(HBĐT) - Từ lâu nay, Bảo tàng di sản Văn hóa Mường trở thành địa điểm thăm quan của đông đảo du khách trong nước và quốc tế, thực sự là địa điểm bảo tồn, lưu giữ và phát huy các giá trị văn hóa của người Mường, góp phần làm cho văn hoa Mường thăng hoa, phát triển. Bảo tàng được xây dựng tại tổ 6, phường Thái Bình, thành phố Hòa Bình, có không gian yên tĩnh, nằm ở lưng chừng ngọn đồi thấp, có các khe lạch tạo thành những dòng suối nhỏ róc rách ngày đêm. Địa điểm, khung cảnh phù hợp với xây dựng nhà, cũng như sinh hoạt, sản xuất của người Mường.


Ông Bùi Thanh Bình, Giám đốc Bảo tàng là người Mường dẫn chúng tôi đi thăm từng khu vực của Bảo tàng. ông giới thiệu: Đây là lịch đoi, lịch cổ của người Mường xưa  dùng để coi, dựa vào sự lên xuống, mờ tỏ của ánh trăng xem ngày xuất đến nay vẫn được bà con ở nhiều vùng Mường áp dụng. Rồi các hiện vật đồ gốm sứ, đồ đồng, nhà dân Mường, nhà lang Mường, khu trưng bày chiêng Mường, khu ẩm thực… Mỗi khu vực, mỗi hiện vật đều gợi nhớ về cuộc sống sinh hoạt của người Mường xưa. Người phụ nữ ví như bếp lửa của người Mường không bao giờ tắt " Vắng đàn ông mất nhà - vắng đàn bà mất bếp”, rồi những nét tinh tế trong bộ váy, xà cạp phụ nữ Mường, cách lấy vợ, lấy chồng của người Mường…



Nhân viên Bảo tàng di sản văn hóa Mường giới thiệu khu trưng bày chiêng Mường.

Ông Bình quê gốc ở Kim Bôi đã có 40 năm dày công sưu tầm, lưu giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc mình, xây dựng Bảo tàng di sản Văn hóa Mường, góp phần đưa các giá trị văn hóa Mường đến với cộng đồng xã hội, đến với bạn bè du khách gần xa. Bảo tàng có hơn 6.000 hiện vật, mỗi hiện vật được trưng bày đều chứa đựng hàm lượng văn hóa sâu sắc phản ánh về cuộc sống sinh hoạt của người Mường. ông kể:  Sinh ra ở quê hương Mường Động - 1 trong 4 vùng Mường lớn của tỉnh. Những giá trị văn hóa Mường dường như đã hình thành nhân cách, chảy trong dòng máu của ông từ khi lọt lòng mẹ. 13 tuổi ông Bình học trường năng khiếu văn hóa nghệ thuật, ra công tác làm Đoàn văn công, Công ty du lịch… Mỗi lần về quê, ông cứ áy náy không yên, khi thấy  những hiện vật của người Mường mất dần, từ đồ đan lát, con dao, cái chiêng… ông xót lắm. Vậy là ý tưởng phải lưu giữ những hiện vật của người Mường để truyền lại cho con cháu sau này hình thành. 

Những năm 80 của thế kỷ trước, ông Bình bắt đầu có ý thức sưu tầm các hiện vật của người Mường. Từ đó đến nay, ông đã bỏ biết bao công sức, tiền bạc cất công sưu tầm các hiện vật trong đời sống văn hóa, sinh hoạt của người Mường xưa. ở bất cứ đâu có hiện vật, ông đều tìm mua hoặc trao đổi. Là người Mường, thế nên ông Bình rất thuận lợi và có cơ duyên trong việc sưu tầm, tìm mua các hiện vật quý của bà con. Bà con bảo bán, hoặc đổi vật cho ông vẫn còn cơ hội nhìn thấy đồ vật của dân tộc. Bán cho ông là bán cho người biết trân trọng đồ vật. Mấy chục năm bền bỉ tìm kiếm các hiện vật, đến nay, ông Bình đã sở hữu hàng nghìn hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật độc nhất vô nhị, nhiều hiện vật có giá trị cao như: các loại chiêng cổ (chiêng hơ) từ loại chiêng  nhỏ nhất đến to nhất của hai dòng chiêng (đúc và gò) với các loại chiêng như: phân ngôi, chiêng vẩy nến, chân chim, chô ít, chóc nóc, chiêng don, công si... Đặc biệt là sự độc đáo và quý hiếm của loại chiêng phân ngôi rồi các đồ vật, hiện vật quý báu của nhà lang Mường, dân Mường đã từng sử dụng qua các đời lang Cun xưa, hiện vật, cổ vật, kỉ vật, đồ trang sức của các bà nàng và nàng ả Mường, tẩu cổ của lang Mường, hàng trăm đồ gốm sứ, bình cổ, đồ đồng lớn, xoong nồi, đồ xà tích… tất cả đều có hàm lượng văn hóa cao phản ảnh về sinh hoạt, đời sống, sản xuất của cộng đồng người Mường.

