chiêng don, công si... Đặc biệt là sự độc đáo và quý hiếm của loại chiêng phân ngôi rồi các đồ vật, hiện vật quý báu của nhà lang Mường, dân Mường đã từng sử dụng qua các đời lang Cun xưa, hiện vật, cổ vật, kỉ vật, đồ trang sức của các bà nàng và nàng ả Mường, tẩu cổ của lang Mường, hàng trăm đồ gốm sứ, bình cổ, đồ đồng lớn, xoong nồi, đồ xà tích… tất cả đều có hàm lượng văn hóa cao phản ảnh về sinh hoạt, đời sống, sản xuất của cộng đồng người Mường.

Năm 2014, UBND tỉnh ra quyết định cho Bảo tàng di sản Văn hóa Mường đi vào hoạt động chính thức. Đây là bảo tàng ngoài công lập có quy mô lớn của đất nước. Đam mê lưu giữ văn hóa Mường, ông Bình luôn có ý thức tìm tòi, nghiên cứu tìm hiểu lịch sử, văn hóa người Mường, quảng bá các giá trị văn hóa tốt đẹp tới cộng đồng và bạn bè gần xa. Bảo tàng di sản văn hóa Mường là địa điểm ngày càng trở nên hấp dẫn du khách trong và ngoài nước đến tìm hiểu, khám phá các giá trị văn hóa của người Mường. 

Ngoài việc tìm hiểu các giá trị văn hóa Mường qua hệ thống trưng bày, tại bảo tàng, du khách còn được tìm hiểu tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, ẩm thực hoặc được tận tay chế biến và thưởng thức những món ăn truyền thống của dân tộc Mường. Trong bảo tàng còn tổ chức các hoạt động nghiên cứu, trao đổi, tổ chức hội thảo, hội nghị, hợp tác truyền dạy văn hóa Mường tại nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh; tổ chức hoạt động biểu diễn các làn điệu hát đúm, múa sắc bùa cầu mùa, khai hạ… lưu giữ, bảo tồn và giúp cho các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của dân tộc Mường ngày một bay cao, tồn tại bền vững cùng với thời gian.


Lê Chung

Các tin khác


Thu nhập tiền tỷ từ chăn nuôi gia công cho Công ty CP Chăn nuôi Việt Nam

(HBĐT) - Được lãnh đạo huyện Lương Sơn giới thiệu, chúng tôi đến thăm gia đình ông Nguyễn Đình Lâm ở thôn 3/2 B, xã Thành Lập. Ông Lâm là điển hình trong các phong trào thi đua phát triển kinh tế trên địa bàn huyện. Trải qua nhiều khó khăn, vất vả, ông Lâm đã thành công với mô hình chăn nuôi gia công cho Công ty CP chăn nuôi CP Việt Nam.

Từ Út Hạnh đến doanh nhân Huỳnh Châu Hạnh

Bài 3 - Từng bước đưa Đông trùng hạ thảo Mai châu ra thị trường

(HBĐT) - Trên thị trường hiện nay, Đông trùng hạ thảo (ĐTHT) nhập khẩu có giá "siêu đắt”, khoảng từ 1 - 2 tỷ đồng/kg sấy khô, còn các thương hiệu ĐTHT được nuôi trồng tại Việt Nam thì chưa có chỗ đứng. Đặc biệt, niềm tin của khách hàng vào sản phẩm chưa cao do người tiêu dùng chưa có đầy đủ thông tin về sản phẩm, do đó ĐTHT vẫn khá xa lạ với số đông người tiêu dùng. Thực tế này đã đặt ra nhiều thử thách cho doanh nhân Huỳnh Châu Hạnh trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm.

Từ Út Hạnh đến doanh nhân Huỳnh Châu Hạnh

Bài 2 - Ngã ở đâu đứng dậy ở đó

(HBĐT) - Quyết định từ bỏ công việc Nhà nước gắn bó nhiều năm. Dốc sức, dốc tiền khởi nghiệp cách xa nhà gần 2.000 km. Nhớ con, trăn trở trách nhiệm với gia đình. Và thất bại! Đông trùng hạ thảo (ĐTHT) chết hàng loạt vì cái nóng đốt cháy da thịt của đất Mai Châu những ngày tháng 5. Út Hạnh tưởng như trắng tay!

Từ Út Hạnh đến doanh nhân Huỳnh Châu Hạnh

(HBĐT) - 8,8 tỷ đồng đã được chị "liều lĩnh” đổ xuống mảnh đất Thung Khe, quanh năm sương mù bao phủ, bốn bề núi đá nhấp nhô. Để theo đuổi dự án khởi nghiệp của mình, cứ tối thứ sáu là chị Huỳnh Châu Hạnh (thường trú tại xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh) đáp chuyến bay TP Hồ Chí Minh ra Hà Nội và lên đến Mai Châu khi trời mờ sáng. Dành trọn 2 ngày cho trang trại Đông trùng hạ thảo (ĐTHT) - Herbal King Mai Châu (tại xóm Thung Khe, xã Thung Khe, huyện Mai Châu). Đêm chủ nhật chị lại bay ngược vào TP Hồ Chí Minh để sáng hôm sau trở về với công việc cơ quan cũng như chăm sóc gia đình. Như "cô gái lấm bùn”, sau hơn 1 năm được chăm chút, gột rửa, đỉnh Thung Khe giờ đây rực rỡ sắc hoa 3 miền, ngát hương thơm từ những cốc trà ĐTHT. Út Hạnh đã góp phần mang đến cho cửa ngõ Mai Châu luồng sinh khí tươi mới, tạo cảm hứng cho các nhà đầu tư tìm đến với Mai Châu.

Anh Hoàng Văn Giang làm giàu từ trồng dổi

(HBĐT) - Yêu đất, yêu cây, tư duy khác với nhiều người, sau hơn chục năm, anh Hoàng Văn Giang đã sở hữu vườn dổi 400 cây, được xem có quy mô lớn nhất vùng đất Lạc Sơn. Ngoài ra, gia đình anh nuôi hàng trăm con lợn bản địa, trồng 2 ha cam lòng vàng đang ở thời kỳ kinh doanh. Mô hình kinh tế này đang vận hành đúng quỹ đạo và chỉ trong ít năm nữa, anh Giang có thể thu nhiều tỷ đồng từ bán hạt dổi.

Kỹ sư trẻ thu hàng trăm triệu đồng từ vườn ươm cây đặc sản

(HBĐT) - Tốt nghiệp đại học với tấm bằng kỹ sư loại khá, anh Bùi Văn Tường, xóm Sung 2, xã Thanh Hối (Tân Lạc) đã lựa chọn con đường khởi nghiệp tại quê hương với mô hình chọn và nhân giống cây dổi, cùng một số loại cây đặc sản khác ở địa phương. Sau 5 năm, với sự cần cù, chịu khó, vườn ươm đã đem lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng cho chàng kỹ sư trẻ người Mường.