Năm 2014, UBND tỉnh ra quyết định cho Bảo tàng di sản Văn hóa Mường đi vào hoạt động chính thức. Đây là bảo tàng ngoài công lập có quy mô lớn của đất nước. Đam mê lưu giữ văn hóa Mường, ông Bình luôn có ý thức tìm tòi, nghiên cứu tìm hiểu lịch sử, văn hóa người Mường, quảng bá các giá trị văn hóa tốt đẹp tới cộng đồng và bạn bè gần xa. Bảo tàng di sản văn hóa Mường là địa điểm ngày càng trở nên hấp dẫn du khách trong và ngoài nước đến tìm hiểu, khám phá các giá trị văn hóa của người Mường. 

Ngoài việc tìm hiểu các giá trị văn hóa Mường qua hệ thống trưng bày, tại bảo tàng, du khách còn được tìm hiểu tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, ẩm thực hoặc được tận tay chế biến và thưởng thức những món ăn truyền thống của dân tộc Mường. Trong bảo tàng còn tổ chức các hoạt động nghiên cứu, trao đổi, tổ chức hội thảo, hội nghị, hợp tác truyền dạy văn hóa Mường tại nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh; tổ chức hoạt động biểu diễn các làn điệu hát đúm, múa sắc bùa cầu mùa, khai hạ… lưu giữ, bảo tồn và giúp cho các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của dân tộc Mường ngày một bay cao, tồn tại bền vững cùng với thời gian.


Lê Chung

Các tin khác


Chàng trai “thổi hồn” vào gỗ

(HBĐT) - Những khúc gỗ tưởng như vô tri, vô giác đã được chàng trai Bùi Văn Liện, xóm Đình Vận, xã Lạc Thịnh (Yên Thủy) "thổi hồn” vào thành những kiệt tác nghệ thuật. Sau 8 năm khởi nghiệp, giờ đây, chàng thanh niên 30 tuổi đã tạo ra thương hiệu điêu khắc gỗ uy tín, có chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong và ngoài tỉnh. Các sản phẩm điêu khắc gỗ tinh xảo tới từng chi tiết, kiểu dáng độc đáo, mang giá trị nghệ thuật cao đã tạo nên thương hiệu cho xưởng điêu khắc gỗ của anh.

Nhà nông Tạ Hữu Hậu khởi nghiệp thành công nhờ sự kiên trì

(HBĐT) - Sau nhiều năm mày mò, tìm hiểu làm kinh tế, đến nay, ông Tạ Hữu Hậu, khu 2, thị trấn Hàng Trạm (Yên Thủy) đã có kinh tế khá nhờ trồng trọt kết hợp chăn nuôi. Với sự kiên trì và vốn kiến thức tích lũy sau nhiều năm bươn trải, ông tìm ra con đường riêng để thay đổi cuộc sống và vươn lên trở thành điển hình sản xuất, kinh doanh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh. Trong dịp kỷ niệm 70 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc, ông vinh dự được Chủ tịch UBND tỉnh trao tặng giấy chứng nhận hộ sản xuất, kinh doanh giỏi giai đoạn 2016 - 2018.

Đà Bắc: Khởi nghiệp từ cây trồng chủ lực trên chính quê hương, một cơ sở đạt lợi nhuận cả chục tỷ đồng mỗi năm

(HBĐT) - Đến thăm gia đình anh Khương Xuân Thưởng sinh năm 1977, xóm Xèo, xã Cao Sơn (Đà Bắc) thật bất ngờ khi nghe anh kể về cách khởi nghiệp với nghề chế biến tinh bột dong riềng, sản xuất miến sạch. Nguyên liệu chính từ những cây trồng cây trồng chủ lực hàng chục năm nay của người dân trong xã cũng như những vùng lân cận

Khởi nghiệp - khát vọng, “khát” vốn

(HBĐT) - Đi làm ăn xa rồi trở về nhà làm vườn, chăn nuôi, xây dựng các mô hình kinh tế với khát vọng làm giàu trên chính mảnh đất quê hương. Thế rồi lại rời bỏ quê để đi làm ăn xa, vì không có vốn, mọi ý tưởng đều không có cơ hội được hiện thực hóa. Thực trạng ấy đã trở nên quá phổ biến đối với những người trẻ mang khát vọng khởi nghiệp.

Gặp “kình ngư” trên lòng hồ sông Đà

(HBĐT) - Những năm trước, người nuôi cá trên lòng hồ sông Đà sợ nhất lũ đầu mùa và bệnh dịch do ký sinh trùng gây ra. Các suối đổ nước về lòng hồ mang theo độc tố làm cá chết hàng loạt. Tuy nhiên, anh Đinh Văn Linh ở xóm Tráng, xã Bình Thanh, huyện Cao Phong đã khắc phục được những hạn chế và nuôi cá thành công. Từ kinh nghiệm của mình, anh không chỉ làm giàu mà đang "kéo” hàng trăm hộ trở lại với nghề nuôi cá lồng.

Khởi nghiệp từ 3.000 con gà

(HBĐT) - "Đi đến nhiều nơi để thăm quan, học tập kinh nghiệm, cuối cùng tôi chọn mô hình VAC (vườn, ao, chuồng) để phát triển kinh tế gia đình. Khởi nghiệp từ 3.000 con gà giống, đôi lúc cũng kiệt quệ vì dịch bệnh, giá cả bấp bênh nhưng bằng sự kiên trì, tôi đã trụ vững…” - ông Nguyễn Đình Lâm, thôn 3/2B, xã Thành Lập (Lương Sơn) đã chia sẻ như vậy khi dẫn chúng tôi đi thăm mô hình trang trại "bạc tỷ” của gia đình.